• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ایراني چارواکي وایي، د افغان ماشومانو زده‌کړې باید د کډوالۍ اړوند مسایلو قرباني نه‌شي

۱ لړم ۱۴۰۴ - ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۵، ۰۴:۵۰ GMT+۱

د ایران د کډوالۍ ملي ادارې د جوړېدو د ګډې لایحې اړوند کمېټې ویاند جلیل محمودي ویلي، چې د دغه هېواد د کډوالۍ په برخه کې د قانوني تشو له امله افغان ماشومان قرباني شوي او د هغو د زده‌کړو بهیر اغېزمن شوی. هغه غوښتنه کړې، چې ژر تر ژره باید دغه ستونزه حل شي.

محمودي د چهارشنبې په ورځ د (تلې ۳۰مه) مهر اژانس سره په مرکه کې تینګار کړی، چې په ایران کې د کډوالو لپاره روڼ، تلپاتې او له اوسنیو شرایطو سره برابر قانوني چوکاټ نه‌شته چې له همدې امله جدي اندېښنې راولاړې شوې دي.

نوموړي وویل: «موږ د افغان کډوالو له پراخو څپو سره مخ یو؛ خو موږ لا هم ونه‌ شوای کولای، چې د دغه ټولنیز واقعیت د سم مدیریت لپاره یو منظم او هر اړخیز قانون جوړ کړو. اوسنۍ پرېکړې ډېری وخت د هغو لایحو پر بنسټ کېږي، چې کافي همغږۍ په‌کې نه‌شته».

دغه ایراني چارواکي ټینګار کړی، چې د دوی د هېواد د کورنیو چارو وزارت، د بهرنیو چارو وزارت، پولیس او نور دولتي بنسټونه هر یو د خپلو داخلي لایحو پر بنسټ د کډوالو سره چلند کوي. د یاد چارواکي په وینا؛ دغه ګډوډي او د همغږۍ نشتوالي د کډوالو پر ښوونیزو او روغتیايي چارو بدې اغېزې کړې دي.

محمودي په ټینګار سره وویل: «زده‌کړې د هر ماشوم اساسي حق دی او موږ باید د قانون د نشتوالي له امله افغان ماشومان له ښوونځیو بې‌برخې نه‌کړو. دغه ماشومان زموږ د ټولنې یوه برخه دي او راتلونکی د زده‌کړو پر اساس رامنځته کېږي».

هغه له ایراني چارواکو وغوښتل، چې د کډوالۍ ملي ادارې د جوړېدو لایحه ژر تر ژره تصویب کړي؛ څو یو منسجم قانوني جوړښت رامنځته شي، د کډوالو حقونه په رسمیت وپېژندل شي چې ایران د انسانیت له مخې په باعزته توګه د کډوالو کوربه‌توب وکړي.

ایران هغه هېواد دی، چې افغان کډوال ماشومان په‌کې وخت ناوخت د ښوونځیو دننه ان د ایراني ښوونکو له لوري ځورول او رټل کېږي. په دغه هېواد کې افغان کډوال د زده‌کړو تر څنګ له بېلابېلو ستونزو کړېږي. په دې وروستیو کې د تهران د سختو پرېکړو له امله یوازې په تېرو ۴میاشتو کې له ۱مېلیون ډېر افغانان له ایران نه اېستل شوي او دغه لړۍ لاهم روانه ده.

ایران د افغان کډوالو لپاره یو تر ټولو له ځورونو ډک هېواد بلل کېږي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

د پاکستان په کراچۍ ښار کې پولیسو ۴۵ افغانان نیولي دي

۱ لړم ۱۴۰۴ - ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۵، ۰۴:۱۷ GMT+۱

په پاکستان کې د هغو افغانانو چې د اوسېدو قانوني اسناد نه‌لري، د نیولو لړۍ پر دوام پولیسو په کراچۍ ښار کې د ۴۵ افغانانو د نیولو خبر ورکړی دی. ځايي چارواکو ویلي، چې دغه نیول شویو ۴۵ افغانانو د اوسېدو قانوني اسناد نه‌لاره او د پولیسو له لوري بېلابېلو زندانونو ته انتقال شوي دي.

