سعودي عربستان له امریکا سره د دفاعي تړون په لټه کې دی

فایننشل ټایمز ورځپاڼې د باخبره سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې سعودي عربستان د ټرمپ ادارې سره د امریکا او قطر ترمنځ د وروستۍ هوکړې په څېر د یوه دفاعي تړون لپاره په خبرو اترو بوخت دی.

فایننشل ټایمز ورځپاڼې د باخبره سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې سعودي عربستان د ټرمپ ادارې سره د امریکا او قطر ترمنځ د وروستۍ هوکړې په څېر د یوه دفاعي تړون لپاره په خبرو اترو بوخت دی.
د راپور له مخې؛ ریاض هیله لري چې دغه دفاعي تړون به سپینې ماڼۍ ته د سعودي ولیعهد د سفر پرمهال وروستی شي. ټرمپ په دې وروستیو کې یو اجرایوي فرمان لاسلیک کړ، چې پهکې ویل شوي چې متحده ایالات به پر قطر د هر ډول برید په صورت کې د پوځي اقدام سربېره ټولې مناسبې قانوني لارې وکاروي.

سپینې ماڼۍ ویاندې «کارولین لیویټ» د نیویارک د ښاروالۍ لپاره د ډیموکرات ګوند نوماند «زهران ممداني» څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي، د ډیموکرات ګوند بنسټ د «حماس ترهګرو او ناقانونه کډوالو» څخه جوړ شوی دی. لیویټ زیاته کړې، هغه معترضان اوس چېرته دي چې د فلسطین د ازادۍ شعارونه یې ورکول
کارولین لیویټ دا څرګندونې وروسته له هغه وکړې، چې ممداني د یوې مرکې پر مهال له دې ځواب ورکولو ډډه وکړه، چې ایا حماس باید وسلې پر ځمکه کېږدي او د غزې کنټرول پرېږدي که نه.
د سپینې ماڼۍ ویاندې زیاته کړه: «ولسمشر ډونالډ ټرمپ په منځني ختیځ کې د جګړې د پای ته رسولو لپاره سخت کار وکړ. دا ټرمپ و، چې وروستی ژوندي برمته شوی کس یې له غزې څخه بېرته راوست».
نوموړې وویل، ټرمپ په رښتیا د سولې لپاره هڅه کړې او پوښتنه یې وکړه: «هغه معترضان چې د فلسطین د ازادۍ شعارونه یې ورکول، اوس چېرته دي؟ دا ټرمپ و، چې فلسطین یې رښتیا ازاد کړ، خو اوس هغوی چوپ دي، ځکه د ټرمپ زغمل ورته ګران دي».
لیويټ د خبرو په پای کې وویل: «د نن ورځې ډیموکرات ګوند هېڅ لورینه لري، پرته له دې چې د خپلې افراطي چپي ډلې غوښتنو ته خدمت وکړي».
زهران ممداني، چې د ټرمپ سخت منتقد بلل کېږي، په خپلو خبرو کې ویلي و: «زه د حماس او اسراییل د راتلونکي په اړه، له عدالت او امنیت هاخوا، کوم مشخص نظر نه لرم».
د امریکا څارنوالۍ د ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن د محرمو اسنادو د ساتنې او خپرولو په تور رسمي تورن کړی دی. دا په وروستیو اوونیو کې درېیم ځل دی چې د عدلیې وزارت د ولسمشر د منتقدینو پر وړاندې دوسیه پرانیزي.
د امریکا د عدلیې وزارت د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د مریلینډ ایالت فدرالي محکمې ته یې د جان بولټن پر ضد تورنلیک سپارل دی، چې پکې هغه په اتو مواردو کې د ملي دفاعي معلوماتو د لېږد او په لسو مواردو کې د دغو معلوماتو د ناقانونه ساتنې په تور تورن شوی دی.
د یادو تورونو له مخې، که په بولټن تورنه ثابت شي، هر یو تور تر لسو کلونو د بند سزا لرلی شي، خو وروستۍ پرېکړه به د قاضي د ارزونې او حقوقي شرایطو پر بنسټ وشي.
د بولټن وکیل لا تراوسه څه ندي ویلي، خو تر دې وړاندې یې ویلي وو چې موکل یې هېڅ قانوني سرغړونه نه ده کړې.
