په امریکا کې مېشت افغان کډوال له څلور میاشتیني بند وروسته خوشې شو

د راپورونو له مخې، یاده طبي ډله په هرات ولایت کې هم د خدماتو وړاندې کولو پلان لري، هلته چې د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر د ۷مې زلزلې تلفات اړولي او سیمې یې زیانمنې کړې دي.

په هغه انځور کې چې د اندونیزیا د طبي بېړنيو مرستو او ژغورنې کمېټې خپور کړی، د ټیم دوه غړې یې ښځې دي.

د اندونیزیا د طبي بېړني مرستو او ژغورنې کمېټې مشرې هادیکي حبیب وویل، چې دا ماموریت د افغانستان خلکو ته د بشري مرستو د زیاتولو د هڅو یوه برخه ده.

د یادولو ده، چې د سپټمبر په ۲۳مه د ۶،۰ درجې زلزلې له امله د افغانستان په ختیځ کې لږ تر لږه ۲۲۰۵ کسان مړه او له ۳۵۰۰ څخه ډېر ټپیان شول.

سرګي لاوروف پر کیوبا د لګول شویو بندیزونو د لرې کېدو غوښتنه کړه او د وینزویلا له خلکو سره یې د بهرنيو بندیزونو پر وړاندې د روسیې یووالی څرګند کړ.

نوموړي د دولتونو د مساواتو پر اصل له ټينګار سربېره وویل، دغه اصل د لوېدیځوالو له لوري په مکرر ډول نقض شوی او په دې برخه کې یې د ناټو له خوا د یوګوسلاویا بمبار، د امریکا په مشرۍ د اېتلاف له خوا پر عراق یرغل او په لېبیا کې د ناټو پوځي عملیات یاد کړل.

لاوروف زیاته کړه، په ملګرو ملتونو کې د هېوادونو تر منځ توازن نه منعکس کېږي او په وینا یې له همدې امله روسیه په امنیت شورا کې د برازیل او هند د دایمي غړیتوب لپاره له شویو غوښتنلیکونو ملاتړ کوي. 

دا په داسې حال کې ده، چې د اوکراین د جګړې له امله پر روسیې ګڼو اروپايي هېوادونو او امریکا بندیزونه لګولي او امریکا غواړي د بندیزونو دغه لړۍ لاپسې پراخه کړي.

د پېښور سترې محکمې د شنبې په ورځ (د تلې ۵مه) د هغو افغانانو چې د پاکستان له اوسېدونکو سره یې ودونه شوي، د اېستنې بهیر وځنډاوه. دغې محکمې ویلي: «نادرا» اداره یعنې د پاکستان د وګړو د پېژندنې مرکزي اداره باید د پاکستان د هغو ښځو او نارینه و چې له افغانانو سره یې ودونه کړي د تابعیت ورکړې څرنګوالی وڅېړي او په دې تړاو تر وروستۍ پرېکړې باید دغه ډول افغانان (ښځينه او نارینه) له دغه هېواده ونه اېستل شي.

دغې محکمې په خپلې تحریري پرېکړه کې په روښانه ټکو ویلي، که چېرې د پاکستان له اوسېدونکو سره د واده شويو افغانانو له لوري د «POC» کارټ غوښتنه شوې وي، نو د پاکستان د وګړو مرکزي اداره باید په دې اړه خپله وروستۍ پرېکړه وکړي.

دغې محکمې د یاد بهیر پر اوږدېدو هم اندېښنه ښودلې ده او زیاته کړې یې ده، تر هغې چې د پاکستان د وګړو د پېژندنې مرکزي ادارې په دې اړه وروستۍ پرېکړه نه وي کړي، نو یاد افغانان دې له دغه هېواده نه اېستل کېږي.

تر دې مخکې د بشري حقونو سازمانونو او مدني ټولنو د پاکستان له اوسېدونکو سره د واده شويو افغانانو لپاره د انصاف او ورسره د تابعیت ورکړې غوښتنه کړې وه، خو لا تر اوسه روښانه نه ده، چې د پاکستان د وګړو د پېژندنې اداره به په دې اړه څه پرېکړه کوي، خو سمدستي یې د اېستنې بهیر د پېښور د محکمې په امر درول شوی دی.

