• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

افغان فعالانو له ایلن ماسک نه وغوښتل چې افغانستان ته سټارلېنک خدمات پیل کړي

۸ تله ۱۴۰۴ - ۳۰ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۳:۲۰ GMT+۱

د افغانستان یو شمېر سیاسي او ټولنیزو فعالانو له ایلن ماسک څخه غوښتي چې د سټارلینک له لارې افغانستان ته انټرنېټ ور کړي. دوی وایي چې دا اقدام نه یوازې د بیان ازادي خوندي کوي، بلکې د طالبانو د سانسور پر وړاندې به د افغانانو غږ هم ژوندی وساتي.

د تېر جمهوري نظام پر مهال د ولسي جرګې پخوانۍ غړې مریم سلیمانخېل ویلي چې « ټول ملت په لوی لاس چوپ کړل شوی، څو د ښځو غږ ورک شي او د بشري حقونو سرغړونې له خلکو پټې پاتې شي.»

هغې زیاته کړې چې سټارلینک یوازینۍ لاره ده چې د طالبانو د سانسور زنځیرونه مات کړي او افغانان له تورتمه وباسي.

د ښځو د حقونو فعالې زهرا کاظمي په خپل ایکس پوسټ کې لیکلي: «طالبانو په لوی لاس افغانستان چوپ او منزوی کړی دی، دا یوازې تخنیکي محدودیت نه دی، بلکې د خلکو د غږ د چوپ کولو یوه محاسبه شوې هڅه ده».

هغه د سټارلېنک څښتن مخاطب کړی، « ښاغلی ماسک، تاسې د دې توان لرئ چې د سټارلینک له لارې دا دیوال مات کړئ او میلیونونه افغانان بېرته له نړۍ سره ونښلوئ.»

لیکوال حفیظ همیم بیا د انټرنېټ پرې کېدل د بنسټیزو بشري حقونو ښکاره سرغړونه بللې.

همیم په ایکس لیکلي دي: «له نړۍ سره د افغانانو د اړیکو پرې کېدل یوازې تخنیکي ستونزه نه ده، دا د اساسي حقونو ښکاره نقض دی، د انټرنېټ له بندېدو سره زده کوونکي له زده کړو پاتې کېږي، کاروبارونه فلج کېږي او د ټولنیزو اړیکو سلسله شلېږي، موږ له ایلن ماسک او سټارلینک غواړو چې ژر تر ژره اقدام وکړي، هره اړیکه حساب لري، افغانان د انټرنېټ د لاسرسي حق لري.»

د ولسي جرګې پخوانۍ غړې، فوزیه کوفي، بیا په ایکس پېغام کې ایلن ماسک مخاطب کړی او ټینګار یې کړی: «ایلن ماسک! هدا وخت دی چې خپله شتمني او ځواک د انسانیت لپاره وکاروئ، د افغانستان له خلکو سره د سټارلینک له لارې اړیکه ټینګه کړئ، افغانان د نړۍ له تر ټولو محرومو خلکو څخه دي، او ستاسو اقدام کولی شي د دوی غږ بېرته نړۍ ته ورسوي.»

دغو کسانو نړیوالو مشرانو ته هم پیغام ورکړی چې د طالبانو د سانسور پر وړاندې چوپ پاتې کېدل د افغانانو د بشپړې چوپتیا معنا لري.

طالبانو د خپلو داخلي پرېکړو پر بنسټ د ټول هېواد په کچه نوري فایبر او انټرنېټي خدمات بند کړي، چې له امله یې د میلیونونو افغانانو اقتصادي، سوداګریز، تعلیمي او ټولنیز ژوند له جدي ستونزو سره مخ شوی دی.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

یوناما پر طالبانو غږ کړی چې انټرنېټ سملاسي بېرته فعال کړي

۸ تله ۱۴۰۴ - ۳۰ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۳:۱۷ GMT+۱

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) په یوه اعلامیه کې ویلی، چې طالبان باید سملاسي انټرنېټ او مخابراتي خدمات بشپړ فعال کړي. یوناما خبرداری ورکړی، چې د انټرنېټ پرې کیدل ډېرې بدې پایلې لرلی شي.

په افغاستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ نن سې شنبه د (تلې ۸مه) په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د انټرنېټ بندیدل افغانستان تقریبا په بشپړ ډول له بهرنۍ نړۍ څخه پرې کړی او دا عمل خلکو ته جدي زیان رسوي او اقتصادي ثبات ګواښي.

یوناما خبرداری ورکړی، چې د انټرنېټ بندیدل پراخې بدې پایلې لري؛ د بانکدارۍ او مالي سیسټم ګډوډولو او روغتیا او تعلیمي خدماتو ته د ښځو او نجونو د لاسرسي محدودولو څخه نیولې تر کورنیو ته د پیسو لېږلو بهیر پورې هرڅه ستونزمنوي او د هوايي چلند سکتور او بیړني خدمات اغیزمنوي.

یوناما زیاته کړې، چې دې چارې د بیان ازادي او معلوماتو ته لاسرسی هم په جدي ډول محدود کړی دی.

یوناما وايي، انټرنېټ داسې مهال قطع کیږي، چې د افغانستان ختیځ د سختو زلزلو شاهد دی او له نیمایي ډیر قربانیان یې ښځې او نجونې دي. سربېره پردې، له ګاونډیو هېوادونو په ستره کچه افغان کډوال هېواد ته ستنیږي.

د یوناما په وینا، په داسې شرایطو کې مخابراتي خدماتو ته د لاسرسي قطع کول د خلکو ژوند له خطر سره مخ کوي.

یوناما ټینګار کړی، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا له حکم سره سم، د افغانانو د ملاتړ لپاره د طالبانو له چارواکو سره په تماس کې پاتې کیږي.

جګپوړې امنیتي سرچینه: هبت الله د ایران او روسیې په مشوره انټرنېټ قطع کړی

۸ تله ۱۴۰۴ - ۳۰ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۲:۰۳ GMT+۱

یوې جګپوړې امنیتي سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو مشر انټرنېټي خدمات د روسیې او ایران په مشوره قطع کړي، چې افغانستان ته د لویدیز لاسرسی او نړیوال څار محدود کړي. سرچینه وايي، افغانستان دمګړۍ د امریکا تر هوايي او سایبري او ټکنالوژیک کنټرول لاندې دی.

د سې شنبې په ورځ، د تلې پر اوومه د طالبانو یوه جګپوړي امنیتي چارواکي افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو مشر مولوي هبت الله اخوندزاده د انټرنېټ د ملي قطع کولو پرېکړه د روسیې او ایران په مشوره کړې، ځکه افغانستان دمګړۍ د واشنګټن تر هوايي، برېښنايي او ټکنالوژیک کنټرول لاندې دی.

سرچینه وايي، « هبت الله دا تصمیم د روسیې او ایران په مشوره نیولی چې پر افغانستان د نړۍ څار او د غرب انلاین لاسرسی محدود کړي».

دغه سرچینه وايي، چې مولوي هبت الله اخوندزاده غواړي افغانستان په دویم وزیرستان بدل کړي.

باوري سرچینو دغه راز نن افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني له هبت‌الله اخوندزاده سره تر لیدو وروسته بې‌پایلې او ناراضه کابل ته ستون شوی دی.

دغو سرچینو، چې د سټارلېنک سپوږمکۍ انټرنېټ له لارې وصل دي، د سې شنبې په ورځ افغانستان‌انټرنشنل ته وویل، چې ملا هبت‌الله د نوري فایبر انټرنېټ د بیا فعالېدو مخالفت کړی دی.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، حقاني د طالبانو د مشر له دې پرېکړې سخت خپه شوی او د لیدنې پر مهال یې په افغانستان کې د انټرنېټ او مخابراتي خدمتونو د بشپړ بندېدو له ناوړه اغیزویادونه کړې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزیر کندهار ته تللی و، چې د نوري فایبر د قطع کېدو د پرېکړې په اړه د اخوندزاده قناعت حاصل کړي.

