کرملین وايي چې پوتین د امریکا د سولې طرحه نه ده رد کړې

ورځپاڼې د اړوندو څانګو د چارواکو په حواله لیکلي، په دغه بندیز کې د هغه هېوادونو د وګړو له‌خوا ثبت شوې ټولې قضیې شاملې دي چې د متحده ایالاتو حکومت په جون کې د تابعیت او کډوالۍ خدماتو څخه د تابعیت د غوښتنلیک ورکولو څخه منع کړي وو.

راپور زیاتوي، په دغه بندیز کې د ایران، افغانستان، ترکمنستان، یمن، لیبیا، سوډان، سومالیا، کیوبا او وېنزویلا هېوادونه شامل دي. نیویارک ټایمز لیکلي، دغه اقدام په واشنګټن کې د ملي ګارد پر دوو سرتېرو د تېرې اوونۍ تر برید وروسته شوی دی.

ورځپاڼې دغه پرېکړه د «کډوالۍ پر ضد د فشارونو د لا زیاتېدو» په توګه یاده کړې ده.

په خبر کې ویل شوي، چې پنټاګون به د همدې پلان د یوې برخې په توګه د ۲۰۲۶ کال تر جولای میاشتې پورې د ۳۰زره بې‌پيلوټه الوتکو د اخیستو لپاره نوی امر صادر کړي.

د معلوماتو له مخې، دا نوښت د «بې‌پيلوټه الوتکو د برترۍ پروګرام» له لارې ترسره کېږي، چې د ولسمشر ټرمپ او د دفاع وزیر هېګسټ له خوا په سږني اوړي کې د هغوی د سیاستونو او لارښوونو په اساس صادر شوی، تر څو پوځ د ارزانه او وړو بې‌پيلوټه الوتکو پر یوه باوري سیسټم سمبال کړي.

د دفاعي چارواکو په یوه معلوماتي غوښتنه کې چې د سې شنبې په ورځ خپره شوه، ویل شوي: «هر جنګیالی باید د ارزانه او د یو ځل کارېدونکو بې‌پيلوټه الوتکو ته لاسرسی ولري، څو د یو اړخیزو بریدونو ماموریتونه ترسره کړي.»

هغوی زیاته کړه: «د بې‌پيلوټه الوتکو د برترۍ پروګرام د صنعت د مرستې لپاره ډیزاین شوی، څو د وړو، ارزانه او د تدارکاتي زنځیر له نظره خوندي بې‌پيلوټه الوتکې د ډله‌ییز تولید اړتیاوې پوره کړي.»

دغه خبرپاڼه ډېموکرات سناتورانو جین شاهین، کریس کونز، ایمي کولبچار او انډي کېم د سې شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۱مه) خپره کړه او په ورته وخت کې یې د افغان کډوالو پر وړاندې د ټرمپ د حکومت د سختو اقداماتو د زیاتېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه.

هغوی وویل: «موږ د هر ډول هڅې مخالف یو، چې ټول افغانان ګناهکار وښيي یا د هغو کسانو خدمت او قربانۍ کم ارزښته وښيي، چې د امریکا د سرتېرو او کارکوونکو سره په افغانستان کې کار کړی دی.»

په دې خبرپاڼه کې راغلي، چې «په ټوله امریکا کې افغانانو دغه بې‌ معنا یرغلګر عمل غندلی دی» او د امریکا د دې فرصت څخه مننه کوي، چې دوی ته یې د نوي ژوند زمینه برابره کړې ده.

د ولسمشر په ګډون امریکایي چارواکو افغان کډوال د افراطیت او د امریکا فرهنګ پر وړاندې په کرکې تورن کړي او د دې هېواد د ملي امنیت لپاره یې ګواښ بللي دي.

له همدې امله د امریکا حکومت د افغانانو د کډوالۍ د غوښتنې پر منلو بندیز لګولی او امر یې کړی، چې د هغو کډوالو دوسیې وڅېړل شي چې د بایډن په دوره کې امریکا ته لېږدول شوي دي.

امریکایي چارواکو ویلي، هغه افغانان چې د ملي امنیت لپاره ګواښ وګڼل شي، له امریکا څخه به واېستل شي.

ډېموکرات سناتورانو د هغو افغان کډوالو د امنیتي سابقې د ارزونې ملاتړ کړی، چې د کابل له سقوط وروسته امریکا ته لېږدول شوي، خو ویلي یې دي چې حکومت باید خپله هغه ژمنه چې د افغانستان د پخوانیو همکارانو سره د پناه ورکولو په اړه کړې، تر پښو لاندې نه کړي.

هغوی خبرداری ورکړی، چې دا کار به امریکا په نورو برخو کې د سیمه‌ییزو خلکو سره د همکارۍ فرصتونه کم کړي او متحده ایالات به د یوه باوري ملګري په توګه ونه ګڼل شي.

د طالبانو د اقتصاد وزارت د سې شنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۱مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دوی وزیر دین محمد حنیف په کابل کې د ترکیې له سفیر جینګ اونال سره په لیدنه کې د هغه هڅې د دواړو هېوادونو د اړیکو په پراختیا کې ګټورې وبللې.

طالبانو د اونال له قوله لیکلي: «د ترکیې حکومت به له افغانستان سره خپل ملاتړ ته دوام ورکړي.»

نوموړي اوسمهال د ترکیې او افغانستان د سوداګرۍ، ټرانزيټ، عامه پروژو او بشري مرستو کې پرمختګونه ښه وګڼل.

جینګ اونال د افغانستان د زلزله‌ځپلو سره د زرو ټنو بشري مرستو ژمنه هم وکړه او زیاته یې کړه: «زه د ترکیې د هېواد د زر ټنو بشري مرستو د لېږلو ژمنه کوم، چې د هېواد د وروستۍ زلزله‌ځپلو لپاره به واستول شي.»

نوموړي د ستانه شویو افغان کډوالو د ستونزو په حل کې د همکارۍ ژمنه هم وکړه.

د کرملین یاد مرستیال یادونه وکړه، چې دواړه خواوې د یوې خورا سختې مسلې او د ځمکنۍ شخړې په اړه د جوړجاړي په رامنځته کولو کې پاتې راغلي دي.

دا څرګندونې وروسته له هغې وشوې، چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین په کرملین کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ځانګړي استازي استیو ویتکاف او د ټرمپ له زوم جرډ کوشنر سره ولیدل.

اوشاکوف وویل، خبرې رغوونکې وې، خو دا یې هم منلې چې د اوکراین په اړه اختلافات لا هم پاتې دي. هغه زیاته کړې، د روسیې او امریکا چارواکو موافقه کړې، چې د ترسره شویو خبرو جزییات به نه افشا کوي.