طالبانو په فاریاب کې له ایران څخه راستون شوی پخوانی سرتیری وژلی

په کاناډا او امریکا کې مېشتو افغانانو د ایراني چارواکو په ادرس په یوه پرانیستې لیک کې لیکلي، چې په تهران کې د تخار د پخواني امنیه قوماندان جنرال اکرام الدین سریع او د هغه د بل ملګري محمد امین الماس د ترور له امله په سیمه کې د مېشتو افغانانو لپاره ژورې اندیښنې رامنځته شوې دي.

په لیک کې راغلي، چې په مشهد کې د یادې پیښې له امله د افغان کډوالو په ځانګړې توګه د تېر جمهوري نظام د پخوانیو نظامیانو د خوندیتوب په اړه پوښتنې راپیدا کړې دي او دا ډول پیښې د کډوالو پر امنیت ژوره اغېزه لري.

په یاد لیک کې ویل شوي، چې د طالبانو له خوا په افغانستان کې د پخوانیو نظامیانو سره ظالمانه چلند او د طالبانو سره د تړاو لرونکو کسانو بیانونو ته په کتو دوی باور لري، چې جنرال اکرام الدین سریع او محمد امین د یادې ډلې له خوا ترور شوې دي.

د بهر مېشتو افغانو په لیک کې ویل شوي، چې د طالبانو له خوا دغه ډول پیښې د ایران له ملي حاکمیت څخه په ښکاره سرغړونه او د یاد هېواد د داخلي امنیت لپاره مستقیم ګواښ دی.

دوی د ایران له حکومت څخه غوښتنه کړې، چې د مشهد د وروستۍ پیښې په اړه دې شفافي څېړنې وشي.

په لیکل کې راغلي:« په دې جرم کې ښکیل عاملین، قوماندانان، او شبکې وپيژنئ او د قانون سره سم یې محاکمه کړئ. د افغان کډوالو په ځانګړې توګه د پخوانیو پولیسو او امنیتي ځواکونو د خوندیتوب ډاډمن کولو لپاره عملي اقدامات وکړئ.»

همدارنګه دوی د ایران له حکومت څخه غوښتنه کړې، چې د پخوانیو افغان نظامیانو د جبري شړلو لړۍ دې په سمدستي ډول ودرول شي.

بهر مېشتو افغانانو د انسانانو د ژوند ساتنه او د پولي ها غاړي د ترهګرۍ مخنیوی ګډ بشري او امنیتي مسولیت بللی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې څو ورځې وړاندې په تهران کې د تخار پخوانی امنیه قوماندان جنرال اکرام الدین سریع له خپل یو ملګري سره د نامعلومو وسله والو په ډزو ووژل شو، یاده پېښه د تېر جمهوري نظام د پخوانیو چارواکو او سیاسیو له لوري هم په پراخ ډول وغندل شول، خو د ایران حکومت تر اوسه د یادې پیښې په اړه څه نه دې ویلي.

هغه د ریانووستي خبري اژانس سره په خبرو کې ویلي، مسکو له تاجکستان سره پوځي او تخنیکي همکاري د مرکزي اسیا د ثبات لپاره اساسي بولي او وروستي امنیتي بدلونونه د دواړو هېوادونو ترمنځ نږدې همغږي لا اړینه کړې ده.

ګریګوریف د روسیې د ۲۰۱پوځي اډې رول د سیمې د امنیت لپاره مهم یاد کړی او ویلي یې دي، چې دا اډه د ډله ییز امنیت تړون سازمان د ګډ پروګرام په چوکاټ کې د تاجکستان اوافغانستان ترمنځ د پولې د ساتنې برخه ده.

د هغه په وینا، د ډله ییز امنیت تړون سازمان په ۲۰۲۴کال کې د تاجکستان او افغانستان د پولې د پیاوړتیا لپاره پنځه کلن پروګرام تصویب کړی، چې لومړی پړاو یې په ۲۰۲۵کال کې پیل شوی او د پوځي تجهیزاتو د برابرولو لړۍ هم روانه ده.

د طالبانو د چارو ادارې رییس نورالحق انور د جمعې په ورځ پر خپله اېکسپاڼه لیکلي، چې د ازادۍ ساتنې، پرمختګونو او ځان بسیاینې لپاره فکر استقلال او په خپلو ظرفیتونو باندې باور اړین دی.

