ډېری روسان تمه لري چې د اوکراین جګړه به په ۲۰۲۶ کال کې پای ته ورسیږي

د نوموړې د څرګندونو له مخې، بُشرا بي بي دا مهال د راولپنډۍ په اډیاله زندان کې ساتل کېږي او راپورونه ښيي چې هغه په یوه کوچنۍ، بې‌هوا، ناپاکه او له حشراتو ډکه کوټه کې ساتل کېږي.

الیس جیل اېډوارډز ویلي، چې دا ډول شرایط د نړیوالو معیارونو څخه ډېر ټیټ دي او هېڅ بندي باید له سختې تودوخې، ککړو خوړو او اوبو او یا داسې وضعیت سره مخ نه شي چې د هغه روغتیایي ستونزې لا پسې زیاتې کړي.

د ملګرو ملتونو دغه کارپوهې همداراز یادونه کړې، چې د توقیف شرایط باید د بندي عمر، جنسیت او روغتیایي وضعیت ته په کتو تنظیم شي.

د راپورونو له مخې، بُشرا بي بي ډېری وخت تر ۲۲ساعتونو زیات په نږدې بشپړه انزوا کې ساتل کېږي او کله ناکله دا حالت تر لسو ورځو هم اوړي.

اېډوارډز ټینګار کړی، چې باید ډاډمن شي چې بُشرا بي بي وکولای شي له خپلو وکیلانو سره اړیکه ولري، د کورنۍ غړي یې وویني او د توقیف پر مهال له مانا لرونکي انساني تماس څخه برخمنه وي.

بُشرا بي بي د ۷۳کلن عمران خان مېرمن ده، چې له ۲۰۱۸تر ۲۰۲۲کال پورې د پاکستان لومړی وزیر و. عمران خان هم د ۲۰۲۳کال د اګست له نیول کېدو راهیسې په زندان کې دی.

زیدان له یوې خبري شبکې سره په مرکه کې وویل چې کتایب اهل‌الحق، کتایب امام علي، کتایب سیدالشهدا او کتایب انصارالله څلورو ډلو "په څرګنده توګه ژمنه کړې چې وسلې به یوازې د دولت په واک کې وي او د دیني مرجیعت لارښوونې به عملي کوي".

هغه زیاته کړې چې دغه څلور ډلې به د عراق په راتلونکي پارلمان کې استازي ولري چې د هېواد د سیاسي جوړښت برخه ګڼل کېږي او له همدې امله د هغوی له ټاکل شویو استازو سره خبرې اترې شوې دي.

د زیدان په وینا، په دغو خبرو اترو کې «د نجف د دیني مرجعیت د هغو لارښوونو پلي کول چې ټینګار کوي وسلې باید یوازې د دولت په لاس کې وي»، اصلي محور و.

د اروپايي ټولنې ویاند زیاته کړه: «که اړتیا وي، موږ به چټک او پرېکنده غبرګون وښیو څو د خپلې مقرراتي خپلواکۍ دفاع وکړو او د بې ځایه اقداماتو پر وړاندې ودرېږو».

د فرانسې ولسمشر امانویل مکرون هم د امریکا دغه پرېکړه غندلې او ویلي یې دي چې دا اقدامات د اروپايي ډیجیټلي خپلواکۍ کمزوري کولو لپاره د ارعاب او فشار وسیله ده.

مکرون وویل چې فرانسه به له اروپايي کمېسیون او نورو اروپايي شریکانو سره په ګډه د ډیجیټلي خپلواکۍ او مقرراتي خپلواکۍ دفاع ته دوام ورکړي.

د امریکا دولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې د سې شنبې په ورځ پر پنځو اروپايي وګړو ویزې بندې کړې، چې په دې کې د فرانسې پخوانی اروپايي کمېشنر تیری برېټن هم شامل دی.

امریکا ادعا کوي چې دغه کسان د بیان د ازادۍ د محدودولو هڅه کوي.

برېټن د اروپايي اتحادیې د ډیجیټلي خدماتو قانون له معمارانو ګڼل کیږي، چې د انټرنېټ د خوندي کولو لپاره د پام وړ قانون دی او امریکايي چارواکي یې نه خوښوي.

