ماریا زاخارووا: مسکو د طالبانو او پاکستان ترمنځ د خبرو منځګړیتوب ته چمتو دی

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، که طالبان او پاکستان غوښتنه وکړي، مسکو به د دواړیو لوریو ترمنځ د سولې په برخه کې خپله همکاري ونه سپموي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، که طالبان او پاکستان غوښتنه وکړي، مسکو به د دواړیو لوریو ترمنځ د سولې په برخه کې خپله همکاري ونه سپموي.
هغې ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اړیکو ترینګلتیا د مسکو او نړیوالې ټولنې لپاره د اندیښنې وړ ده او هر ډول اختلافت باید د سیاسي او ډیپلوماټیکو لارو حل شي.
نوموړې زیاته کړې:« د افغانستان او پاکستان ترمنځ په اړیکو کې کړکیچ نه یوازې د روسیې لپاره، بلکې د نړۍ له پلازمېنو څخه د اوریدل شویو بیانونو پر بنسټ، د نړیوالې ټولنې لپاره د اندېښنې وړ دي. موږ له خپلو ملګرو سره پر کابل او اسلام اباد غږ کوو چې هر ډول اختلافات دې یوازې د سیاسي او ډيپلوماټیکو لارو حل کړي.»
دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د قطر او ترکیې په منځګړیتوب درې ځلي مذاکرات ترسره شوي، خو یادو مذاکراتو کومه مطلوبه پایله نه لرله.


د طالبانو له خوا له پاکستان سره د سوداګریزو او ټرانزیټي اړیکو د پرې کولو له پریکړې وروسته، د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي ایران ته سفر کړې. عزیزي په هیرمند کې د ایران او افغانستان ترمنځ په ګډه اقتصادي غونډه کې ګډون وکړ، او له چابهار بندر څخه به هم لیدنه وکړي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د شنبې په ورځ د سیستان او بلوچستان والي منصور بیجر لخوا په پوله کې هرکلی وشو.
د سیستان او بلوچستان والي منصور بیجر ایسنا ته وویل:«د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پراخولو په سیمه کې د دوامداره پرمختګ او امنیت بنسټ ایښودلی دی.»
هغه زیاته کړه، چې د ګډو کلتوري، مذهبي او ژبني ظرفیتونو څخه ګټه پورته کول کولی شي د سوداګرۍ او پانګونې د زیاتوالي لپاره لاره هواره کړي.
دا سفر وروسته له هغه وشو چې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر له افغان سوداګرو وغوښتل چې د پاکستان بندرونو او بازارونو پرځای دې بدیلې لارې ولټوي.
هغه له پاکستان څخه د درملو د واردولو د بندولو امر وکړ.
له ایران سره د افغانستان سوداګریزې اړیکې په کال کې شاوخوا څلور ملیارد ډالرو ته رسیږي. له پاکستان سره د سوداګرۍ او ټرانزیټ اړیکو پرې کول کولی شي دا حجم نور هم زیات کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې خرابې شوې دي او د دواړو هیوادونو ترمنځ سوداګریزې او ټرانزیټ لارې له یوې میاشتې راهیسې تړل شوې دي او د لارو د بیا پرانیستلو او د دواړو خواوو ترمنځ د اړیکو د عادي کولو درک نه لکیږي.

