روسي ډیپلوماټ: مسکو د پاکستان او طالبانو د اړیکو د خرابېدو په اړه اندېښمن دی

دراني لیکلي، د غونډې ګډونوالو په یوه خوله افغانانو ته سپارښتنه کړې چې د «جهاد»تر عنوان لاندې دې نورو هېوادونو ته د جګړې لپاره نه ځي. په پرېکړه لیک کې دا هم ټینګار شوی چې د افغانستان خاوره به د هېڅ بل هېواد پر ضد نه کارول کېږي او سرغړونه د منلو وړ نه ده.

اصف دراني ویلي، دا پرېکړه لیک د افغان دیني عالمانو «ګډ فکر او مسوولیت» منعکس کوي او ښکاري چې موخه یې له پاکستان سره د اړیکو د ښه کېدو پیغام ورکول دي.

هغه هیله څرګنده کړې چې د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) مشرتابه چې د طالبانو د مشر ملا هبت‌الله اخندزاده سره بیعت لري، د افغان عالمانو دغه پرېکړه ومني او وسلې به کېږدي.

دراني ټینګار کړی چې د پرېکړه لیک هرکلی باید د پاکستان له لوري وشي او له طالبانو سره د خبرو اترو لړۍ بېرته پیل شي، څو د دواړو هېوادونو ترمنځ کړکېچ کم او سیمه ییز امنیت ته لاره هواره شي.

که څه هم طالبانو په دغه پرېکړه لیک کې د ټي ټي پي نوم نه دی یاد کړی، خو د طالبانو او پاکستان د وروستیو کړکېچونو په رڼا کې داسې ښکاري چې یاده فتوا د ټي ټي پي په اړه ده.

په دغه پرېکړه لیک کې راغلي: "د اسلامي امارت د دغې ژمنې عملي کول پر هر مسلمان واجب دي او که څوک دا عهد نه مراعات کوي نو هغه نافرمانه او سرغړوونکی بلل کيږي او اسلامي امارت حق لري چې پر وړاندې يې لازم اجراآت ترسره کړي."

د افغانستان له بېلابېلو ولایتونو راټولو شویو د طالبانو دیني عالمانو، مفتیانو او مشایخو د یوې غونډې په پای کې د دې ډلې د اوسنۍ ادارې او له افغانستان نه بهر د نظامي فعالیتونو په اړه خپل رسمي پرېکړه‌لیک خپور کړی دی.

په پرېکړه‌لیک کې د طالبانو امارت د «شرعي نظام» په توګه یاد شوی او اطاعت، ملاتړ او دفاع یې د افغانانو «وجیبه» ګڼلې ده.

په پرېکړه‌لیک کې راغلي چې مسلمانان د شرعي نظام په ساتنه مکلف دي او دیني عالمان باید د اوسني نظام په ملاتړ مشورې وړاندې کړي.

د غونډې ګډونوالو ویلي چې امارت د «شریعت د امنیت، اتحاد او د ديني ارزښتونو د ساتنې» سبب شوی او اطاعت یې «واجب» دی.

په متن کې ټینګار شوی چې د بهرني تجاوز په صورت کې د نظام او خاورې دفاع «فرض عین» ګڼل کېږي او دا عمل «مقدس جهاد» بلل شوی دی.

د پرېکړه لیک یوه ماده له افغانستان نه په نورو هېوادونو کې د جګړه ییزو فعالیتونو څرنګتیا ته بېله شوې، چې ظاهرا د ټي ټي پي فعالیتونه او په پاکستان کې د افغان طالبانو جګړه ییز فعالیتونه ترې هدف دي.

پرېکړه‌لیک وايي چې د طالبانو د ژمنې له مخې باید د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر ضد ونه کارول شي او هغه کسان چې بهر ته د نظامي فعالیت لپاره ځي د «شرعي امیر» له امر سرغړونه کوي.

په پرېکړه لیک کې ویل شوي، چې « د مسلمانانو عزت او وقار په وحدت او اتفاق کې نغښتی دی، پر ټولو مسلمانانو او اسلامي هېوادونو لازمه ده چې له یو بل سره د اخوت په چوکاټ کې نيک او رغنده اړيکې ولري او يو بل ته نفع ورسوي».

که څه هم طالبانو په دغه پرېکړه لیک کې د پاکستان نوم نه دی اخیستی خو د طالبانو او پاکستان تر منځ وروستیو کړکېچونو ته په کتلو یاد پیغامونه پاکستان ته متوجې دي.

دا لومړی ځل دی چې طالبان دا ډول یوه پرېکړه لیک، یا غیر رسمي فتوا خپروي.

د پرېکړه‌لیک بل ټکي کې د اسلامي هېوادونو ترمنځ د وحدت او همغږۍ غوښتنه شوې، او عالمانو ته سپارښتنه شوې چې له منابرو د دغو موضوعاتو په اړه خلکو ته پوهاوی ورکړي.

د طالبانو د خوست ولایت رسنیز دفتر نن شنبه، د لیندۍ ۱۵مه پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې عبدالله مختار دا څرګندونې د مرکز اړوند جامعه امدادالعلوم لټک مدرسې د طالبانو د فراغت په مراسمو کې وکړې.

دغه راز د طالبانو د خوست والي په خپلو څرګندونو کې وویل، چې د پاکستان ولسونو د کډوالۍ پر مهال د افغان کډوالو رښتینی خدمت ترسره کړی او له همدې امله افغانان د هغوی د نيک چلند څخه منندوی دي.

دا څرګندونې په داسې حال کیږي، چې په کندهار کې د‌ طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس علي محمد حقمل وایي چې پر سپین بولدک کې د تېرې شپې جګړې له امله د‌ پاکستاني ځواکونو په مرمیو ۳تنه افغانان وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي.

هغه ویلي، وژل شوي کسان ټول ملکي وګړي او ځايي اوسېدونکي دي.

اصف دراني په اېکس پوسټ کې لیکلي: «د تجارت بندول یا د بې ګناه خلکو د وژلو اجازه ورکول د دولت چلند یا پوځي ځواک ننداره نه ده، دا هېڅ اسلامي، انساني یا اخلاقي بنسټ نه لري، که د کومې نظریې یا حکومتدارۍ تر چتر لاندې وي».

هغه پوښتنه هم مطرح کړې چې «هماغه غږونه اوس چیرته دي؟»