د جرمني د عدالت وزارت ویلي چې د دواړو جرمني فعالانو ملاتړ کوي او د هغوی د ویزې بندیزونه د نه منلو وړ دي.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزرات د چارشنبې په ورځ د مرغومي درېیمه ویلي، چې حاکان فیدان په انقره کې د حماس د سیاسي دفتر له چارواکو سره کتلي او د غزې د اوربند تړون د دوهم پړاو په اړه یې خبرې کړې دي.

رویټرز اژانس د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت د یوې سرچینې له قوله راپور ورکړی، چې د یادې لېدنې پرمهال د حماس غړو حاکان فیدان ته ویلي، یادې ډلې د اوربند د تړون د یوې برخې په توګه خپل شرایط پوره کړې دي، خو پر غزه د اسراییل برېدونو د تړون د بل پړاو پر وړاندې خنډونه جوړ کړي دي.

سرچینې ویلي، د حماس غړو ویلي، چې غزې ته تلونکي بشري مرستې بسنه نه کوي او د غزې اوسېدونکي د درملو او تېلو په ګډون د استوګنې لپاره لا ډېرو مرستو ته اړتیا لري.

د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان د ډسمبر پر۲۳مه اعلان وکړ، چې تاجکستان د ۲۰۲۵ کال د نومبر د ۲۶ او ۳۰مې نېټې له پېښو وروسته د سازمان له غړو هېڅ ډول بېړنۍ مرسته نه ده غوښتې. سازمان دا راپورونه «ناسم او ګمراه کوونکي» وبلل.

د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان په وینا، د تاجکستان او د دغه سازمان د غړو هېوادونو ترمنځ همکاري د ۲۰۲۴ کال داستانه ښار د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان د امنیت شورا د تصویب شوي ځانګړي بین‌الدولتي پروګرام پر بنسټ روانه ده.

دغه پروګرام د تاجکستان ـ افغانستان د پولې د امنیت د پیاوړتیا لپاره طرح شوی او له ۲۰۲۵ کال څخه د پنځو کلونو لپاره پلی کیږي.

په همدې چوکاټ کې، تاجکستان د اړتیا وړ وسلو او امنیتي تجهیزاتو یو نوملړ د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان ته سپارلی، چې دا مهال د غړو هېوادونو له‌خوا تر ارزونې لاندې دی.

د سازمان سلاکار پاول سرکیسیان تایید کړې چې دا اقدام د منظمو امنیتي همکاریو برخه ده.

د نومبر په پای کې، د افغانستان له خاورې څخه د تاجکستان پر سرحدي سیمو دوه ځله بریدونه وشول، چې په پایله کې یې پنځه چینایي وګړي ووژل شول او پنځه نور ټپیان شول. وژل شوي کسان د شوکین ایس ایم په نوم د یوې پروژې کارکوونکي وو.

د تاجکستان ولسمشر امام علي رحمان دا بریدونه «پاروونکي او خطرناک» وبلل او خپلو امنیتي ادارو ته یې امر وکړ چې د پولې د خوندیتوب نوې لارې چارې وڅېړي.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت هم د طالبانو له ادارې وغوښتل چې د پولې د ثبات لپاره عملي اقدامات وکړي.

تاجکستان له افغانستان سره د منځنۍ اسیا تر ټولو اوږده پوله لري چې شاوخوا ۱۳۴۴ کیلومتره کیږي.

طالبانو تېره اونۍ اعلان وکړ، چې د بدخشان په مرکز فیض‌اباد کې یې پر چینایي وګړو په بریدونو تورن کسان په نښه کړي او عملیات یې پرې کړي دي. د طالبانو اړوند رسنۍ «المرصاد» وویل، چې یو شکمن بریدګر ژوندی نیول شوی او د لومړنیو پلټنو له مخې برید «له افغانستان څخه بهر» پلان شوی و.

خو تر اوسه د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد او یا هم د دې ډلې د کورنیو چارو او استخباراتو ادارو په رسمي ډول دا معلومات نه دي تایید کړي.

د چینایي وګړو وژل کېدل د تاجکستان او طالبانو دواړو لپاره اندېښمنوونکې مساله ده.

بیجینګ په تاجکستان او افغانستان دواړو کې مهمې زیربنایي او د کان‌کېندنې پروژې لري او د خپلو وګړو امنیت خپله سره کرښه ګڼي.

سره له دې چې د تاجکستان حکومت او د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان ټینګار کوي، چې دوشنبې مرستې نه دي غوښتې، خو د امنیتي ګواښونو شدت مخ پر زیاتېدو دی.