پاکستاني رسنیو ویلي، چې پولیسو په کراچۍ ښار کې د افغانانو د نیولو عملیات پراخ او چټک کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې پرون هم پولیسو په لاهور ښار کې د یو شمېر افغانانو د نیولو خبر ورکړی و. په وروستیو کې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د افغانانو پر وړاندې د پولیسو عملیات پراخ او چټک شوي دي.

په ورته وخت کې یوشمېر هغه افغانان چې د پولیسو له لوري نیول شوي او بیا افغانستان ته ستانه کړای شوي؛ ځینو یې له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې ویلي، چې د پولیسو په عملیاتو کې ان هغه افغانان هم ځورول کېږي، چې د اوسېدو قانوني اسناد لري.

د برېټانیا د معلوماتو ادارې د افغانانو د افشا شویو معلوماتو په تړاو له رسمي څېړنو ډډه کړې

۱ لړم ۱۴۰۴ - ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۵، ۰۴:۱۲ GMT+۱

یوشمېر برېټانوي رسنیو راپورونه ورکړي، چې د دغه هېواد د معلوماتو د ساتنې ادارې (ICO) پرېکړه کړې چې د دفاع وزارت له لوري د افغانانو د افشا شویو اسنادو په تړاو هېڅ ډول رسمي څېړنې ونه‌کړي. د کډوالۍ اړوند دغه افشا شویو اسنادو د یوشمېر قضیو لرونکو افغانانو ژوند له ګواښ سره مخ کړی.

د برېټانیا د ملي حساب ورکونې ادارې په یو تازه راپور کې راغلي، چې د دوی دفاع وزارت د ۲۰۲۲کال په فبرورۍ میاشت کې د معلوماتي امنیت په برخه کې ستره تېروتنه کړې او له امله یې د زرګونه افغانانو شخصي معلومات خپاره شوي دي.

د دغه افشا شویو معلوماتو د جبران زیان ۸۵۰مېلیونه پونډه اټکل شوی او په‌کې د دغو افغانانو نومونه، د اړیکو شمېرې او د کورنیو معلومات هم شامل دي. د برېټانیا د بیا مېشتېدو یا کډوالۍ دغه پروګرام هغو کسانو ته ځانګړی شوی و، چې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د غچ اخیستنې له ګواښ سره مخ وو.

د دغه افشا شویو معلوماتو مساله د ۲۰۲۴کال په جولای میاشت کې رسنیزه شوه او برېټانیا کې یې توند غبرګونونه راوپارول. د یاد هېواد د ملي حساب ورکونې ادارې په وینا؛ دفاع وزارت په ۲۰۲۳کال کې هغه مهال له دغه افشا شویو معلوماتو خبر شو، چې د لسو افغان پناه غوښتونکو معلومات پر فېسبوک خپاره شول. د برېټانیا د معلوماتو کمېشنر جان اېډورډز پارلمان ته ویلي، چې دفتر یې پرېکړې کړې څو په رسمي توګه دغه مساله ونه ‌څېړي.

هغه زیاته کړې: «په دې ډول پېښو کې زموږ مداخله کولای شي د دفاع وزارت د چټک غبرګون مخه ونیسي. دا یوه ډېره جدي پېښه وه او لومړیتوب باید د هغو کسانو ساتنه وای، چې زیانمنېدای شول».

نوموړي څرګنده کړې، چې اداره یې د محرمو اسناد د ارزونې وړتیا لري؛ خو د امنیتي اجازې لرونکو کارکوونکو له کموالي سره مخ دي او همدې چارې د څېړنو مخه نیولې ده. برېټانیا د ARAP په نوم د افغان کډوالو د کډوالۍ ځانګړې پروسه لرله، چې پخوانیو افغان ژباړونکو، د دغه هېواد له پوځیانو سره په بېلابېلو برخو کې بوختو کارکوونکو او قراردادیانو ته یې برېټانیا ته د لېږد اسانتیاوې برابرولې.

د برېټانیا دفاع وزارت د همدې پروسې د غوښتنلیکونو معلومات په ناپامۍ کې افشا کړي او د یو شمېر ژباړونکو په ګډون یې د خپلو پخوانیو متحدینو ژوند له ګواښ سره مخ کړی دی. برېټانیا کې دغې افشاګرۍ د معلوماتي سېسټم پر خوندیتوب او د دولتي ادارو د محرمو اسنادو د ساتنې پر مسالې جدي اندېښنې راپارولې دي. همدا راز راپورونو په ډاګه کړې، چې د دغه افشا شویو اسنادو له مخې طالبانو د برېټانیا یوشمېر قضه لرونکي ګواښلي او له خطرونو سره یې مخ کړي دي.

