نوې سروې؛ د هند اقتصاد به سږکال ۶.۷ سلنه وده وکړي
د رویټرز خبري اژانس یوه تازه سروې ښيي، چې د هند اقتصاد به په روان مالي کال کې تر پخواني اټکل چټکه وده وکړي. په دغه سروې کې له اپرېل څخه بیا د جون تر میاشتې پورې موده کې ۷.۸ سلنه وده ښودل شوې ده.
د رویټرز خبري اژانس یوه تازه سروې ښيي، چې د هند اقتصاد به په روان مالي کال کې تر پخواني اټکل چټکه وده وکړي. په دغه سروې کې له اپرېل څخه بیا د جون تر میاشتې پورې موده کې ۷.۸ سلنه وده ښودل شوې ده.
اقتصادپوهان وايي، د دغې ودې لامل د مالیاتو کموالی او کورنۍ پانګونه ښودل شوې او تمه کېږي چې د سود کچه به د ډسمبر په میاشت کې د ټیټ شوي انفلاسیون له امله راټیټه شي؛ خو د خصوصي پانګې کمښت او نړۍواله بېثباتي اوس هم د هند د اقتصادي ودې لپاره ستر خطر ګڼل کېږي.
د کلفورنیا والي ګیوین نیوسوم د ۲۰۲۸ کال په ټاکنو کې د خپلې احتمالي نوماندۍ په اړه په یوې ټلوېزیوني مرکه کې وویل: «که ووایم ولسمشرۍ ته نه نوماندېږم، دروغ به وي.» دغه نامتو امریکايي سیاستوال وویل، خپله وروستۍ پرېکړه به د راتلونکي کال د کانګرس له منځمهالو ټاکنو وروسته اعلان کړي.
د کلفورنیا والي ګیوین نیوسوم سي بي اېس ته تایید کړه، چې هغه د امریکا په راتلونکو ټاکنو کې د ولسمشرۍ لپاره د نوماندۍ په اړه فکر کوي.
هغه اوسمهال د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو له سختو مخالفینو څخه ګڼل کېږي.
نیوسم زیاته کړه: «که د نوماندۍ امکان رد کړم، دروغ به وي او زه دا نه شم کولی.»
هغه وویل: «څوک پوهېږي؟ زه په شوق منتظر یم چې وګورم په ۲۰۲۸ کال کې څوک ځان نوماندوي او څوک له دې مهم پړاو سره مخ کېږي. دا د امریکایانو پوښتنه ده.»
د راپورونو له مخې، ښاغلي نیوسوم په وروستیو کې د ډېموکراټ ګوند د یو شمېر لوړپوړو غړو ملاتړ د خپلې احتمالي نوماندۍ لپاره ترلاسه کړی دی.
ګوین نیوسوم مخکې د ډونالډ ټرمپ د هغې پرېکړې سره سخت مخالفت کړی و، چې غوښتل یې د ملي ګارډ ځواکونه لاسانجلس ته واستوي. د هغه مخالفت د امریکا په سیاسي غونډو او رسنیو کې تاوده بحثونه راپارولي وو.
د امریکا اساسي قانون وایي، هېڅ څوک نه شي کولی له دوو دورو زیات د ولسمشرۍ لپاره نوماند شي. ډونالډ ټرمپ چې اوس د خپلې دویمې دورې واک پر مخ وړي، مخکې ویلي وو: «د دې کار لپاره ځینې امکانات شته.»
په همدې وخت کې د جو بایډن مرستیالې او د ټرمپ پخوانۍ سیالې کاملا هرېس په وروستیو کې له بي بي سي سره په مرکه کې ویلي، چې کېدای شي بیا هم د ولسمشرۍ ټاکنو ته ځان نوماند کړي. هغې ویلي: «امکان شته چې زه یوه ورځ ولسمشره شم او باور لرم چې راتلونکي کې یوه ښځه حتما سپینې ماڼۍ ته لار مومي.»
د سوریې لنډمهاله ولسمشر احمد الشرع به دا اوونۍ په ریاض کې د «راتلونکې پانګونې نوښت» کلنۍ نړۍواله غونډه کې ګډون وکړي. تمه کېږي، چې نوموړی به په دې کنفرانس کې چې د سعودي عربستان په کوربتوب تر سره کېږي وینا هم وکړي.
