طالب چارواکی: د زندانیانو خوشې کېدل له امریکا سره د تعامل راتلونکي پړاوونه اسانه کوي

د ډان ورځپاڼې د راپور له مخې؛ ښاغلي چودري په یاده غونډه کې ترهګري د پاکستان لپاره تر ټولو ستره ننګونه وبلله. هغه زیاته کړه، اوسني پوځي عملیات به د پاکستان په ناامنو سیمو کې د کورني امنیت د ټینګښت او خوندي پانګونې لپاره دوام ولري.

چودري وویل:« که له طالبانو سره خبرې بې‌پایلې پاتې شي، هغه خلک چې د ټوپک په ژبه پوهېږي؛ د ټوپک په ژبه به خبرې ورسره وکړو.» چودري ادعا وکړه، چې د پاکستان په بریدونو کې اتیا سلنه بریدګر افغانان دي.

هغه وویل، چې د ډیورنډ کرښې د خوندیتوب لپاره به کلک امنيتي تدابیر ونیسي. د هغه په وینا؛ پاکستان هوډ لري چې امنیتي ګواښونه په بشپړ ډول پای ته ورسوي او امنیت ته د پراختیا له پاره د بنسټیز شرط په توګه لومړیتوب ورکړي.

په وروستیو میاشتو کې ډيورنډ کرښې ته نږدې په پښتونخوا او قبایلي سیمو کې ناامني ډېره شوې ده. نږدې هره اونۍ د وسله‌والو په بریدونو او چاودنو کې د پوځیانو، پولیسو او ملکي وګړو د وژل کېدو راپورونه ورکول کېږي.

د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په وروستۍ غونډه کې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف هم وویل، هېواد یې اوس هم له داسې ترهګرۍ سره لاس او ګرېوان دی چې له بهره یې ملاتړ کېږي. شهباز شریف ویلي و:« ترهګري د پاکستان د ملي امنیت لپاره یو جدي ګواښ دی او باید نړۍواله ټولنه د دغه ګواښ په مهارولو کې زموږ سره مرسته وکړي.»

نوموړي د ملګرو ملتونو د اسمبلۍ په څنډه کې یوې ناستې ته د وینا پرمهال ویلي، چې طالبان له دین څخه ناوړه استفاده کوي او په منظم ډول د ښځو حقونه او ازادۍ تر پښو لاندې کوي.

د فایق په وینا، دغه ناوړه استفاده نه یوازې دا چې افغانستان؛ بلکې د اسلام او اسلامي ټولنو نړۍوال درک ته هم زیان رسوي.

هغه زیاتوي:« له زده‌کړو، کار او ازادۍ د ښځو بې‌برخې کېدو په اړه هیڅ سم او اصیل اسلامي دلیل نه‌شته، دا د طالبانو شخصي تفسیر دی.»

نصیر احمد فایق وړاندې ویلي، باید نړۍ د ګډو هڅو او یووالي له لارې په افغانستان کې د عدالت، برابرۍ او انساني کرامت ملاتړ وکړي.

• د پاکستان امنیتي سرچینو ویلي، احساني چې د تاجکستان اوسېدونکی دی؛ د پاکستان ضد عملیاتو لپاره د ځانمرګو بریدګرو د روزنې او انتقال په چارو کې مهم رول لاره.

د پاکستان امنیتي سرچینو رسنیو ته ویلي، چې احساني د ۲۰۲۲کال د پېښور د کوچه رسالدار جومات پر ضد د خونړي برید اصلي پلانوونکی و، په هغه برید کې ۶۷ لمونځ کوونکي وژل شوي وو.

طالبانو لاتر اوسه په دې تړاو څه نه‌دي ویلي؛ خو دوی تل په افغاستان کې د ترهګرو ډلو او بهرنیو جنګیالیو حضور رد کړی او په دې اړه یې د ملګرو ملتونو راپورونه هم تبلیغات بللي دي.