طالبانو د دوشنبې په ورځ، مازیګر ناوخته مخابراتي شبکو ته امر وکړ، چې د نوري فایبر او انټرنېټ ټول خدمات قطع کړي، خو اوس نه یوازې انټرنېټ پرې دی، بلکې د خلکو ترمنځ کورنۍ او نړیوالې اړیکې هم پرې شوې دي.

د طالبانو دې پرېکړېپه کوردننه او بهر غبرګونونه پارولي دي.

فوزیه کوفي: زما د جامو پر رنګ تبصرې د طالبانو له چلند سره هېڅ توپير نه لري

۸ تله ۱۴۰۴ - ۳۰ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۱:۵۸ GMT+۱

د تېر جهموري نظام پر مهال د ولسي جرګې استازې او د اسلام اباد غونډې برخه والې فوزیه کوفي ویلي، چې د هغې پر جامو د ځینو کسانو نیوکې د طالبانو له چلند سره ورته والی لري. هغې ټینګار کړی، چې د جامو د رنګ پر ځای باید د ملي بیرغ او د خبرو اترو اصلي پیغام ته پام وشي.

فوزیه کوفي، چې په پاکستان کې د افغان سیاسي جریانونو د وروستۍ دوه ورځنۍ غونډې ګډونواله ده، په تازه ایکس پوسټ کې هغه کسان، چې د هغې د لباس رنګ یې د پاکستان د بیرغ له رنګ سره ورته بللی و، د طالباني چلند لرونکي اشخاص بللي.

فوزیه کوفي لیکلي: «په داسې حال کې چې د میلیونونو افغان ښځو په څېر مې کلونه تجربه کړه چې د جامو رنګ، د څادر اوږدوالی، د بوټونو انتخاب او د غږ تون د طالبانو عصبي تارونه خوځولي، اوس ځینې هغه کسان چې ځانونه لوستي او روښانفکر ګڼي، پر همدې موضوعاتو نیوکې کوي.»

هغې زیاته کړې: «د دغو کسانو چلند د طالبانو له چلند سره هېڅ توپیر نه لري، ځکه هغوی د غونډې د ګډونوالو د خبرو ژورتیا او د ملي درې رنګه بیرغ ښکلا ته پام نه دی کړی، هغه بیرغ چې په دې مهمه ناسته کې په ویاړ پورته شوی و.»

دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي، چې د خوست پخواني والي حلیم فدایي هم په ایکس کې د ځینو کسانو نیوکې یو اړخیزه بللې او ټینګار یې کړی و، چې د ملي بیرغ پورته کېدل د افغان سیاستوالو د همغږۍ او متقابل تفاهم نښه ده.

له کندهار نه ناراضه ستنېدل؛ سراج‌الدین حقاني د هبت الله له پرېکړې «خورا ناراضه» دی

۸ تله ۱۴۰۴ - ۳۰ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۱:۴۹ GMT+۱

باوري سرچینو، چې د سټارلېنک سپوږمکۍ انټرنېټ له لارې وصل دي، افغانستان انټرنشنل ته وویل، د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج‌الـدین حقاني د دې ډلې له مشر سره تر لیدو وروسته له کندهاره بې‌پایلې او « خورا ناراضه» کابل ته ستون شوی دی.

دغو سرچینو، چې د سټارلېنک سپوږمکۍ انټرنېټ له لارې وصل دي، د سې شنبې په ورځ افغانستان‌انټرنشنل ته وویل، چې ملا هبت‌الله د نوري فایبر انټرنېټ د بیا فعالېدو مخالفت کړی دی.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، حقاني د طالبانو د مشر له دې پرېکړې سخت خپه شوی او د لیدنې پر مهال یې په افغانستان کې د انټرنېټ او مخابراتي خدمتونو د بشپړ بندېدو له ناوړه اغیزو یادونه کړې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزیر کندهار ته تللی و، چې د نوري فایبر د قطع کېدو د پرېکړې بېرته اخېستلو په اړه د اخوندزاده قناعت حاصل کړي.