د یادونې وړ ده، چې د سپټمبر له لومړۍ راهیسې هره ورځ زرګونه افغانې کورنۍ په جبري توګه له پاکستان څخه اېستل کېږي او دغه بهیر همداراز دوام لري.

بشارالاسد له شلو کلونو ډېر پر سوریې واکمن پاتې شوی و، خو د تېر ډسمبر په میاشت کې د یاغیانو له لوري د دمشق پر لور د پرمختګ وروسته روسیې ته وتښتېد. اوس د ۲۰۱۱ کال د درعا د پاڅون د خونړۍ ځپلو له امله تر قانوني څار لاندې دی.

درعا د سوریې په سوېل کې موقعیت لري او د بشارالاسد پر ضد د پاڅون د پیل ټاټوبی بلل کېږي. په ۲۰۱۱ کال کې د اسد د حکومت پر ضد یو سوله‌ ییز پاڅون پیل شو، خو دغه پاڅون د حکومت له خوا په تاوتریخوالي سره وځپل شو او موضوع ژر یوې پراخې جګړې ته واوښته.

دې تاوتریخوالي سلګونه زره خلک ووژل، پراخې ویجاړۍ یې وکړې او د بشري حقونو د فعالانو په وینا، زرګونه کسان بنديان، شکنجه شوي یا هم بې درکه شوي دي.

قاضي توفیق علي زیاته کړه: «دا قضایي پرېکړه د دې زمینه برابروي چې د انټرپول له لارې خبرپاڼه خپره شي او قضیه په نړۍوال ډول تعقیب شي.»

هغه وویل، دا اقدام د قربانیانو د کورنیو د شکایتونو پر بنسټ ترسره شوی دی.

د سوریې رسنیو راپور ورکړی، چې د دغه هېواد د عدلیې وزارت د پنجشنبې په ورځ د بشارالاسد د نیولو حکم صادر کړی دی. په تورونو کې د کورنۍ جګړې د راپارولو هدف‌ لرونکي بریدونه هم شامل دي.

له هغه وخته چې د بشارالاسد حکومت راپرځېدلی، د سوریې نوې اسلامي پلوه مشرتابه هڅه کوي، چې له ځان څخه یو منځ‌لاری تصویر وړاندې کړي او له نړۍوالو څخه د سوریې د بیارغونې لپاره چې له یوې لسیزې ډېر وخت جګړو ځپلې ده اقتصادي ملاتړ جذب کړي.

د اسد د نیولو د حکم صادرېدل نړۍوال غبرګونونه هم راپارولي دي.

د اوکراین ولسمشر زېلېنسکي له دې پرېکړې هرکلی کړی او ویلي یې دي، چې کییف د بشارالاسد د محاکمې لپاره له ټولو هڅو ملاتړ کوي.

زېلېنسکي ټینګار کړی، چې بشارالاسد له تېر ډسمبر راهیسې په مسکو کې پټ شوی دی او روسیه هڅه کوي، چې د ځان او نورو جرمونه پټ کړي.

همداراز د روان ۱۴۰۳ لمریز کال د چنګاښ میاشتې په جریان کې د پاریس د استیناف محکمې هم د بشارالاسد د نیولو حکم تایید کړ، ځکه چې هغه د کیمیاوي وسلو په وسیله د ملکیانو پروړاندې له ممنوعه بریدونو کار اخیستی و.

د امریکا ولسمشر دونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ وویل: «داسې ښکاري چې موږ د غزې په اړه یوې هوکړې ته رسېدلي یو.»

د ټرمپ په وینا، دا خبرې له څلورو ورځو راهیسې روانې دي او د بشپړ او بریالي توافق تر ترلاسه کولو پورې به دوام ولري.

هغه د دې پلان جزییات نه‌ دي وړاندې کړي او نه‌ یې هم کومه مشخصه نېټه یاده کړې ده.

اسراییل تر اوسه د ټرمپ د دې څرګندونو په اړه هېڅ رسمي غبرګون نه‌ دی ښودلی.

ټاکل شوې، چې ډونالډ ټرمپ به د دوشنبې په ورځ د اسر اییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره وګوري.

په ورته وخت کې د حماس یوه چارواکي الجزیرې ته ویلي، چې دا ډله تر اوسه د ټرمپ له حکومت څخه «هېڅ ډول پلان نه‌ دی ترلاسه کړی.»