البته طالبان خپله هم وخت ناوخت د داعش خراسان ډلې پر ضد د عملیاتو خبرونه خپروي او د دغه ډلې د غړو د وژل کېدو او نیول کېدو اعلانونه کوي.

تر دې مهاله د احساني په اړه نور جزییات نه‌دي خپاره شوي او دا هم نه‌ده څرګنده، چې نوموړي په مزار شریف کې څه کول، هلته چا، څنګه او ولې وواژه؟

دغه ایراني چارواکي د یکشنبې په ورځ (د تلې په ۶مه) نېټه د ایران له یوې ټلوېزیوني شبکې سره په خبرو کې وویل، هغه افغانان چې له اسراییل سره یې اړیکې درلودې؛ شمېر یې خورا لږ و چې بیخي د یادولو وړ نه‌دی.

ښاغلي جمشیدیان په خپلو خبرو کې زیاته کړه، ډېری هغه خبرونه چې له موساد سره د افغانانو د اړیکو په اړه خپرېدل؛ د اسراییل تبلیغاتي او رواني جګړه وه.

د هغه په وینا؛ اسراییل غوښتل په دې کار سره د افغانانو او ایرانیانو ترمنځ اختلاف پيدا کړي.

دغه ایرانی چارواکی وايي، ان له ایران نه په جبري توګه ستنو شویو یوشمېر افغانانو هم ویلي و چې د اسراييل پر ضد د ایران تر څنګ ولاړ دي.

د ایران د ملي امنیت شورا منشي د افغان کډوالو د اېستلو په اړه وویل: «د ناقانونه افغان کډوالو اېستل د دولت له مخکېنیو پروګرامونو و؛ خو له ۱۲ ورځنۍ جګړې او رواني تبلیغاتو سره دغه بهیر نور هم چټک شو.»

د بندیانو په چارو کې د امریکا د ولسمشر استازی ادم بولر د یکشنبې په ورځ (د تلې ۶مه) کابل ته ورسېد او په ورته وخت کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ، چې د امیر امیري په نوم یو امریکایي وګړی یې له زندان څخه خوشې کړی دی.

له دې پېښې سره هم مهاله ځینو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبان غواړي یو شمېر مهم معلومات خپاره کړي؛ خو تر اوسه د دې معلوماتو جزییات معلوم نه دي.

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر اعلان کړی و، چې امریکايي چارواکي له طالبانو سره د بګرام هوايي ډګر ته د امریکايي ځواکونو د بېرته ستنېدو په اړه خبرې کوي، خو د طالبانو ویاند دا خبره رد کړې او ویلي یې دي، چې د بګرام په اړه هېڅ ډول خبرې نه دي شوې.

طالبانو ویلي، چې غواړي له واشنګټن سره د سیاسي او اقتصادي موضوعاتو په اړه خبرې وکړي؛ خو دا یې روښانه کړې چې د بهرنیو ځواکونو بېرته راګرځېدل نه مني. په دې اړه ډونالډ ټرمپ ویلي: «په راتلونکې کې به د بګرام په اړه نورې خبرې وکړم.»

د امریکايي پلاوي په ترکیب کې د ادم بولر ترڅنګ سبستین ګورکا او یو قطري چارواکی هم شامل وو.

د امیر امیري خوشې کېدل د قطر د حکومت د منځګړیتوب له لارې ممکن شوي دي.

طالبانو د دغه امریکايي بندي خوشې کول له واشنګټن سره د اړیکو د ښه کېدو په لور یو ډیپلوماټیک ګام بللی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر هم د طالبانو دا اقدام مهم بللی؛ خو ټینګار یې کړی چې باید ټول امریکايي بنديان له افغان زندانونو خوشې شي.

سی‌اېن‌اېن د خپلو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې لږ تر لږه درې نور امریکایان د طالبانو په بند کې دي.

همداراز طالبانو د افغان-امریکايي محمود شاه حبیبي د برخلیک په اړه بې‌خبري څرګنده کړې ده.