د افغان ښځو فوټبال لوبډله د سیالیو لپاره مراکش ته رسېدلې

۱ لړم ۱۴۰۴ - ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۵، ۰۳:۴۲ GMT+۱

د فوټبال نړۍوال فدراسیون تایید کړې، چې د افغانستان د جلاوطنه ښځینه فوټبال لوبډله مراکش هېواد ته رسېدلې او ټاکل شوې چې د روانې اونۍ په پای کې به سیالۍ هم پیل کړي. دغه لوبډله د یووالي په نوم د ښځو اړوند لوبلړۍ کې سیالۍ کوي.

د فیفا د اعلان له مخې؛ په دغه سیالیو کې متحده عربي امارات، چاد، لېبیا تونس او یو شمېر نور هېوادونه شامل دي. د سیالیو دغه لړۍ به د راتلونکې یکشنبې په ورځ پیل شي.

د راپورونو پر بنسټ؛ اسټرالیا یو له هغو هېوادونو دی، چې د جلاوطنه افغان ښځینه لوبغاړو د فوټبال ډېری غړې په‌کې اوسېږي او دغه سیالیو ته د تګ پر مهال د متحده عربي اماراتو د ویزې له ځنډ سره هم مخ شوې دي.

واک ته د طالبانو له رسېدو سره سم په افغانستان کې د ښځو پر ورزش سخت بندیزونه ولګېدل او هر ډول ورزشي فعالیتونه یې پرې بند کړل. سره له دې چې د افغانستان د فوټبال فدراسیون د فیفا د اساس‌نامې له مخې د تبعیض د مخنیوي مسوولیت لري؛ خو لا هم د فیفا سازمان کې یې نړۍوال غړیتوب نه‌دی ځنډول شوی.

فیفا په یوه تازه اعلامیه کې ویلي: «موږ ژمن یو، چې د افغان ښځو د فوټبال د ملاتړ لپاره خپله پراخه سټراتیژي عملي کړو». دغه ستراتیژي د ۲۰۲۵ کال د مئ میاشتې په لړ کې د فیفا شورا له‌خوا تصویب شوې او موخه یې دا ده، چې افغان ښځینه لوبغاړې د FIFA Women’s Series 2025 سیالیو ته د چمتووالي او انتخاب په بهیر کې پراخ ملاتړ ترلاسه کړي.

هغه افغان لوبغاړې چې د جمهوریت تر نسکورېدو وروسته له هېواده وتلې دي، اوس په جلاوطنۍ کې خپله لوبډله د متحدو افغان ښځو یا (Afghan Women United) په نوم مخ ته وړي.

په دغو سیالیو کې تونس د فیفا نړۍوال رېنګ ‌په نوملړ کې په ۹۶م مقام کې دی؛ خو د چاد او لیبیا ښځینه لوبډلې لاتر اوسه د فیفا په رسمي ډلبندۍ کې نه‌دي شاملې شوې. د یادې لوبلړۍ ټولې سیالۍ به د فیفا سازمان په انلاین نشراتي پلاټفارمونو کې په ژوندۍ بڼه هم خپرې شي.

د یوې اوونۍ په تېرېدو سره؛ له ازبکستان څخه افغانستان ته د وارداتي برېښنا مزې ترمیم شوې ندي

۳۰ تله ۱۴۰۴ - ۲۲ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۳:۵۲ GMT+۱

که څه هم له ازبکستان څخه د وارداتي برېښنا د لېږد مزو له پرې کېدو یوه اوونۍ تېرېږي او د برېښنا اندازه له نیمایي هم راکمه شوې ده، خو د طالبانو د برېښنا شرکت ویلي، چې د ترمیم چارې روانې دي. له دغو ادعاوو سره سره لا هم برېښنا په بشپړ ډول نښلول شوې ده.

د طالبانو تر واک لاندې د برېښنا شرکت د تېرې پنجشنبې په ورځ (د تلې ۲۴مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې له ازبکستان څخه د ۲۲۰ کیلوواټه وارداتي برېښنا مزې د دواړو هېوادونو په پوله کې پرې شوې او لینونه د امو سیند ته لوېدلي دي.

