د نجونو پر زده‌کړو له بندیز سره؛ د طالبانو د پوهنې وزارت وایي ۲۳۸نوي ښوونځي او مدرسې جوړوي

په پکتیکا ولایت کې د طالبانو د امر بالمعروف، نهې عن المنکر او شکایتونو اورېدو رییس رحمت الله محق ویلي:« د یادو دوو مېرمنو په ګډون شپږ کلنه ماشومه چې د کورنۍ غړو یې غوښتل په غیر شرعي ډول یې د دښمنۍ د حل په موخه ورکړي، د محتسبینو له لوري یې مخه ونیول شوه».

نوموړي زیاته کړې، چې ورته مهال یې د دغه ولایت په اووه ولسوالیو کې اته مېرمنې هم له کورني تاوتریخوالي ژغورلې دي.

طالبان داسې مهال د ښځو د حقونو اړوند قضیو ته د رسېدنې او د هغوی د جبري نکاح د مخنیوي خبره کوي، چې په خپله یادې ډلې پر ښځو پراخ بندیزونه لګولي دي. د بشري حقونو ملاتړو بنسټونو هم طالبان د افغان مېرمنو د حقونو په سرغړونې تورن کړي دي.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د کندهار د سپین بولدک، د ننګرهار د تورخم، د هلمند د بهرامچې، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه کړای شوي دي.

په دغه راپور کې راغلي، چې له دې ډلې د ننګرهار د تورخم له لارې ۲۴۴۸، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۸۷۷، د هلمند د بهرامچې له لارې ۴۱۱، د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ۱۰۳۱ او د هرات د اسلام‌کلا له لارې ۳ افغانان ستانه شوي دي.

راپور کاږي، چې له دغه راستانه شويو افغان کډوالو سره یې لازمې مرستې هم کړې دي. د راپور له مخې؛ دغه اقدامات د راستنېدونکو کډوالو لپاره په هېواد کې د اسانتیاوو د برابرولو او د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو په موخه ترسره شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو وضعیت د اندېښنې وړ دی. راپورونه ښيي، چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو د عملیاتو په لړ کې افغان کډوال د پلټنو، نیولو او جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دي.
له تېرو درېیو کلونو راهیسې له ګاونډیو هېوادونو د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ چټکه شوې ده.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ هم ویلي، چې د ۲۰۲۵کال له پیل راهیسې نږدې ۲.۸ مېلیونه افغانان له پاکستان او ایران نه افغانستان ته ستانه شوي دي.

د ځایي چارواکو په وینا؛ ۲۱ افغانان د ایران له‌خوا جوړ شوي «زامیاد» ډوله موټر کې سپاره وو، چې د قاچاق کوونکو له‌خوا کارېدونکې لارې څخه پاکستان ته داخل شوي وو چې د تېلو له ټانکر سره یې ټکر وکړ.

د نوکنډي ولسوالۍ روغتون طبي افسر ډاکټر نادر خان وویل:« موږ ته ۱۱ مړي او ۹ ټپیان راوړل شوي وو. د ټپیانو روغتیایي وضعیت د ډاډ وړ دی.» د پولیسو په وینا؛ له موټر چلوونکي پرته د پېښې ټول مړه شوي او ټپیان افغانان وو، چې د قانوني پروسې تر بشپړېدو وروسته د یادو افغانانو مړي او ټپیان د طالبانو سرحدي چارواکو ته سپارل شوي دي.

