په استانبول کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د خبرو اترو دویم پړاو پای ته ورسېد

د پاکستان جمعیت علمای اسلام د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) پر خپلې اېکس پاڼې د دې لیدنې له انځورونو سره په یوه یادښت کې لیکلي، چې دواړو خواوو د پاکستان او سیمې د سیاسي او امنیتي وضعیت په اړه خبرې کړې دي.

که څه هم د دې لیدنې بشپړ جزییات نه دي خپاره شوي، خو ویل شوي چې دواړو خواوو د ګډو ګټو په اړه د یو بل نظرونه اورېدلي دي.

په یاداښت کې ویل شوي، چې په دې لیدنه کې د پاکستان او برېتانیا د اړیکو د پیاوړتیا پر اړتیا ټینګار او موافقه شوې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان کې په دې وروستیو کې ناامني پراخه شوې او د پاکستان او افغانستان تر ترینګلتیا وروسته، مولانا فضل‌الرحمان په یوې غونډه کې ویلي و، چې پاکستان نور د جګړې توان نه لري.

له دې سره سم، دغه پروګرام لپاره یو میلیون ډالري ضمانت د دې لامل شوی چې د ښځينه متشبثینو په ګډون څه باندې ۷ زره متشبثین رسمي پورونه ترلاسه کړي.

د ملګرو ملتونو د پرمختیايي پروګرام لپاره د یو میلیون ډالرو ضمانت په افغانستان کې د ۲ زره او ۲۵۵ ښځينه متشبثینو په ګډون ۷ زره او ۵۰۰ متشبثینو ته د شاوخوا ۲۰ میلیونو ډالرو د پور ورکړې زمینه برابره کړې ده.

په دې پروګرام ‌سره د ۵ زره ښځو په ګډون شاوخوا ۱۶ زره کسانو ته د کاروبار زمینه برابره شوې ده.

د وچې مېوې د یوه شرکت مالکه ازیتا د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام ته ویلي: «شاوخوا ۸ میاشتې مخکې مې د ۵۰۰ زره افغانیو پور ترلاسه کړی. په دې پیسو سره مې وچه مېوه وپېرله او له پروسس وروسته به یې ایران ته صادره کړم.»

هغه زیاتوي: «دمګړی زما په شرکت کې ۱۰ ښځې کار کوي او خاوند مې هم راسره همکاري کوي. اوس مې د پلور کچه له ۷۰ زره افغانیو څه باندې ۲۰۰ زره افغانیو ته لوړه شوې ده.»

په هرات کې د یوه درملتون مالکه فاطمه هم وايي: «۵ میاشتې مخکې مې ۳۰۰ زره افغانۍ پور واخیست. په دې پیسو سره مې په عمده توګه درمل وپېرل او خور ته مې هم د خیاطۍ ماشینونه واخیستل، څو ورسره په هرات ښار کې کار پیل کړي.»

دا زیاتوي: «له پور کولو مخکې په میاشت کې مو ټول عاید شاوخوا ۳ زره افغانۍ و، خو د پور له اخیستنې وروسته مو خپل کاروبار پراخ کړ او ورسره مو اقتصادي وضعیت ډېر ښه شو.»

ملګري ملتونه وايي، د افغانستان د ټکني اقتصاد او د معیشتي ناامنۍ د ډېرښت په درشل کې په دغه نوي پروګرام (اعتباري تضمین) سره له یو شمېر کوچنیو او منځنیو کاروباریانو ملاتړ شوی او همداراز نوې دندې رامنځته شوي او دغه وضعیت د ښځو په منځ کې هیله‌مندي ډېره کړې ده.

د ملګرو ملتونو د «اعتباري تضمین» پروګرام کوچنیو شرکتونو ته د پور ورکړې لپاره د بانکونو د هڅونې په موخه جوړ شوی دی. ملګري ملتونه د دغه پروګرام په ترڅ کې د پوروړو شرکتونو له لوري پر وخت د پور نه ورکړې په صورت کې له یاد تضمینه د بانکونو پیسې ورکوي.

یادې شورا زیاته کړې، چې د نړۍوالو مرستو کمېدو د دې سازمان د سیمه‌ییزو مرکزونو وړتیا محدوده کړې، څو له اړمنو خلکو سره مرسته وکړي.