دغه شرکت ویلي، د یادو مزو د پرې کېدو له امله ۱۳ ولایتونه له برېښنا بې‌برخې شوي او په سمنګان، بغلان، پروان، کاپیسا، پنجشېر او کابل ولایتونو کې د برېښنا اندازه د پام وړ راکمه شوې ده.

په ورته وخت کې، په ننګرهار، لغمان، میدان وردګ، غزني، لوګر، پکتیا او خوست ولایتونو کې هم برېښنا د عادي ظرفیت له نیمایي کمه وېشل کېږي.

له دې سره سم، له ګڼو ولایتونو څخه افغانستان انټرنشنل ته د برېښنا د نشتوالي شکایتونه هم رسېدلي دي.

د کابل یوې اوسېدونکې د چهارشنبې په ورځ په یوه لېږلې ویډيو کې ویلي: «په تایمني سیمه کې څو ورځې کېږي چې برېښنا نشته، لا هم چا دې ستونزې ته پاملرنه نه ده کړې.»

د لومړۍ ناحیې له مکروریانو څخه یوه بل اوسېدونکي هم ویلي: «موږ د ورځې برېښنا نه لرو.»

د طالبانو تر واک لاندې برېښنا شرکت دوه ورځې وړاندې بیا په یوې ویډیو کې ویلي و، چې د پرې شویو مزو د ترمیم کار په چټکۍ روان دی او «په څو ساعتونو کې به برېښنا بېرته وصل شي»، خو له هغو څرګندونو د دوو ورځو په تېرېدو سره برېښنا نښلول شوې نه ده.

د یادولو ده، چې افغانستان د کورني برېښنا د تولید د ټیټې کچې له امله پر ګاونډیو هېوادونو د برېښنا د تأمین لپاره ډېره تکیه لري. اوسمهال د افغانستان شاوخوا ۷۵ سلنه برېښنا وارداتي ده، چې ډېره برخه یې له ازبکستان او تاجکستان څخه راواردېږي.

د جرمني د لومړي وزیر مرستیال د فریدرېښ مېرڅ د کډوالۍ ضد څرګندونې نژادپالنې ته ورته بللي

۳۰ تله ۱۴۰۴ - ۲۲ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۳:۴۱ GMT+۱

د جرمني د لومړي وزیر مرستیال او د سوشل‌ډیموکرات ګوند مشر لارس کلینګ بایل، د دغه هېواد د لومړي وزیر فریدرېښ مېرڅ د کډوالو ضد وروستیو څرګندونو په اړه سخت غبرګون ښودلی او ویلي یې دي، سیاستوال باید خلک د «موږ او هغوی» په دوو ډلو ونه ویشي.

کلینګ‌بایل د چهارشنبې په ورځ د هانوفر په ښار کې یوې غونډې ته وویل: « موږ سیاستوال باید ډېر هوښیار واوسو چې څه ډول بحثونه پیل کوو، په ځانګړې توګه هغه وخت چې خلک د اصل، نسل یا کډوالۍ له مخې په دوو برخو وېشو، یعني هغه چې د کډوالۍسابقه لري او هغه چې نه یې لري».

هغه زیاته کړه: «زه غواړم په داسې هېواد کې ژوند وکړم چې سیاست یې د خلکو ترمنځ د یووالي پُل جوړ کړي، نه دا چې د وېش او تفرقې لامل شي».

د جرمني د لومړي وزیر مرستیال ټینګار وکړ: « زه داسې هېواد غواړم چې د خلکو بڼه یا څېره دا ونه ټاکي، چې ایا دوی د ښار له څېرې سره سمون لري که نه».

دا څرګندونې د فریدرېښ مېرڅ د تېرې اوونۍ هغو خبرو ته اشاره لري چې ویلي یې و:«موږ د کډوالۍپه پالیسیو کې د تېرو تېروتنو د اصلاح هڅه کوو، خو لا هم زموږ ښارونه د [نااشنا] څېرو له ستونزې سره مخ دي، له همدې امله د کورنیو چارو وزیر د پراخو اخراجونو لړۍ پیل کړې ده».

په عین حال کې، د جرمني په څو ښارونو کې د مېرڅ د څرګندونو پر ضد لاریونونه شوې دي. د کډوالو فعالانو ویلي، دا څرګندونې د جرمني د اساسي قانون او د بیان د ازادۍ له ارزښتونو سره په ټکر کې دي.