د ټرمپ حکومت یو ځل بیا امریکا ته د افغانانو د لېږدونې پر پروګرام سختې نیوکې وکړې

دغه وزارت د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۳مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې حمدالله زاهد، د ایران د روغتیا وزارت له مرستیال او د خوړو او درملو سازمان له رييس مهدي پیر صالحي سره په لیدنه کې د شرکتونو او د هغوی د اقلامو د ثبت او راجسټر پروسو کې د رامنځته شویو اسانتیاوو په اړه خبرې کړې دي.

د خبرپاڼې له‌مخې، ایراني لوري د افغان متخصصینو د ظرفیت لوړولو لپاره چمتووالی څرګند کړی او د ایراني درملو د کیفیت د تضمین په اړه یې هم معلومات وړاندې کړي دي.

حمدالله زاهد زیاته کړې، که د کیفیت، مناسب قیمت او د قاچاق او تقلبي محصولاتو د مخنیوي په برخه کې ډاډ موجود وي، لازمې همکارۍ او اسانتیاوو برابرولو ته ژمن دي.

تر دې وړاندې هم عامې روغتیا وزارت ویلي و، چې له ایراني چارواکو سره یې د درملو، طبي تجهیزاتو او تشخیصیه وسایلو په برخه کې د همکارۍ د پراختیا په اړه خبرې کړي. دغه وزارت همداراز څرګنده کړې وه، چې له ایران سره به د درملو او سنتي طبابت د معیاري کولو لپاره نوي تړونونه وکړي.

طالبان له پاکستان سره تر ترینګلتیا وروسته هڅه کوي، چې په بېلابېلو برخو په څانګړي ډول سوداګرۍ او درملو کې له نورو هېوادونو سره اړیکې پراخې کړي.

تر دې مهاله هند او ایران هغه دوه هېوادونه دي، چې طالبان ورباندې ډېره تکیه کوي.

د روسیې ولسمشر د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۳مه) هند ته د خپل سفر پر مهال د دې هېواد د لومړي وزیر نرندرا موډي له تاوده هرکلي سره مخ شو او موډي په خپله د هغه تر الوتکې په پښو ورغی.

دا دوه ورځنی سفر د واشنګټن له هغو فشارونو سره سره ترسره کېږي، چې غواړي نوی ډیلي خپلې اړیکې له مسکو سره راکمې کړي.

پوتین له دې سفر یوه ورځ مخکې په مسکو کې د «انډیا ټوډې» له خبریالانو سره ناسته درلوده او د بېلابېلو موضوعاتو په اړه یې خبرې وکړې، چې افغانستان هم پکې شامل و.

هغه وویل: «طالبان په څرګنده توګه د افغانستان وضعیت په خپل کنټرول کې لري.»

په دې مرکه کې د روسیې ولسمشر د خپلو ځینو چارواکو د څرګندونو برعکس د طالبانو د اړیکو په اړه له عربو او د منځنۍ اسیا له ترهګرو ډلو سره اندېښنې یوې خوا ته کړې.هغه وویل: «د افغانستان حکومت د ترهګرۍ د مخنیوي او د بېلابېلو ترهګریزو سازمانونو پر وړاندې ډېر اقدامات کړي دي.»

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت مرستیال دیمیتري لیوبینسکي تازه ویلي، چې په افغانستان او منځني ختیځ کې د ترهګرۍ وضعیت د نړۍوالې ټولنې لپاره جدي اندېښنې رامنځته کړي. هغه وویل، چې د نړۍوالو ترهګریزو سازمانونو ګواښونه نه یوازې زیات شوي، بلکې په بدلون هم روان دي.

په دې وروستیو کې د تاجکستان او افغانستان پر پوله د پنځو چینایي وګړو وژل کېدو د منځنۍ اسیا هېوادونه او روسیه اندېښمن کړي دي. د تاجکستان حکومت ویلي، چې دا بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیم شوي او له طالبانو یې غوښتي چې د دې بریدونو مخه ونیسي.

ځينې دغه چینايي وګړي په تاجکستان کې د بې‌ پیلوټه الوتکې په وسیله په نښه شوي دي. طالبانو ویلي، چې د دې بریدونو د عاملانو په موندلو کې له تاجکستان سره همکاري کوي.

دغې ادارې د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۳مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې ترابي د اندریاس پاپاکونستانتینو سره په لیدنه کې له نړۍوالو مرستندویه بنستټونو سره د ښو اړیکو پر پراختیا هم ټینګار کړی دی.

ترابي ویلي: «موږ پرته له قومي، مذهبي، سمتي او جنسیتي توپیر څخه خلکو ته خدمات وړاندې کوو او دا موضوع له مؤسسو سره په عملي همکارۍ کې ثابته شوې ده.»

د اروپايي ټولنې د ملکي ساتنې او بشري مرستو د عملیاتو مشر ویلي، چې د افغانستان لپاره ځانګړې بودجه لري او د خلکو مرستو ته به پروخت رسېدنه وکړي.

پوتین د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۳مه) د «انډیا ټوډې» له ټلوېزیوني شبکې سره په مرکه کې وویل: «امریکا لاهم د خپلو اټومي فابریکو لپاره له موږ څخه اټومي سونګ توکي اخلي. که امریکا زموږ د سونګ توکو د اخیستلو حق لري، نو ولې باید هند ورته امتیاز ونه‌لري؟»

هغه زیاته کړه، مسکو چمتو دی، چې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره پر نوي ډیلي د لګول شویو بندیزونو په اړه خبرې وکړي.