دغې شورا د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) نېټه پر اېکس پاڼې په یوه یادښت کې د بادغیس ولایت د اوسني وضعیت له پایلو څخه اندېښنه څرګنده کړه او ویلې دي، چې د دې سازمان ټولنیز مرکز په دغه ولایت کې د مرستو د کمښت له ستونزې سره مخ دی.

د ناروې د کډوالو شورا ټینګار کړی، چې د افغانانو د ملاتړ لپاره بېړنۍ نړۍوالې مرستې مهمې دي. دغه بنسټ مخکې هم ویلي و، چې هره ورځ لسګونه زره افغانان له ایران څخه هېواد ته ستنېږي؛ خو د هغوی د اړتیاوو د پوره کولو لپاره کافي سرچینې شتون نه لري.

دا اندېښنه په داسې حال کې راپورته شوې، چې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر مخکې په افغانستان کې د وچکالۍ، د بودیجې د کمښت او ګڼو ناورینونو د زیاتېدو خبرداری ورکړی و.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، د افغانستان شاوخوا نیمایي وګړي د ژوند د دوام لپاره بشري مرستو ته اړتیا لري او دغه مرستې لا هم د افغان ښځو او نجونو د ژغورنې یوازینی تمویل ګڼل کېږي.

عبدالباري عمر د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) پر خپلې اېکس پاڼې په یوې غږیزې وینا کې ویلي، چې که غواړو په اقتصاد، صنعت، سوداګرۍ او نورو برخو کې پرمختګ وکړو، نو له نظام سره باید اوږه په اوږه همکاري وکړو.

نوموړي دا هم ویلي، چې په هېواد کې سوداګر او صنعتکاران شته او که په ګډه د افغانستان په بېلابېلو برخو کې پانګونه وشي، هېواد به پر ځان بسیا شي.

عمر دا څرګندونې په داسې مهال وکړې، چې د طالبانو مشر اړوندو مسوولینو ته د کونړ پر سیند د بند د جوړولو لارښوونه کړې ده؛ هغه پروژه چې ډېر افغانان یې د عملي کېدو هیله لري.

په داسې حال کې چې په ترکیه کې د افغان طالبانو او پاکستاني پلاوي تر منځ د سولې د دویم پړاو خبرې روانې دي، د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) په سیالکوټ کې خبرداری ورکړ، که د اسلام‌اباد او طالبانو ترمنځ په ترکیه کې روانې خبرې ناکامې شي، نو پاکستان به مستقیمې جګړې ته داخل شي.

د پاکستان دفاع وزیر: که له طالبانو سره خبرې ناکامې شي نو موږ به مستقیمې جګړې ته داخل شو | افغانستان انټرنشنل پښتو

د طالبانو د افغانستان بانک د نظارت او مالي خدمتونو عمومي امر لطف‌الله خیرخواه د خواجه اصف د دغه خبرداري په غبرګون کې ویلي، په پاکستان کې پوځ د کودتا لپاره چمتووالی نیسي.

خیرخواه زیاته کړې: «له ۱۹۴۷ کال راهیسې دا به پنځم ځل وي چې یو ملکي حکومت نسکورېږي. له بده مرغه، پاکستان هېڅکله د خپلو خلکو نه وو.»

هغه پاکستان پوځي اډې ته ورته بللی او په ډاګه کړې یې ده: «دا [پاکستان] یوه پوځي اډه ده، نو د پوځ غرور لومړیتوب لري.»

د پاکستان دفاع وزیر زیاته کړې: «هغه کسان چې موږ ورسره په دوحه کې خبرې وکړې ټول په پاکستان کې لوی شوي دي.»

په دوحه کې د افغانستان او پاکستان تر منځ د سولې په لومړي پړاو خبرو کې د پاکستاني پلاوي مشري خواجه اصف او د طالبانو د پلاوي مشري دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد کوله.

په ترکیه کې د دواړو لوریو تر منځ په روانو خبرو کې د طالبانو د کورنیو چارو، دفاع او بهرنیو چارو وزارتونو شپږو استازو او ۷ پاکستاني ډېپلوماټانو او امنیتي چارواکو ګډون کړی دی.

د خبرو اترو په دې پړاو کې دواړه خواوې به د دوحې د موافقې د پلي کولو پر جزییاتو خبرې وکړي.

پاکستان له طالبانو څخه غوښتي، چې د ټي‌ټي‌پي د فعالیتونو مخه ونیسي او طالبانو پر اسلام اباد غږ کړی، چې د دې ډلې له مخالفینو ملاتړ ودروي.