د طالبانو په زندان کې پاتې درې نور امریکايي زندانیان څوک دي؟

د دغه وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دې لړ کې د حیرتان بندر له لارې ۷۳۰۸۰ ټنه، د اقینې له لارې ۴۵۲۷ ټنه، د تورغونډۍ له لارې ۱۶۷۷۴ ټنه او د هرات خواف له لارې ۹۷۹۸ مټریک ټنه انتقالات شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي، د دغه انتقالاتو یوه برخه صادرات وو. په تېره اونۍ کې ۱۹۳ ټنه سوداګریز توکي صادر شوي، چې لويه برخه یې وچه مېوه او د انارو جوس جوړوي.

د تېرې اونۍ له صادراتو او وارداتو څخه څرګندېږي، چې افغانستان یوازې ۱۹۳ مټریک ټنه صادرات لاره چې د وارداتو پرتله له صفر سره برابر دي.

کارپوهان وايي، که واردات تر صادراتو ډېر وي؛ هغه هېواد مصرفي بلل کېږي او دا د کمزوري اقتصاد نښه ده، ځکه په دې صورت کې له هېواد څخه پيسې وځي، کورنی تولید کمېږي او بې‌کاري ورسره زیاتېږي.

اقتصادپوهان وړاندیز کوي، چې باید صادراتو ته ډېر پام وشي او دغه ډول د وارداتو او صادراتو تر منځ توازن موجود وي.

تر دې وړاندې د طالبانو د ټولګلټو چارو وزارت ویلي و، چې د ۱۴۰۴ کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د تېر کال د لومړیو شپږو میاشتو پرتله د اوسپنې پټلۍ له لارې په انتقالاتو کې ۱۱.۱۵ سلنه زیاتوالی راغلی دی.

نوموړي پر اېکس پاڼه کاږلي، چې د افغانستان او امريکا په دوه اړخيزو اړيکو کې په لوړه کچه غونډه او د زندانیانو خلاصون، متقابل درناوی او ګډې ګټې د دواړو خواوو ترمنځ د اړیکو پراختیا ته لاره هواروي.

د جلالي په وینا؛ مهمه دا ده چې دواړه لوري هڅه کوي د زندانیانو ستونزه حل او پر نورو موضوعاتو خبرې وشي. هغه زیاته کړې، چې د دواړو خواوو ترمنځ د واقعیتونو او حساسیتونو درک د تعامل راتلونکي پړاوونه اسانه کوي.

پرون د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د امریکايي زندانیانو په چارو کې د ټرمپ له استازي ادم بولرسره وکتل او د دغه خبرو په پایله کې یې د امیر امیري په نوم یو امریکايي ازاد کړ.

د امریکايي زندانیانو تر خوشې کېدو وروسته د طالبانو په منځ کې له امریکا سره اړیکو ټینګولو ته لېوالتیا ډېره شوې او ځينې طالب چارواکي دې کار ته له امریکا سره د تعامل د یوه مهم ګام په سترګه ګوري.

د ډان ورځپاڼې د راپور له مخې؛ ښاغلي چودري په یاده غونډه کې ترهګري د پاکستان لپاره تر ټولو ستره ننګونه وبلله. هغه زیاته کړه، اوسني پوځي عملیات به د پاکستان په ناامنو سیمو کې د کورني امنیت د ټینګښت او خوندي پانګونې لپاره دوام ولري.

چودري وویل:« که له طالبانو سره خبرې بې‌پایلې پاتې شي، هغه خلک چې د ټوپک په ژبه پوهېږي؛ د ټوپک په ژبه به خبرې ورسره وکړو.» چودري ادعا وکړه، چې د پاکستان په بریدونو کې اتیا سلنه بریدګر افغانان دي.

هغه وویل، چې د ډیورنډ کرښې د خوندیتوب لپاره به کلک امنيتي تدابیر ونیسي. د هغه په وینا؛ پاکستان هوډ لري چې امنیتي ګواښونه په بشپړ ډول پای ته ورسوي او امنیت ته د پراختیا له پاره د بنسټیز شرط په توګه لومړیتوب ورکړي.

په وروستیو میاشتو کې ډيورنډ کرښې ته نږدې په پښتونخوا او قبایلي سیمو کې ناامني ډېره شوې ده. نږدې هره اونۍ د وسله‌والو په بریدونو او چاودنو کې د پوځیانو، پولیسو او ملکي وګړو د وژل کېدو راپورونه ورکول کېږي.

د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په وروستۍ غونډه کې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف هم وویل، هېواد یې اوس هم له داسې ترهګرۍ سره لاس او ګرېوان دی چې له بهره یې ملاتړ کېږي. شهباز شریف ویلي و:« ترهګري د پاکستان د ملي امنیت لپاره یو جدي ګواښ دی او باید نړۍواله ټولنه د دغه ګواښ په مهارولو کې زموږ سره مرسته وکړي.»

نوموړي د ملګرو ملتونو د اسمبلۍ په څنډه کې یوې ناستې ته د وینا پرمهال ویلي، چې طالبان له دین څخه ناوړه استفاده کوي او په منظم ډول د ښځو حقونه او ازادۍ تر پښو لاندې کوي.

د فایق په وینا، دغه ناوړه استفاده نه یوازې دا چې افغانستان؛ بلکې د اسلام او اسلامي ټولنو نړۍوال درک ته هم زیان رسوي.

هغه زیاتوي:« له زده‌کړو، کار او ازادۍ د ښځو بې‌برخې کېدو په اړه هیڅ سم او اصیل اسلامي دلیل نه‌شته، دا د طالبانو شخصي تفسیر دی.»

نصیر احمد فایق وړاندې ویلي، باید نړۍ د ګډو هڅو او یووالي له لارې په افغانستان کې د عدالت، برابرۍ او انساني کرامت ملاتړ وکړي.

• د پاکستان امنیتي سرچینو ویلي، احساني چې د تاجکستان اوسېدونکی دی؛ د پاکستان ضد عملیاتو لپاره د ځانمرګو بریدګرو د روزنې او انتقال په چارو کې مهم رول لاره.

د پاکستان امنیتي سرچینو رسنیو ته ویلي، چې احساني د ۲۰۲۲کال د پېښور د کوچه رسالدار جومات پر ضد د خونړي برید اصلي پلانوونکی و، په هغه برید کې ۶۷ لمونځ کوونکي وژل شوي وو.

طالبانو لاتر اوسه په دې تړاو څه نه‌دي ویلي؛ خو دوی تل په افغاستان کې د ترهګرو ډلو او بهرنیو جنګیالیو حضور رد کړی او په دې اړه یې د ملګرو ملتونو راپورونه هم تبلیغات بللي دي.

البته طالبان خپله هم وخت ناوخت د داعش خراسان ډلې پر ضد د عملیاتو خبرونه خپروي او د دغه ډلې د غړو د وژل کېدو او نیول کېدو اعلانونه کوي.

تر دې مهاله د احساني په اړه نور جزییات نه‌دي خپاره شوي او دا هم نه‌ده څرګنده، چې نوموړي په مزار شریف کې څه کول، هلته چا، څنګه او ولې وواژه؟