رویټرز ته دوو باخبرو سرچینو ویلي، چې احمد الشرع به په دې کنفرانس کې هڅه وکړي چې سوریه د ۱۴ کلونو جګړې وروسته یو ځل بیا نړۍوالو ډيپلوماټیکو او اقتصادي ډګر ته راوباسي.
د سوریې او سعودي عربستان حکومتونو تر اوسه په دې اړه د رسنیو پوښتنو ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.
له هغه راهیسې چې احمد الشرع د بشارالاسد پر ځای د سوریې د لنډمهاله ولسمشر په توګه واک ته رسېدلی، ګڼ بهرني سفرونه یې کړي او په څو مهمو نړۍوالو غونډو کې یې ویناوې هم کړې دي.
ریاض د مې په میاشت کې د یوه تاریخي لیدنې کوربه و، چې پکې د سعودي ولیعهد محمد بن سلمان، د سوریې لنډمهاله ولسمشر احمد الشرع او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په کې ګډون کړی و.
ښاغلي ټرمپ په دغه لیدنه کې احمد الشرع وستایه او ژمنه یې وکړه، چې د سوریې د بیا رغونې لپاره به ټول بندیزونه لرې کړي. د نړۍوال بانک د اټکل له مخې، د سوریې د بیا رغونې لګښت شاوخوا ۲۱۶ میلیارد ډالره دی.
احمد الشرع چې څو ځله یې له نړۍوالو قدرتونو غوښتنه کړې چې د سوریې د بیا رغونې په بهیر کې برخه واخلي، ټاکل شوې په ریاض کې د دې کنفرانس پر مهال د نړۍوالو سیاسي او اقتصادي څېرو په منځ کې وینا وکړي.
د «راتلونکې پانګونې نوښت» نهمه دوره به د دوشنبې له ورځې (د لړم ۵مې) نېټې څخه بیا د همدې میاشتي تر چهارشنبې پورې د درېیو ورځو لپاره د نړۍ د مشرانو او پانګه والو په ګډون د سعودي عربستان په پلازمېنه ریاض کې ترسره شي.
د پاکستان دولتي رسنۍ د امریکا د بهرنیو چارو وزیر له قوله راپور ورکړی، چې هغه ویلي د اسلاماباد او واشنګټن ترمنځ د اړیکو وروستۍ پیاوړتیا د امریکا او هند پر اړیکو اغېز نه دی کړی. مارکو روبیو ویلي، امریکا غواړي له پاکستان سره خپلې ستراتیژیکې اړیکې د ګډو ګټو لپاره پراخې کړي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د شنبې په ورځ یوې خبري غونډې ته د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل: «زه فکر نه کوم، چې موږ له پاکستان سره هر هغه څه کوو، چې زموږ د اړیکو یا له هند سره د ژورو، تاریخي او مهمو ملګرتیاوو په بیه وي.»
روبیو دا هم ویلي: «موږ پوهېږو چې هند اندېښمن دی او دا روښانه دلیلونه لري، ځکه د پاکستان او هند ترمنځ تاريخي تاوتریخوالي موجود دي.»
نوموړي ټينګار کړی، هند باید درک ولري چې امریکا غواړي له بېلابېلو هېوادونو سره اړیکې ولري.
هند د سوداګرۍ په اړه محتاط دی او وايي، چې د امریکا سره تړون ته «ډېر نږدې» دی
روبیو د یوې بلې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د پاکستان او امریکا اړیکې هغه مهال پیاوړې شوې کله چې پاکستان د امریکا ادارې او د ولسمشر ډونالډ ټرمپ رول وستایه، ځکه چې هغه د هند او پاکستان ترمنځ د احتمالي جګړې د مخنیوي او حل لپاره هڅې کړې وې، وویل چې د مې میاشتې له شخړې مخکې هغه د پاکستان له حکومت سره اړیکه نیولې وه او ویلي یې وو، چې امریکا له پاکستان سره د یوه اېتلاف یا ستراتیژیک شراکت د بیا جوړولو علاقه لري. هغه زیاته کړه: «موږ فکر کوو، داسې ډېر کارونه شته چې له پاکستان سره یې یوځای ترسره کولی شو.»
د پاکستان دولتي رسنۍ زیاته کړې، چې مارکو روبیو وایي: «امریکا د هند له اړخه د شته ننګونو څخه باخبره ده؛ خو د امریکا دنده دا ده چې له هغو هېوادونو سره د شراکت فرصتونه رامنځته کړي چې دا امکان پکې وي.» هغه دا هم ویلي: «موږ له پاکستان سره د ترهګرۍ پر وړاندې او ورته چارو کې د اوږدې همکارۍ سابقه لرو. موږ غواړو دا اړیکه له دې نه هم نوره پراخه کړو، که دا ممکنه وي، سره له دې چې پوهېږو ځینې ستونزې او خنډونه به وي.»