له بل پلوه ایران وايي، چې ۲زره او ۱۰۶تنه ناقانونه افغانان چې د ایران او افغانستان په ګډو پولو کې د واورو له امله بند پاتې وو، د ایران د وسله‌والو ځواکونو په هڅو ژغورل شوي دي. د ایران د تایباد څارنوال وايي، یاد کسان تر درملنې او د قانوني مراحلو تر بشپړېدو وروسته طالبانو ته سپارل شوي دي. له دې وړاندې هم یوشمېر افغانان له ایران سره پر پوله په واورو کې د بند پاتې کېدو له امله مړه شوي وو.
دا په داسې حال کې ده، چې هر کال ګڼ افغان ځوانان د بې‌کارۍ او امنیتي ستونزو له امله په ناقانونه لارو ایران ته او له هغه ځایه نورو هېوادونه ته ځي؛ خو د انساني قاچاق، یخنۍ، لوږې او ناامنو لارو له کبله له بېلابېلو ستونزو سره مخ کېږي، چې ګڼ یې په دغه خطرناکو لارو مري.

د خوړو نړۍوال پروګرام (WFP) په یوه تازه بیان کې ویلي، چې په افغانستان کې د خوارځواکۍ وضعیت مخ په خرابېدو دی او له همدې امله هره ورځ مېندې او ماشومان د درملنې لپاره روغتیايي کلینیکونو ته ورځي.

یادې ادارې ویلي، چې سږ کال یې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې زرګونه اړمنو کسانو ته مغذي خواړه برابر کړي؛ څو د خوارځواکۍ له جدي پایلو څخه وژغورل شي. د ملګرو ملتونو یادې ادارې د خپلو مرستندویانو له دوامداره ملاتړه هم مننه کړې ده.

د خوړو نړۍوال پروګرام ټینګار کوي، چې دغه ډول مرستې د زرګونه نورو ماشومانو د ژغورنې لپاره حیاتي ارزښت لري. تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال ټام فلچر د امنیت شورا په غونډه کې خبرداری ورکړی و، چې د نړۍوالو مرستو د سخت کمښت له امله ۱،۷ مېلیونه افغان ماشومان له سختې خوارځواکۍ او د مرګ له مستقیم ګواښ سره مخامخ دي.

فلچر ټینګار کړی و، چې د مرستو د کمېدو له امله د افغانستان په کچه سلګونه د خوړو د وېش مرکزونه او روغتیايي کلینیکونه تړل شوي دي.

د دغه شرکت ویاند نبي ارغندیوال د یکشنبې په ماخوستن (د لیندۍ په ۳۰مه) ویلي، پخوا د غوري سمنټ فابریکو تولیدي چارې د یو شمېر ستونزو له امله درېدلې وې او یا هم په ورځ کې تر ۱۵۰ ټُنه تولید درلود، خو کله چې د یادو فابریکو چارې ملي پراختیا شرکت ته وسپارل شوې، نو اوس یې د ورځنۍ تولید کچه تر ۷۰۰ ټُنو رسېږي.

د نوموړي په وینا، د دغو فابریکو د درېیمې نوې فابریکې په فعالیت سره به په ورځني ډول د سمنټ تولید ۵۰۰۰ ټُنو ته ورسېږي.

د غوري سمنټ فابریکو د درېیمې نوې فابریکې د جوړولو چارې د روان کال د وږي پر ۹مه د ۸۶ اعشاریه ۷ میلیونه ډالرو په ارزښت پیل شوې او چارې به یې په ۱۸ میاشتو کې بشپړې او ګټې اخیستنې ته وسپارل شي.

د دغې فابریکې د جوړونې بودیجه د طالبانو له بودیجې ورکول کېږي.

طالبان وايي، د غوري سمنټ فابریکې په هېواد کې د سمنټ د تولید سترې فابریکې دي او د درېیمې فابریکې د چارو په پیلېدو سره به د کورني تولید ظرفیت لوړ شي، د وارداتو اړتیا به راټیټه او د سمنټ بیې ثابتې پاتې شي او همداراز اقتصاد به هم ورسره وغوړېږي.

د یادولو وړ ده، چې په هېواد کې ودانیزو چارو کې لا هم د ګاونډیو هېوادونو وارداتي سمنټ کارول کېږي او کورنی تولید دومره نه‌دی چې د هېواد اړتیاوې پوره کړي.