نصیر احمد فایق: طالبانو ثابته کړې چې د افغانستان د تاریخي حافظې دوښمنان دي

شاپور حسنزوی د شنبې په شپه (د لړم ۳مه) په خپلې فېسبوک پاڼې یوه ویډیو خپره کړې او ورسره یې لیکلي دي: «د تخنیکي او مسلکي عمومي مشر ساتونکو زما د کور مخې ته زما موټرچلوونکی په ناحقه وواهه او بهانه یې لټوله، تر څو زما بې‌عزتي وکړي او زه یې ناحقه بندي کړم.»

دا په داسې حال کې ده، چې په خپره شوې ویډیو کې ښکاري چې په شخصي جامو کې څو وسله‌وال کسان له موټر څخه ښکته کېږي، یو کس په زور موټر ته پورته کوي او وهي یې.

حسنزوی وايي، چې ستونزه یې د طالب مشرانو سره هم شریکه کړې؛ خو چا یې غږ نه دی اورېدلی او نه یې هم همکاري ورسره کړې.

هغه زیاتوي، چې په تېرو دوو ورځو کې د طالبانو له خوا ورته اخطارونه ورکړل شوي، تر څو غږ پورته نه کړي.

نوموړی ټينګار کوي، چې هېڅ زور به یې له حق ویلو منعه نه کړي.

طالبانو تر اوسه په دې اړه وضاحت نه دی ورکړی.

د یادولو ده، چې شاپور حسنزوی تر دې وړاندې هم څو ځله د طالبانو له خوا زنداني شوی.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې د پاکستان پلاوي د تحریک طالبان پاکستان له لوري د امنیتي ګواښونو په اړه خپله «روښانه او پرېکنده» دریځ وړاندې کړ.

په غونډه کې د امنیتي همغږۍ پیاوړتیا، پر ډیورنډ کرښه د همکارۍ ښه کول او په سیمه کې د سولې او ثبات د ودې لپاره د ګډې ستراتیژۍ جوړول د بحث نورې موضوعګانې وې.

اېکسپرېس ټریبیون د باخبره سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې د خبرو اترو موخه د هغو میکانیزمونو په اړه موافقې ته رسېدل وو، چې کولی شي پر ډیورنډ کرښه امنیتي ننګونې حل او د ترهګریزو فعالیتونو مخه ونیسي.

دا خبرې د بندو دروازو تر شا او د رسنیو له حضور پرته ترسره شوې دي.

تر اوسه نه ترکیې او نه هم د دواړو خواوو استازو د خبرو د اجنډا جزییات خپاره کړي دي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د رحمت‌الله نجیب په مشرۍ او د سهیل شاهین او انس حقاني په ګډون د طالبانو شپږ کسیز پلاوي د استانبول په خبرو کې برخه اخیستې ده.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ د خبرو دویم پړاو د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) نېټه په استانبول کې په رسمي ډول پیل شو.

سرچینو له کابل څخه افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو په شپږ کسیز پلاوي کې د کورنیو چارو وزارت مرستیال رحمت‌الله نجیب، په قطر کې د طالبانو استازی سهیل شاهین، د طالبانو پېژندل شوی غړی انس حقاني، د بهرنیو چارو وزارت د سیاسي دفتر مشر نوراحمد نور، د دفاع وزارت د عملیاتو مشر نورالرحمان نصرت او د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي شامل دي.

اخوا، د پاکستان اووه کسیز پلاوی چې له ډیپلوماټانو او د دغه هېواد د استخباراتي ادارې له غړو څخه جوړ شوی، د استانبول په خبرو اترو کې برخه اخیستې ده.

د سرچینو په وینا، د دواړو لوریو خبرې د استانبول په کنراډ هوټل کې پيل شوي‌ دي.

د ترکیې پولیسو د غونډې په شاوخوا کې سخت امنیتي تدابیر نیولي دي.

تر اوسه د خبرو د اجنډا په اړه هېڅ جزییات نه دي خپاره شوي.

د استانبول دا خبرې د هغو ناستو دوام دی، چې د طالبانو او د پاکستان د دفاع وزیرانو ترمنځ په قطر کې ترسره شوې وې. د دغو ناستو پایله د اوربند یو توافق و، خو د دغه توافق د منځپانګې په اړه تر اوسه معلومات نه دي خپاره شوي.

پاکستان دا توافق محرمانه بولي؛ خو طالبان وایي چې دا محرمانه نه، بلکېلا هم وروستی شوی نه دی.

له دې سره سم، دغه پروګرام لپاره یو میلیون ډالري ضمانت د دې لامل شوی چې د ښځينه متشبثینو په ګډون څه باندې ۷ زره متشبثین رسمي پورونه ترلاسه کړي.