هغه زیاته کړه، دا د خوښۍ خبره ده چې اړیکې پیاوړې شوې دي؛ خو «زه نه ګورم چې دا اړیکه دې د هند یا بل هېڅ هېواد د اړیکو په زیان وي.»
د پاکستان او امریکا اړیکې په روان کال کې ښې شوې دي او دواړه هېوادونه د سوداګرۍ، پانګونې، صنعت او انرژۍ په برخو کې د لا پیاوړې سیاسي، اقتصادي او ستراتیژیکې همکارۍ پر لور روان دي.
د اسراییلي حکومت یوه ویاند ویلي، چې د سره صلیب ډلې او مصري مرستندویانو ته اجازه ورکړل شوې، څو د وژل شویو اسراییلي برمته شویو کسانو مړي ولټوي. تر دې وړاندې اسراییل غزې ته د مصري ډلو د تګ او د مړو د لټون په برخه کې د هغوی له همکارۍ سره مخالفت کړی و.
د غزې د ویجاړیو له لاندې د برمته شویو کسانو د جسدونو موندل د اسراییل او حماس ترمنځ د اوربند یو ستر خنډ لرې کوي.
حماس ویلي، چې دوی تر اوسه د پاتې ۱۳ برمته شویو کسانو مړي نه دي موندلي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ مخکې په «ټروټ سوشال» شبکه کې په یوه پیغام کې خبرداری ورکړی و، چې که حماس د ۴۸ ساعتونو په موده کې د برمته شویو کسانو مړي چې په هغو کې دوه امریکایان هم شامل دي بېرته ورنه کړي، نو د سولې په بهیر کې ښکېل هېوادونه به اقدام وکړي.
حماس د دې دوه ورځني ګواښ په غبرګون کې ویلي، چې دا ډله نه غواړي د داسې کوم عمل له لارې اسراییل ته پلمه ورکړي، چې د پوځي عملیاتو د بیا پیل لامل شي.
د اسراییل بریدونه لا هم د غزې په ټوله سیمه کې روان دي او هغه نازک اوربند ته ګواښ پېښوي، چې د امریکا په منځګړیتوب رامنځته شوی او اوس خپلې درېیمې اوونۍ ته داخل شوی دی.
د ایران د بشري حقونو سازمان راپور ورکړی، چې په دغه هېواد کې یو افغان بندي د «نشهيي توکو د جرم» په تور اعدام شوی دی. یاد سازمان لیکلي، چې اووه ایراني بندیان هم د تبریز، سمنان، مالیر، بروجرد، قزوین او ګورګان په زندانونو کې اعدام شوي دي.
د ایران د بشري حقونو سازمان راپور ورکړی، چې د ۵۹ کلن افغان اسلاممیر سعید د اعدام سزا د لېندۍ په ۲۹مه د یزد په مرکزي زندان کې اجرا شوې ده. دغه سازمان زیاته کړې، چې د دې سړي ۲۱ کلن زوی له خپل پلار سره د همکارۍ په تور د نهو کلونو په بند سزا تېروي.
د بشري حقونو یاد سازمان چې له ایران څخه بهر فعالیت کوي، په جلا راپورونو کې لیکلي چې د لړم میاشتې په څلورمه نېټه اووه ایراني بنديان د دغه هېواد په بېلابېلو زندانونو کې اعدام شوي دي.
د ایران قضايي ارګانونو او دولتي رسنیو تر اوسه د دغه افغان بندي د اعدام په اړه رسمي څه نه دي ویلي.
د ایران د بشري حقونو سازمان ویلي، چې په تېرو کلونو کې د هغو بنديانو د اعدام شمېر ډېر شوی، چې د نشه يي توکو له جرمونو سره تړلي دي.
د دې سازمان د شمېرو له مخې، یوازې تېر میلادي کال کې لږ تر لږه ۵۰۳ بنديان د نشه يي توکو په تور اعدام شوي دي.
د بشري حقونو هغه سازمانونه چې له ایران څخه بهر فعالیت کوي، وايي چې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته ایران د افغان بندیانو د اعدام لړۍ نوره هم زیاته کړې ده.