د طالبانو ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې د ازبکستان د ترانسپورټ او لوجستیک نړوال فورم په څنډه کې یې د قزاقستان او ازبکستان د اوسپنې پټلۍ له مسولینو سره د هرات–کندهار د اوسپنې پټلۍ رغولو، چین ته د توکولو د لېږد رالېږد او د افغان ـ ټرانس پروژې د تخنییکي مطالعاتو د پیل په اړه خبرې کړي.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د ترانسپورټ او لوجستیک نړیوال فورم د ازبکستان په کوربه توب په تاشکند ښار کې د درېیو ورځو لپاره ترسره شو او په یاد فورم او نندارتون کې د یادې ډلې د ټولګټو چارو وزارت د اوسپنې پټلۍ د مرستیال محمد اسحاق صاحبزاده په مشرۍ پلاوي ګډون کړی و.
طالبانو ویلي، چې یاد پلاوي د ازبکستان د ترانسپورټ او لوجستیک فورم په څنډه کې د قزاقستان او ازبکستان د اوسپنې پټلۍ ادارو له مرستیالانو او د افغان ـ ټرانس په پروژه کې د شاملو هېوادونو له استازو سره لیدنې کړې دي.
طالبانو ویلي، چې په یادو لیدنو کې د هرات ـ کندهار د اوسپنې پټلۍ رغولو ترڅنګ د قزاقستان د اوسپنې پټلۍ له لارې چین ته د توکو د لېږد او رالېږد په بیو کې د تخفیف، د افغان ـ ټرانس پروژې تخنیکي او اقتصادي مطالعاتو پیل او د ازبکستان د اوسپنې پټلۍ له لارې د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد د اسانتیاو برابرولو، تخفیفونو او سوداګرو ته د لا ډېرو اسانتیاوو چمتو کولو په اړه خبرې کړې دي.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې په یادو لېدنو کې د دوه اړخیزو او څو اړخیزو همکاریو پیاوړتیا، ټرانسپورټي زیربناوو رغولو او د اوسپنې پټلې له لارې د انتقالاتو زیاتولو باندې هم ټینګار شوی دی.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وایي، چې په کندهار کې یې د تېرې جګړې اړوند ځینو پېښو د عیني شاهدانو خبرې مستند کړي ترڅو یې راتلونکو نسلونو ته وسپاري. وزارت په اعلامیه کې لیکلی، چې د کندهار د زندان هغه تونل یې هم مستند کړ، چې ورڅخه ددې ډلې ۵۴۱ تنه نظامي بندیان ژوندي وتلي وو.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت نن شنبه، د لړم ۲۴مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې ددې ډلې د جهادي ارزښتونو د ساتنې لوی ریاست د سمعي او بصري چارو ریاست پلاوي په دې وروستیو کې کندهار ولايت ته د مستندونو د جوړولو په موخه سفر کړی و.
طالبانو په خبرپاڼه کې زیاته کړې، چې په دې سفر کې هغه پېښې هم مستند شوي، چې د کندهار په تاریخ کې داسې شپې هم شته، چې د یوه کلي ۶۳ تنه غړي د بهرنیو ځواکونو په ړندې بمبارۍ کې وژل شوي دي.
طالبان په داسې حال کې دا پېښې مستند کوي، چې د بشري حقونو سازمانونو د راپورونو پر اساس دې ډلې په تېر شل کلنې جګړو پرمهال په ځانمرګي بریدونو،د سرک ماین چاودنو او موټر بمونو کې زیات شمیر بې ګناه افغانان وژلي دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د ایراني رسنۍ «صدا او سیما» سره په مرکه کې ویلي، چې فارسي «دري» او پښتو ژبې د طالبانو لپاره مساوي ارزښت لري او ترمنځ یې توپیر نه کوي.
مجاهد ویلي:« فارسي زموږ ژبه ده. په افغانستان کې دوې ژبې لرو، چې پښتو او دري دي.»
ذبیح الله مجاهد ویلي، چې د طالبانو لپاره دري او فارسي یو شان ژبه ده. نوموړي زیاته کړې:«موږ په دري باندي له لکه فارسي داسې خبرو کوو. خو دواړې ژبې موږ ته مساوي ارزښت لري.»
نوموړي ویلي، په هغه سیمو کې چې اکثریت په فارسي خبرې کوي، هلته تدریس هم په دري ژبه کېږي او موږ د کومې ژبې سره کوم تعصب نه لرو.
دا څرګدونې په داسې حال کې کېږي، چې طالبانو په تېرو څلورو کلنونو کې د هېواد په کچه د لسګونو دولتي دفترونو له لوحو څخه د فارسي – دري کلمې لرې کړې دي.
څو ورځې وړاندې طالبانو د جوزجان پوهنتون له لوحې څخه د ازبکي ژبې توري حذف کړي وو چې د ډیرې علمي، کلتوري او سیاسي اشخاصو غصه یې راپارولې وه.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت وايي، چې د خوست والي عبدالله مختار د علي شېر او تریزایي ولسوالیو په اوږدو کې له ډیورنډ کرښې څخه لیدنه کړې. عبدالله مختیار ویلي:«د وطن او ولس دفاع یوه مقدسه دنده ده او باید د دندې د ترسره کولو په وخت کې له صداقت او هوښیارۍ څخه کار واخیستل شي.»
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت نن شنبه، د لړم ۲۴مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې ددې ډلې د خوست والي عبدالله مختار د علي شېر او تریزایي ولسوالیو په اوږدو کې د فرضي کرښې څخه د لیدنې پرمهال له یو شمیر ځايي منسوبینو سره هم ناسته کړې ده.
عبدالله مختار وویل:«د سرحدي سیمو امنیت نیول د ملي حاکمیت له اساسي ارکانو څخه بلل کیږي.»
د طالبانو کورنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې د علي شېر او تریزایي ولسوالیو مسوولینو او منسوبینو هم په خپلو ویناګانو کې ویلي دي، چې په هر ډول شرایطو کې د وطن او ولس دفاع ته چمتو دي او ملي حاکمیت او ولس د ساتلو په موخه به هیڅ ډول غفلت تر سره نشي.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ له جګړې وروسته د طالب چارواکو ډيورنډ کرښې ته څیرمه ولایتونه ته سفرونه زیات شوي دي.