نوموړي ویلي، چې په تېرو سلو کلونو کې د افغان حکومتونو د کمزورۍ لامل د افغانستان د پرمختګ لپاره د ځینو بهرنیو د فرمایشونو عملي کول بللي دي.

خو نوموړي ویلي، چې طالبان د بل چا د فرمایشونو او مداخلو پروا نه ساتي.

نورالحق انور زیاته کړې:« اسلامي امارت هغه حکومت دی چې د بل چا په فرمایشونو او مداخله کوونکو نظرونو غوږ نه ګوري، خپلې داخلي او بهرنۍ پالیسۍ یې خپلو ګټو او اولیتونو ته کتو ترتیب کړې او له مخې سنجیده مزل کوي.»

نوموړي د کوم هېواد له نوم یادولو پرته ویلي، چې ځینې ناراضه بهرني جهتونو د نارضیاتۍ لامل همدا دی، چې په بین الافغاني قضایاوو کې یې غیر مجاز فرمایشونو ته اعتبار نه ورکول کېږي.

نورالحق انور ویلي، چې د ازادۍ ساتنې، ځان بسیاینې او لازمو پرمختګونو لپاره ټینګ عزم ته اړتیا ده چې نورو ته طمعې او انتظار پرته خپل کاروان مخته روان وساتي.

نوموړي دا خبرې پرداسې مهال کړې دي،‌ چې په وروستیو څو میاشتو کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ ټولي اړیکې تر بل هر وخت په خراب وضعیت کې دي.

د دې سازمان په خپره شوې خبرپانه کې ویل شوي چې د مور او ماشوم د مراقبتونو څخه نیولې د عاجلو حالاتو د ځواب ویلو، د ټبرکلوز (سل) ناروغانو درملنې او د شدیدو ټپيانو خدماتو پورې، د دوی ټیمونه په بېلابېلو صحي برخو کې فعال وو.

دغه سازمان زیاته کړې، چې لرې پرتو سیمو ته د صحي خدماتو رسول د دوی د فعالیتونو یو لومړیتوب دی، هغه سیمې چې ځینې وختونه خلک تر دوه ساعتونو پورې پیاده‌ مزل کوي ترڅو نږدې روغتیایي مرکز ته ورسیږي.

سازمان ټینګار کړی چې د لروپرتو سیمو د اړتیا لرونکو کورنیو او زیانمنو ټولنو لپاره د صحي خدماتو وړاندې کول به روان وساتي.

اوس مهال، بې پولې ډاکټراند خوست، قندز، هلمند، قندهار، هرات، بلخ، بامیان او کنر ولایتونو په ګډون څو نورو ولایتونو کې د صحي مرکزونو ملاتړ کوي، او هر کال زرګونه ناروغان له نږدې ولایتونو څخه دې مرکزونو ته د درملنې لپاره مراجعه کوي.

د طالبانو لوړو زده‌کړو وزارت نن جمعې ورځ د مرغومي پر ۵مه پر اېکس خواله رسنۍ کې ددې وزارت د وزیر ندامحمد ندیم غږیزې څرګندونې خبرې کړي دي.

ندیم د طالبانو د مدرسو له مسوولینو غوښتنه کړې، چې د لوړو زده کړو او پوهنې وزارتونو د ازموینې پرته نشي کولی د مدرسو فارغینو ته په خپل سر ممتاز ولیکي او د مدرسې په سند کې به تقدیر د وزارتونو د ازموینې پر اساس لیکل کېږي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر وویل، چې د جعلي سندونو مخه نیول کېدو لپاره دا اقدامات شوي دي او د مدرسو له مسوولینو څخه یې غوښتنه کړې، چې له دې وروسته هغه سندونه منل کېږي، چې د لوړو زده کړو او پوهنې وزارتونو په ډیټابېسونو کې ثبت وي.

د یاونې وړ ده، چې له دې وړاندې د طالبانو دیني مدرسو په خپل سر ازموینې اخیستې او بیا به یې د خپلو اوصولو له مخې ټول ممتاز اعلانول خو په دې چارې سره کېدلی شي چې ددې خپلسریو مخه ونیول شي.