د ملګرو ملتونو د پرمختیايي پروګرام لپاره د یو میلیون ډالرو ضمانت په افغانستان کې د ۲ زره او ۲۵۵ ښځينه متشبثینو په ګډون ۷ زره او ۵۰۰ متشبثینو ته د شاوخوا ۲۰ میلیونو ډالرو د پور ورکړې زمینه برابره کړې ده.

په دې پروګرام ‌سره د ۵ زره ښځو په ګډون شاوخوا ۱۶ زره کسانو ته د کاروبار زمینه برابره شوې ده.

د وچې مېوې د یوه شرکت مالکه ازیتا د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام ته ویلي: «شاوخوا ۸ میاشتې مخکې مې د ۵۰۰ زره افغانیو پور ترلاسه کړی. په دې پیسو سره مې وچه مېوه وپېرله او له پروسس وروسته به یې ایران ته صادره کړم.»

هغه زیاتوي: «دمګړی زما په شرکت کې ۱۰ ښځې کار کوي او خاوند مې هم راسره همکاري کوي. اوس مې د پلور کچه له ۷۰ زره افغانیو څه باندې ۲۰۰ زره افغانیو ته لوړه شوې ده.»

په هرات کې د یوه درملتون مالکه فاطمه هم وايي: «۵ میاشتې مخکې مې ۳۰۰ زره افغانۍ پور واخیست. په دې پیسو سره مې په عمده توګه درمل وپېرل او خور ته مې هم د خیاطۍ ماشینونه واخیستل، څو ورسره په هرات ښار کې کار پیل کړي.»

دا زیاتوي: «له پور کولو مخکې په میاشت کې مو ټول عاید شاوخوا ۳ زره افغانۍ و، خو د پور له اخیستنې وروسته مو خپل کاروبار پراخ کړ او ورسره مو اقتصادي وضعیت ډېر ښه شو.»

ملګري ملتونه وايي، د افغانستان د ټکني اقتصاد او د معیشتي ناامنۍ د ډېرښت په درشل کې په دغه نوي پروګرام (اعتباري تضمین) سره له یو شمېر کوچنیو او منځنیو کاروباریانو ملاتړ شوی او همداراز نوې دندې رامنځته شوي او دغه وضعیت د ښځو په منځ کې هیله‌مندي ډېره کړې ده.

د ملګرو ملتونو د «اعتباري تضمین» پروګرام کوچنیو شرکتونو ته د پور ورکړې لپاره د بانکونو د هڅونې په موخه جوړ شوی دی. ملګري ملتونه د دغه پروګرام په ترڅ کې د پوروړو شرکتونو له لوري پر وخت د پور نه ورکړې په صورت کې له یاد تضمینه د بانکونو پیسې ورکوي.

یادې شورا زیاته کړې، چې د نړۍوالو مرستو کمېدو د دې سازمان د سیمه‌ییزو مرکزونو وړتیا محدوده کړې، څو له اړمنو خلکو سره مرسته وکړي.

دغې شورا د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) نېټه پر اېکس پاڼې په یوه یادښت کې د بادغیس ولایت د اوسني وضعیت له پایلو څخه اندېښنه څرګنده کړه او ویلې دي، چې د دې سازمان ټولنیز مرکز په دغه ولایت کې د مرستو د کمښت له ستونزې سره مخ دی.

د ناروې د کډوالو شورا ټینګار کړی، چې د افغانانو د ملاتړ لپاره بېړنۍ نړۍوالې مرستې مهمې دي. دغه بنسټ مخکې هم ویلي و، چې هره ورځ لسګونه زره افغانان له ایران څخه هېواد ته ستنېږي؛ خو د هغوی د اړتیاوو د پوره کولو لپاره کافي سرچینې شتون نه لري.

دا اندېښنه په داسې حال کې راپورته شوې، چې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر مخکې په افغانستان کې د وچکالۍ، د بودیجې د کمښت او ګڼو ناورینونو د زیاتېدو خبرداری ورکړی و.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، د افغانستان شاوخوا نیمایي وګړي د ژوند د دوام لپاره بشري مرستو ته اړتیا لري او دغه مرستې لا هم د افغان ښځو او نجونو د ژغورنې یوازینی تمویل ګڼل کېږي.

عبدالباري عمر د شنبې په ورځ (د لړم ۳مه) پر خپلې اېکس پاڼې په یوې غږیزې وینا کې ویلي، چې که غواړو په اقتصاد، صنعت، سوداګرۍ او نورو برخو کې پرمختګ وکړو، نو له نظام سره باید اوږه په اوږه همکاري وکړو.

نوموړي دا هم ویلي، چې په هېواد کې سوداګر او صنعتکاران شته او که په ګډه د افغانستان په بېلابېلو برخو کې پانګونه وشي، هېواد به پر ځان بسیا شي.

عمر دا څرګندونې په داسې مهال وکړې، چې د طالبانو مشر اړوندو مسوولینو ته د کونړ پر سیند د بند د جوړولو لارښوونه کړې ده؛ هغه پروژه چې ډېر افغانان یې د عملي کېدو هیله لري.