رویټرز خبري اژانس لیکلي، چې دا په څلورو کلونو کې هند ته د پوتین لومړی سفر دی او موخه یې هم د همکاریو پیاوړتیا، پر هند د جېټ الوتکو او توغندیزو سیسټمونو پلورل او همدارنګه د انرژۍ او دفاع برخو ترڅنګ د سوداګریزو اړیکو پراخول دي.

د ټرمپ حکومت په وروستیو میاشتو کې پر هند فشار زیات کړی، چې د اوکراین د جګړې له امله له مسکو سره خپلې اړیکې محدودې کړي.

د راپور له‌مخې، د هند او روسیې دوستانه اړیکې د پخواني شوروي اتحاد وخت ته ورګرځي او مسکو د څو لسیزو لپاره د نوي ډیلي د وسلو اصلي برابرونکی پاتې شوی دی.

سره له دې چې د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې پر اوکراین د روسیې له برید وروسته لویدیځوالو پر مسکو ګڼ بندیزونه ولګول خو هند له سمندري لارو د روسیې د تیلو ترټولو لوی پیرودونکی پاتې شوی دی.

له دې سره سم، تمه کېږي، چې د هند د خامو نفتو واردات په ډسمبر میاشت کې د درې کلونو تر ټولو ټیټې کچې ته ښکته شي.دا کمښت وروسته له هغه رامنځته کېږي، چې امریکا پر هندي توکو د جزايي تعرفو لګول پیل کړل او د روسیې پر وړاندې بندیزونه یې لا پسې سخت کړل.

د ټرمپ حکومت خبرداری ورکړی، چې د هند له لوري د روسیې ارزانه نفت پېرودل د روسیې د جګړې ماشین په اوکراین کې تمویلوي. له دې وړاندې ټرمپ ویلي و، د هند لومړي‌ وزیر نرندرا موډي ورسره ژمنه کړې، چې د روسیې د نفت پېرودل به پای ته رسوي.

په همدې حال کې هند د ټرمپ تعرفې «بې‌ دلیله او غیرمنطقي» بللي او ویلي یې دي، چې واشنګټن خپله هم له مسکو سره سوداګریزې اړیکې لري.

رویټرز په خپل راپور کې زیاتوي، چې امریکا او اروپايي ټولنه لاهم د روسیې د میلیاردونه ډالره په ارزښت انرژي او نور توکي لکه مایع طبیعي ګاز او غني شوي یورانیم واردوي.

واینېټ خبري ویب‌پاڼې د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ۱۳مه) دا خبرپاڼه له ایران انټرنشنل سره د حسین محمدي سیرت چې د امام صادق پوهنتون استاد دی تر مرکې وروسته خپره شوې.

هغه په خپله مرکه کې ویلي و: «د لبنان د پوځ ۳۰ سلنه غړي د حزب‌الله غړي دي؛ سهار پوځیان وي او مازدیګر د بسیج ځواکونو غړي.»

هغه زیاته کړه: «د حزب‌الله د اداره کولو طریقه د بسیج له سیستم سره ورته دی. یا لکه عراق کې د مقاومت ډلې؛ اوس دغه طریقه د حشد الشعبي او ځینو نورو ډلو کې شته، د بسیج په شان دي. یمنيان هم د بسیج په شان جګړه کوي.»

د لبنان پوځ ټینګار کړی، چې د هغوی سرتېري د «روښانه پوځي اصولو او تګلارې» پیروان دي او یوازې «پوځ او هېواد» خدمت ته وفادار دي.

پوځ له ټولو غاړو وغوښتل چې له هغو څرګندونو ډډه وکړي، چې هدف یې د پوځ د اعتبار زیانمنول دي، په ځانګړي ډول په داسې حساسو وختونو کې.

د محمدي سیرت څرګندونې په لبنان کې پراخ غبرګونونه راوپارول، په ځانګړي ډول د حزب‌الله منتقدو رسنیو دا خبرې «خطرناک او جګړه زېږوونکې» بللې دي.

د لبنان ام‌تي‌وي ټلویزیون په یوه راپور کې ایران تورن کړ، چې په داسې څرګندونو سره «اسراییل د لبنان پوځ پر وړاندې هڅوي.»

دې رسنۍ زیاته کړې، چې دغه ډول څرګندونې د هېواد «د ملي پوځي بنسټ د کمزوري کولو» په موخه کېږي.

واینېټ په خپل راپور کې لیکلي، یادې څرګندونې په داسې مهال کېږي، چې د لبنان ولسمشر جوزف عون هڅه کوي د پوځ ځواک او نفوذ زیات کړي، د دولت واک په ټول هېواد کې بیا ټینګ کړي او د بهرنیو لاسوهنو، په ځانګړي ډول د ایران حکومت، پر وړاندې ودرېږي.

لبناني چارواکو په وروستیو میاشتو کې څو ځله ټینګار کړی، چې تهران باید د لبنان کورنیو چارو کې له لاسوهنې لاس واخلي.

د واینېټ په وینا، د بیروت او تهران ترمنځ ترینګلتیا وروسته له هغه ډېره شوه چې د ایران لوړپوړو چارواکو د هیثم علي طباطبایي (د حزب‌الله لوړپوړي قومندان) د وژل کېدو پر موضوع سخت غبرګونونه څرګند کړل. هغه د لبنان د بیروت ښار پر ضاحیه سیمې د اسراییل په وروستي برید کې ووژل شو.