جان بولټن مخکې د امریکا د متحدو ایالتونو له خوا پهملګرو ملتونو کېاستازی او د ټرمپ د حکومت د لومړي دورې پر مهال د ملي امنیت سلاکار و. هغه وروسته له خپلې دندې استعفا ورکړه او د ټرمپ له تندو منتقدانو څخه شو. بولټن په خپل یاداښتکتاب کې ټرمپ د ولسمشرۍ لپاره «نامناسب» بللی و.
سنډیکا یهود خبري اژانس د اسراییلي کارپوهانو په حواله لیکلي، چې ترکیه د خپل ولسمشر رجب طیب اردوغان د «شخصي او اسلامي ایډیالوژیکي لارښوونې» لاندې هڅه کوي د اسراییل شاوخوا یو ستراتیژیک محاصرې حلقه جوړه کړي.
دغه کارپوهان وايي، که ترکیه د غزې د سولې په مسله کې بریا ترلاسه کړي دا به د سیمې لپاره خطرناکې پایلې ولري.
په ویب پاڼه کې لیکل شوي، چې ترکیې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۲۰ مادهییز اوربند پلان ملاتړ ته لېوالتیا ښوولې او دا چمتووالی ښايي دغه هېواد ته د مخ پټو جنګیالیو د ترلاسه کولو چانس زیات کړي.
که څه هم دا موضوع لا تر اوسه رسمي نه ده تایید شوې.
د رایخسمن پوهنتون د ترهګرۍ ضد نړیوال انستیتیوت یوه مشر څېړونکي دغه ویبسایټ ته ویلي: «که چیرې د سوریې د نظامي واکمنۍ لپاره د اردوغان پلان بریالی شي او هغه د غزې د بیارغونې لپاره د قطر واک، مشروعیت او پانګه ترلاسه کړي، نو ترکیه به په لویه کچه د اسراییل د محاصرې کولو خوب د ډیر خطرناک نظامي او سیاسي محاصرې سره بدل کړي
د ترهګرۍ یو شنونکي کارپوه خبرداری ورکړی، چې ترکیه اوس د اسد رژیم د سقوط څخه ګټه پورته کوي ترڅو په سوریه کې خپل نفوذ پراخ کړي، چې د اسراییلو لپاره مستقیمې اغیزې لري.
یاد ویبسایټ زیاتوي، چې اسراییلي کارپوهان خبرداری ورکوي، چې انقره ښايي د غزې له سولې څخه د تر ټولو لوی بریا اخیستونکي په توګه راووځي، هغه بدلون چې د سیمې لپاره خطرناکې پایلې لرلای شي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، که حماس ډله د سولې د هوکړې له مخې ښه چلند ونکړي او خپلو کړو ژمنو ته وفادار پاتې نشي، ورسره به جدي چلند وشي.
ټرمپ ویلي، تمه لري چې حماس به خپلو ژمنو ته وفاداره پاتې شي، خو که نه شي، نو «زمونږ د جدي غبرګون سره به مخ شي».
هغه ټینګار کړی چې د امریکایي ځواکونه به غزې ته لاړ نشي، خو دا به د واشنګټن تر څارنې لاندې ترسره شي.
ټرمپ زیاته کړه: «موږ ته اړتیا نشته چې غزې ته داخل شو. داسې کسان شته چې نژدې دي، هغوی به دا کار اسان ترسره کړي.»
د ټرمپ څرګندونې په داسې حال کې دي چې د حماس او اسراییل ترمنځ د سولې د موافقې د عملي کېدو په اړه شکونه لا هم پر ځای دي.
ننګرهار کې د طالبانو د کرنې، مالدارې او اوبو لګولو ریاست مسوولان وایي، سږکال د دغه ولایت په کامه، کوز کونړ، ګوشته، بټي کوټ او لعلپورې ولسوالیو کې پر ۳۱۹۶ زره هکټاره ځمکې ګني کرل شوي چې له یوې برخې به یې ۹۲۰۰ټُنه ګوړه ترلاسه شي.
د طالبانو تر واک لاندې د حریت راډیو د ننګرهار د کرنې، مالداری او اوبو لګولو ریاست مطبوعاتي مسوول اجمل سجادي له قوله ویلي، چې پر ۳۱۹۶ هکټاره ځمکه باندې ګني کرل شوي چې د اټکل له مخې به ۱۴۳ زره او ۸۵۰ میټریک ټنه حاصل ترې ترلاسه شي.
سجادي زیاتوي: «له ۹۶ زره ۸۵۰ ټُنه ګنیو څخه به ګوړه جوړه شي چې سږ کال به ۹۲۰۰ مټریک ټنه د ګوړې تولید ولرو. ۲۲۰۰۰ به د راتلونکي کال لپاره وساتل شي.»
د نومړيه په وینا، ۲۵۰۰۰ میټریک تُنه ګني به په شربت او څښاک کې وکارول شي.