طالبانو د دوشنبې په ورځ، مازیګر ناوخته مخابراتي شبکو ته امر وکړ، چې د نوري فایبر او انټرنېټ ټول خدمات قطع کړي، خو اوس نه یوازې انټرنېټ پرې دی، بلکې د خلکو ترمنځ کورنۍ او نړیوالې اړیکې هم پرې شوې دي.

د طالبانو دې پرېکړېپه کوردننه او بهر غبرګونونه پارولي دي.

طالبانو سږ کال د انټرنېټ او شطرنج په ګډون په ګڼو برخو کې بندیزونه لګولي

۸ تله ۱۴۰۴ - ۳۰ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۱:۰۲ GMT+۱

د سې شنبې په ورځ طالبانو په ټول افغانستان کې د انټرنېټ او ګرځنده ټېليفون خدمتونه بند کړل. د طالبانو ادارې په دې اړه هیڅ راز سپیناوی نه دی کړی، خو په وروستیو اونیو کې یې پر انټرنېټ د «غیر اخلاقي محتویاتو» یادونه کړې وه. دې ډلې په روان کال کې پنځه بندیزونه لګولي.

له۲۰۲۱ کال راهیسې چې طالبان بیا واک ته رسېدلي، د ښځو پر حقونو او د بیان پر ازادۍ یې لګېدلي محدودیتونه د بشري حقونو ډلو او بهرنیو حکومتونو له توندو نیوکو سره مخ شوي دي.

د سپټمبر پر ۱۷مه طالبانو د افغانستان په شمال او جنوب کې د انټرنېټ کارول بند کړل او دلیل یې «غیر اخلاقي فعالیتونه» یاد کړل. دا بندیز پر څو ولایتونو (کندهار، هرات، خوست، کندوز، بدخشان، بغلان، تخار او بلخ) لګېدلی و، خو وروسته نورو ولایتونو ته هم وغځېد او د سپټمبر پر ۲۸مه په ټول افغانستان کې مخابراتي او انټرنیټي خدمات قطع شول.

په همدې میاشت کې طالبانو له پوهنتونونو د ښځو لیکل شوي کتابونه لرې کول پیل کړل.

د راپورونو له مخې، طالبانو له پوهنتونونو غوښتي چې د دیموکراسۍ، بشري حقونو او د ښځو د مطالعې ۱۸ مضمونونه هم لرې کړي. د دوی په وینا، دا پرېکړه له شریعت سره سمون لري.

په می میاشت کې طالبانو د شطرنج لوبه بنده کړه. دوی وویل چې دا لوبه د قیمار د دودېدو لامل کېږي، چې دوی یې ګناه ګڼي.

د شطرنج نړیوال فدراسیون د دې پرېکړې په اړه خپګان څرګند کړ او ویې ویل چې دا به د افغانستان د شطرنج د ودې مخه ونیسي او لوبغاړي به له نړیوالو فرصتونو بې برخې کړي.

د دې میاشتې په پیل کې د روغتیا نړیوال سازمان له طالبانو وغوښتل چې پر ښځینه مرستندویانو بندیزونه نرم کړي، څو هغوی له نارینه سرپرست پرته هم وکولای شي له زلزله ځپلو ښځو سره مرسته وکړي.

د افغانستان په ختیځ کې د دوو زلزلو له امله ۲۲۰۰ کسان مړه شول، چې ډېرې پکې ښځې وې. طالبانو په دې برخه کې هېڅ بدلون ته غاړه کېنښوده.

له۲۰۲۲ کال راهیسې طالبانو ښځینه کارکوونکو ته امر کړی چې له کوره بهر کار ونه کړي.

طالبان چې واک ته رسېدلي، تر اوسه یې په مختلفو برخو کې تر ۲۰ ډېر بندیزونه لګولي، چې د خلکو ژوند یې له ستونزو سره مخ کړی دی.