اخلاقي: څو چې د امریکا په مالي ملاتړ طالبان واکمن وي د نړۍوال امنیت خبرې یو خیال دی

په هلمند کې د طالبانو د والي دفتر د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۶مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دوی والي امان الدین منصور د یونېسف نړۍوال سازمان د سویل لوېدیځ زون له مسوول محمد ابراهیم شیخ سره په لیدنه کې یادې غوښتنې کړې دي.

طالبانو د ابراهیم شېخ له قوله لیکلي، چې دوی تېر کال د پوهنې په برخه کې ۲۰ ښوونځي جوړ کړي او پر ۷۰ زره زده‌کوونکو یې قرطاسیه توزیع کړې ده.

د خبرپاڼې د معلوماتو له‌مخي، یونېسف له اړوندو ادارو سره په همغږۍ په روغتیايي مرکزونو کې له ۱۲۰۰ کسانو سره لومړني طبي مرستې کړي او پر یو میلیون خوارځواکي ماشومانو مواد هم وېشلي دي.

یونېسف زیاته کړې، چې د پولیو واکسین د تطبیق پر مهال یې ۳ زره کسانو ته د کار زمینه برابره کړې ده.

په دې لیدنه کې د طالبانو والي منصور ویلي: «خیریه سازمانونه دې د روغتیا، تعلیم او نورو زېربنایي پروژو برخه کې خپله پاملرنه نوره هم زیاته کړي او په عملي ډول خپل رسالت په لا ښه ډول ادا کړي.»

نوموړي د هلمند لرې پرتو سیمو کې د تعلیمي او روغتیایي مرکزونوزیاتولو او د اوبو زېرمو جوړولو کېله یونېسف څخه د لازیاتو همکاریو غوښتنه وکړه.

د طالبانو د خبرپاڼې له‌مخې، د یونېسف ادارې مسوولینو په یادو برخو کې د همکاریو ټټر وهلی دی.

یاد پخواني جهادي قوماندان په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې له طالبانو څخه ملاتړ کوي او د بهرنيو هېوادونو په وړاندې له افغانستان څخه دفاع ته چمتو دی.

خو نوموړي د طالبانو په لیکو کې د ځینو طالب چارواکو د چلند په اړه شکایت کړی او وايي، چې له تېرو څلورو کلونو راهیسې د طالبانو له خوا سپک او توهینوونکی چلند دوام لري.

زرداد فریادي ویلي:« زه په برېتانیا کې د طالبانو د بهرنیو چارو پخواني وزیر متوکل په غوښتنه په انګریزانو باندې ونیول شوم، ډول، ډول شکنجې یې راکړې او شل کاله مې بند کې تېر کړل. ما له متوکل سره نه پیژندل او نه یې هم زه په جرم باندې نیولی وم. زه هیله لرم چې نور باید له پیغورونو تېر شو.»

زرداد فریادي ویلي، چې افغانستان د ټولو شریک کور دی او نور باید له توهینوونکي چلند څخه لاس واخېستل شي.

هغه په پېښه کې د امریکا د ملي ګارډ له دوو ټپي شویو سرتېرو سره خواخوږي څرګنده کړې او ویلي یې دي چې تاوتریخوالی په هېڅ حالت کې د منلو او توجیه وړ نه دی.

میاخېل زیاته کړې چې د امریکا د ځايي رسنیو د راپورونو له مخې، تورن شوی کس یو افغان یاد شوی، خو دا ډول انفرادي کړنې د افغانستان د سولې غوښتونکې ټولنې استازولي نه شي کولای. د نوموړي په وینا، افغانان د هر ډول تاوتریخوالي پر وړاندې ولاړ دي او دا پېښه په کلکو ټکو غندي.

دغه پخواني افغان چارواکي ټینګار کړی چې د یو فرد ناوړه عمل باید د ټول ملت د بدنامۍ لامل نه شي. د هغه په وینا، افغان ولس خپله له پنځو لسیزو راهیسې له جګړو او ترهګرۍ کړېږي او هېڅکله د داسې جرایمو ملاتړ نه کوي.

د طالبانو سوداګرۍ وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرلو سره ویلي، چې یاد تړون نن د پنجشنبې په ورځ د افغان او هندي شرکتونو ترمنځ په متحده عربي اماراتو کې لاسلیک شوی.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت زیاته کړې، چې د شوې تړون له مخې به یاد هندی شرکت لومړی خپل تولیدي درمل افغانستان ته صادروي او وروسته به د یاد هندي شرکت څانګه افغانستان ته انتقالیږي او په افغانستان کې به د درملو تولید ته دوام ورکوي.

د افغان او هندي شرکتونو ترمنځ دا تړون په داسې حال کې لاسلیک شوی، چې د طالبانو د سوداګرۍ وزیر څو ورځې وړاندې هند ته د خپل سفر پرمهال له هندي سوداګرو او چارواکو سره له لېدونو وروسته ویلي، چې هند چمتو دی په بېلابېلو برخو کې له افغانستان سره خپلې سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.

په یاده هوکړو کې د دوغارون ـ اسلام کلا سرحدي زیرنباوو جوړول، د ګمرکونو ۲۴ ساعته فعالیت، د مساپرو او ټرانزیټ لارو جلا کول، د روغتیا، سیاحت او تعلیمي همکاریو پراختیا ترڅنګ د ناروغانو لپاره د ویزو اسانه کول شامل دي.

د راپورونو له مخې، د طالبانو او ایران والیانو په ناسته کې په سرحدي سیمو کې د احتمالي خنډونو د حل په موخه کاري ډله هم جوړه شوې، چې په هر درېیو میاشتو کې به په صفري نقطه کې ناستې کوي.

پر همدغه مهال د ایران د خراسان رضوي والي غلام حسن مظفري ویلي، چې د دوغارون ازاده سیمه د ایران او افغانستان ترمنځ د سوداګرۍ او اقتصادي اړیکو لپاره اسانه او غوره فرصت دی.

غلام حسین مظفري ویلي:« د دوغارون پوله ډېره بوخته ده، د اوسني حالت څخه رضایت نه لرو. باید څو لارې او لا ډېر امکانات برابر شي، چې تګ راتګ او سوداګري د پخوا په پرتله ښه ترسره شي.»

نوموړي غوښتنه کړې، چې د ایران او افغانستان ترمنځ د دوغارون په ازاده سوداګریزه سیمه کې دې د حکومتونو په سطحه ټولي ستونزې حل شي او پراخې سوداګرۍ ته دې لا ښه زمینه برابره شي.