احمد الشرع د «راتلونکې پانګونې نوښت» کنفرانس کې د ګډون لپاره ریاض ته ځي

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د شنبې په ورځ یوې خبري غونډې ته د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل: «زه فکر نه کوم، چې موږ له پاکستان سره هر هغه څه کوو، چې زموږ د اړیکو یا له هند سره د ژورو، تاریخي او مهمو ملګرتیاوو په بیه وي.»

روبیو دا هم ویلي: «موږ پوهېږو چې هند اندېښمن دی او دا روښانه دلیلونه لري، ځکه د پاکستان او هند ترمنځ تاريخي تاوتریخوالي موجود دي.»

نوموړي ټينګار کړی، هند باید درک ولري چې امریکا غواړي له بېلابېلو هېوادونو سره اړیکې ولري.

هند د سوداګرۍ په اړه محتاط دی او وايي، چې د امریکا سره تړون ته «ډېر نږدې» دی

روبیو د یوې بلې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د پاکستان او امریکا اړیکې هغه مهال پیاوړې شوې کله چې پاکستان د امریکا ادارې او د ولسمشر ډونالډ ټرمپ رول وستایه، ځکه چې هغه د هند او پاکستان ترمنځ د احتمالي جګړې د مخنیوي او حل لپاره هڅې کړې وې، وویل چې د مې میاشتې له شخړې مخکې هغه د پاکستان له حکومت سره اړیکه نیولې وه او ویلي یې وو، چې امریکا له پاکستان سره د یوه اېتلاف یا ستراتیژیک شراکت د بیا جوړولو علاقه لري. هغه زیاته کړه: «موږ فکر کوو، داسې ډېر کارونه شته چې له پاکستان سره یې یوځای ترسره کولی شو.»

د پاکستان دولتي رسنۍ زیاته کړې، چې مارکو روبیو وایي: «امریکا د هند له اړخه د شته ننګونو څخه باخبره ده؛ خو د امریکا دنده دا ده چې له هغو هېوادونو سره د شراکت فرصتونه رامنځته کړي چې دا امکان پکې وي.» هغه دا هم ویلي: «موږ له پاکستان سره د ترهګرۍ پر وړاندې او ورته چارو کې د اوږدې همکارۍ سابقه لرو. موږ غواړو دا اړیکه له دې نه هم نوره پراخه کړو، که دا ممکنه وي، سره له دې چې پوهېږو ځینې ستونزې او خنډونه به وي.»

هغه زیاته کړه، دا د خوښۍ خبره ده چې اړیکې پیاوړې شوې دي؛ خو «زه نه ګورم چې دا اړیکه دې د هند یا بل هېڅ هېواد د اړیکو په زیان وي.»

د پاکستان او امریکا اړیکې په روان کال کې ښې شوې دي او دواړه هېوادونه د سوداګرۍ، پانګونې، صنعت او انرژۍ په برخو کې د لا پیاوړې سیاسي، اقتصادي او ستراتیژیکې همکارۍ پر لور روان دي.

د غزې د ویجاړیو له لاندې د برمته شویو کسانو د جسدونو موندل د اسراییل او حماس ترمنځ د اوربند یو ستر خنډ لرې کوي.

حماس ویلي، چې دوی تر اوسه د پاتې ۱۳ برمته شویو کسانو مړي نه‌ دي موندلي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ مخکې په «ټروټ سوشال» شبکه کې په یوه پیغام کې خبرداری ورکړی و، چې که حماس د ۴۸ ساعتونو په موده کې د برمته شویو کسانو مړي چې په هغو کې دوه امریکایان هم شامل دي بېرته ورنه کړي، نو د سولې په بهیر کې ښکېل هېوادونه به اقدام وکړي.

حماس د دې دوه ورځني ګواښ په غبرګون کې ویلي، چې دا ډله نه غواړي د داسې کوم عمل له لارې اسراییل ته پلمه ورکړي، چې د پوځي عملیاتو د بیا پیل لامل شي.

د اسراییل بریدونه لا هم د غزې په ټوله سیمه کې روان دي او هغه نازک اوربند ته ګواښ پېښوي، چې د امریکا په منځګړیتوب رامنځته شوی او اوس خپلې درېیمې اوونۍ ته داخل شوی دی.

د ایران د بشري حقونو سازمان راپور ورکړی، چې د ۵۹ کلن افغان اسلام‌میر سعید د اعدام سزا د لېندۍ په ۲۹مه د یزد په مرکزي زندان کې اجرا شوې ده. دغه سازمان زیاته کړې، چې د دې سړي ۲۱ کلن زوی له خپل پلار سره د همکارۍ په تور د نهو کلونو په بند سزا تېروي.

