عبدالباري عمر: د برېښنا د پرچاوۍ یو لامل د میلیونونو کډوالو را ستنېدل دي

د طالبانو د پوهنې وزیر حبیب اغا په دې غږیز پېغام کې د کندهار د پوهنې ریاست رییس فخرالدین نقشبندي او امرینو ته په خطاب کې ویلي، چې څو ورځې وړاندې د پوهنې وزارت د کندهار پوهنې ریاست ته یو مکتوب لېږلی او لیکلي یې دي، چې سردسیره سیمو ازموینې واخیستل شي خو د طالبانو د کندهار پوهنې ریاست د ټولو ګرمسیره او سردسیره سیمو ښوونځیو او مدرسو ته مکتوب لېږلی، چې ازموینې دې واخیستل شي.

حبیب اغا ویلي:« که پر کار نه پوهېږئ نو استعفاوې ورکړئ. تاسې دومره ناپوه یاست، چې په مکتوب نه پوهیږئ، تر اوسه په ګرمسېر او سردسېر نه پوهیږئ نو بیا مو ولې دومره غټ مسوولیت غاړې ته اچولی دی.»

د طالبانو د کندهار ولایت د پوهنې ریاست کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د وزیر دا غږ د شنبې په ورځ یاد ریاست ته لېږل شوی دی.

په پیغام کې نیوکه شوې، چې د طالبانو د پوهنې وزارت مکتوبونه یو ډول وي او د کندهار د پوهنې ریاست یې ښوونځیو او مدرسو ته په بل ډول ابلاغوي.

د طالبانو پوهنې وزیر په خپل غږیز پېغام کې دا هم ویلي، چې که دا شکایت هبت الله ته ورسیږي نو یاد وزارت به نوموړي ته څه وايي.

حبیب اغا ویلي:« موږ اوس امیرالمنین ته څه ووایو چې تعلیمات اسلامي په خبره نه پوهیږي او مکتوب باندې یې سر نه خلاصیږي او د کندهار ریاست په مکتوب نه پوهیږي نو دا به ورته وایو.»

د څرګندونې په داسې حال کې خپریږي، چې طالبانو په تېرو څلورو کالونو کې هڅې کړې چې په ټولو دولتي ادارو کې د خپلې ډلې ملایان په دندو وګوماري او دې په ادارو کې د مسلکي کسانو مخه نیولې ده.

د طالبانو د بلخ والي ویاند وايي، چې د طالبانو په پلاوي کې ددې ډلې د مسوولینو ترڅنګ یو شمیر افغان سوداګر هم ملتیا کوي.

په دې لیدنه کې دواړو لوریو د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د صادراتو او وارداتو د زیاتولو او اسانتیاوو د رامنځته کولو په اړه خبرې کړې دي.

طالبانو له پاکستان سره د اړیکو له ترینګلتیا وروسته د سوداګرۍ لپاره هند، ایران، ازبکستان او د منځنۍ اسیا نورو هېوادونو ته مخه کړې ده.

پاکستان له افغانستان سره د ټولو سوداګریزو لارو په تړلو سره د افغان سوداګریزو توکو بار موټر په کراچۍ او پیښور کې ایسار کړي دي.

طالبانو له ټولو افغان سوداګرو څخه غوښتنه کړې ده، چې د پاکستان د سوداګریزو لارو بدیل دې پیدا کړي.

یاد دفتر په خپل خپاره کړي پیغام کې ټینګار کړی چې د جنسیتي تاوتریخوالي د قربانیانو لپاره باید «انعطاف‌پذیره بودجه»برابره شي او همدارنګه د ښځو په مشرۍ د مدني بنسټونو فعالیتونو ته پراخ ملاتړ ورکړل شي.

د نوامبر۲۵مه د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو نړیواله ورځ ده؛ یوه ورځ چې په ټولې نړۍ کې د ښځو د خوندي‌توب، حقونو او برابرۍ د ملاتړ او پوهاوي لپاره نمانځل کېږي.

خو په افغانستان کې دا ورځ داسې وخت نمانځل کېږي چې ښځې او نجونې له څلورو کلونو راهیسې د لومړنیو انساني حقونو، په ځانګړي ډول تعلیم، کار، ازاد تګ راتګ او عامه مشارکت څخه بې‌برخې شوې دي.

سره له دې چې نړیوالو هېوادونو په پرله‌پسې ډول د افغان ښځو د حقونو خوندیتوب غوښتنه کړې، خو طالبانو د ښځو او نجونو پر ازادیو لا ډېر محدودیتونه لګولي دي.

ملګري ملتونه وايي، د نړیوال فشار او ګډو هڅو پرته به د افغان ښځو وضعیت لا پسې خرابه شي او د دوی د حقونو د اعادې امکان به کمزوری پاتې شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن شنبه، دلیندۍ ۳مه وویل چې امیر خان متقي د افغانستان او قطر اړيکې تاريخي وبللې او ټينگار يې وکړ چې د سوداگرۍ د پراختيا ترڅنگ قطر ته د افغان کاري ظرفيت د استولو لړۍ دې چټکه شي.

طالبانو د قطر د نوي سفیر په حواله لیکلی، چې نوموړي په خپل وار د افغانستان او قطر ترمنځ او همدارنګه د دواړو ولسونو اړیکې تاریخي وبللې او ژمنه یې وکړه، چې د دوه اړخیزو اړیکو د پياوړتيا په برخه کې به هڅې زياتې کړي.

مردف القاشوطي همداراز ټينگار وکړ، چې هېواد به يې د منځگړيتوب په برخه کې خپل سياست ته ادامه ورکړي او د افغانستان او نړيوالې ټولنې د دريځونو په لا نږدې کولو کې به هڅې وکړي.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د بیاځلي واک ته رسېدو سره د واکمنۍ څلور کاله تېریږي خو تر دې دمه له روسیې پرته هېڅ کوم بل هېواد دغه ډله په رسمیت نه ده پېژندلې.

د طالبانو ریاست الوزرا د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې ددې ډلې د ریاست‌ الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په مشرۍ د اقتصادي کمېسیون غونډې ته له سعودي عربستان او چین سره د افغانستان د اقتصادي کمېسیونونو د فعالېدو او په دې کمېسیونونو کې د نویو غړو د زیاتېدو موضوع د بحث لپاره وړاندې شوه چې له هر اړخیز بحث وروسته د یادو کمېسیونونو بیا فعالېدل تایید او نوي غړي ور زیات شول.

د یادې ادارې په وینا، دغه کمېسیونونه به د افغانستان او یادو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزې سوداګرۍ، په افغانستان کې د پانګونې او ګډو اقتصادي همکاریو په اړه همغږي لا پياوړې کړي.

د طالبانو ریاست الوزرا وايي، په غونډه کې افغان صنعتکارانو او پانګوالو ته د بلخ ولایت د حیرتان صنعتي ښارګوټي د ځمکو د ورکولو په اړه د ټاکل شوې کمېټې راپور هم وړاندې شو او پرېکړه وشوه، چې د حیرتان صنعتي ښارګوټي ځمکې لومړی د اداراتو تر منځ د ملکیتونو په معلومولو سره تصفیه شي.

په دې ناسته کې دغه راز ویل شوي چې د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت د موجوده تاسیساتو په پام کې نیولو سره د یاد ښارګوټي لپاره اصلاحي انکشافي پلان هم جوړ کړي.