د بشري حقونو یاد سازمان چې له ایران څخه بهر فعالیت کوي، په جلا راپورونو کې لیکلي چې د لړم میاشتې په څلورمه نېټه اووه ایراني بنديان د دغه هېواد په بېلابېلو زندانونو کې اعدام شوي دي.

د ایران قضايي ارګانونو او دولتي رسنیو تر اوسه د دغه افغان بندي د اعدام په اړه رسمي څه نه دي‌ ویلي.

د ایران د بشري حقونو سازمان ویلي، چې په تېرو کلونو کې د هغو بنديانو د اعدام شمېر ډېر شوی، چې د نشه يي توکو له جرمونو سره تړلي دي.

د دې سازمان د شمېرو له مخې، یوازې تېر میلادي کال کې لږ تر لږه ۵۰۳ بنديان د نشه يي توکو په تور اعدام شوي دي.

د بشري حقونو هغه سازمانونه چې له ایران څخه بهر فعالیت کوي، وايي چې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته ایران د افغان بندیانو د اعدام لړۍ نوره هم زیاته کړې ده.

د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بېسینټ، د سوداګرۍ په برخه کې د امریکا استازي جیمیسن ګرېر د اسن سرمشریزې په څنډه کې د چین د لومړي وزیر له مرستیال هی لیفینګ او د چین له سوداګریز مذاکراتي استازي لی چنګګانګ سره کتلي دي.

تر یادې لېدنې وروسته د امریکا د خزاني وزیر بېسینټ خبریالانو ته ویلي:« زه فکر کوم موږ د مشرانو لپاره د څیړنې یو ډېر بریالی چوکاټ لرو چې د پنجشنبې په ورځ به ورباندې بحث وکړي.»

نېسینټ ویلي، چې تمه لري، هوکړه به د چین د نادرو ځمکو او مقناطیسو د صادراتو د پراخ کنټرول د ځنډیدلو او د امریکا له لوري د نوې ۱۰۰ سلني تعرفې د لګولو مخنیوي سبب شي.

د راپورونو له مخې، د دواړو لوریو ترمنځ د سویابین او نورو کرنیزو محصولاتو، د سوداګریز توازن ساتلو او فینتانایل بحران حل په اړه خبرې شوې دي.

پر همدغه مهال د چین استازي لی هم تایید کړې، چې دواړه لوري «موقتي هوکړې» ته رسېدلې او اوس به د خپلې داخلي تګلارې پروسې بشپړې کړي.

لی وايي:« د امریکا دریځ سخت و. موږ د شدیدې مشورې تجربه لرو او په داسې جوړښتونو او ترتیباتو باندې مو رغنده نظرونه سره تبادله کړي، چې دغو اندېښنو ته حل لارې ولټوي.»

دا په داسې حال کې ده چې واشنګټن او بیجینګ په تېرو میاشتو کې یو نازک سوداګریز اوربند اعلان کړی و، چې د نومبر په ۱۰مه نېته پای ته رسېږي.

د امریکا ولسمشر د یکشنبې په ورځ مالیزیا ته ورسید او ښايي د دواړو هېوادونو مشران په دغه هېواد کې مخامخ وګوري.

د پاکستان د پوځ د رسنیو څانګې د یکشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د پاکستاني جنګیالیو دوې ډلې یې کورمې ولسوالۍ او شمالي وزیرستان ته د داخلېدو پرمهال په نښه کړې او ۲۵ جنګیالي یې وژلي دي.

پاکستاني پوځ په دې جګړه کې د خپلو پنځو تنو سرتېرو وژل کېدل هم تایید کړي دي.

د پاکستان پوځ په خپله اعلامیه کې ویلي، چې لس جنګیالي په کورمه ولسوالۍ کې وژل شوي دي.

پاکستاني طالبانو تراوسه د پاکستان د پوځ د دې ادعا په اړه غبرګون نه دی ښودلی.

د پاکستان د پوځ په وینا، د جنګیالیو دغه نفوذي هڅې داسې وخت کېږي چې د پاکستان او افغانستان پلاوي په ترکیه کې په مذاکراتو بوخت دي او « دا چلند د افغانستان د موقت حکومت د ریښتینې ارادې په اړه شکونه راپاروي».

په اعلامیه کې ویل شوي، چې پاکستان تل له افغان موقت حکومت نه غوښتي چې پر خپلې خوا د پولې د اغېزناک مدیریت ډاډ ورکړي او د دوحې تړون د مکلفیتونو له مخې جنګیالیو ته پر پاکستان د برید اجازه ور نه کړي.

افغان طالبانو وخت ناوخته د پاکستان د پوځ ادعاوې رد کړې دي او وايي، د پاکستاني طالبانو موضوع د پاکستان کورنۍ مساله ده.