د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) د یوه راپور په خپرولو ویلي، چې له ایران او پاکستان نه ستنېدونکي افغان کډوال له پراخو اقتصادي، ټولنیزو او بشري ستونزو سره مخ دي.
د راپور له مخې؛ تر ۱.۸ مېلیونه ډېر کډوال د محدودو مرستو، استوګنې ستونزو او د نجونو پر زدهکړو د بندیزونو له کبله له سختو ننګونو سره مخ دي. په راپور کې راغلي، د ۲۰۲۵کال د جنورۍ څخه تر نومبر میاشتې پورې له ایران او پاکستان نه شاوخوا ۲.۷ مېلیونه افغانان په جبري توګه خپل هېواد ته ستانه شوي دي.
راپور زیاتوي، د ستنېدونکو کډوالو وضعیت له یوې خوا له پراخو ستونزو لکه د کورونو لوړو کرایو، محدودو اقتصادي فرصتونو او د خوړو نشتوالي سره مخ دی او له بلې خوا د نجونو زدهکړې او د ښځو روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی محدود شوی دی.
په راپور کې راغلي، له ایران نه ستنېدونکي کډوال په ټوله کې د لوړې ښوونیزې کچې، ښه خوړو امنیت او دوامداره استوګنې سره راځي؛ خو کار فرصتونه محدود دي او نجونې د زدهکړو په برخه کې له خنډونو سره مخ دي. همدا ډول له پاکستان نه ستنېدونکي کډوال بیا د خوړو د نشتوالي او استوګنې ستونزو له کبله تر ټولو زیات اقتصادي فشار تجربه کوي.
یادې ادارې ویلي، ستنېدونکي کډوال د کورونو په برخه کې هم له جدي ستونزو سره مخ دي. افغانستان ته تازه ستانه شوي کډوال هم له بېکارۍ او د سرپناه له نشتوالي شکایت کوي او ځینې کسان هڅه کوي بېرته پر ناقانونه لارو له هېواده ووځي.
هاخوا طالبان وایي، چې په تېرو څلورو کلونو کې له درېیو هېوادونو څه باندې ۷ مېلیونه افغانان هېواد ته ستانه شوي دي. د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي، چې د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې هېوادونو ۵۹۷۸۶۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴مېلیونه او ۲۸۳زرو ته رسېږي؛ په جبري ډول او خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
عاشقالله جلالزوی د امریکا غږ، ذکرالله یزداني د طلوعنیوز او عتیقالله رحیمي د کلید راډيو هغه پخواني خبریالان دي چې نن نیمه شپه (دوشنبه د مرغومي ۸مه) د راولپنډۍ له F18 ښارګوټي د پولیسو له لوري نیول شوي دي.
سرچینې افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، پولیسو د یادو کسانو د کورونو د دروازو په ماتولو سره دوی نیولي او خپل مرکز ته یې لېږدولي دي.
د راولپنډۍ پولیسو د دغو کسانو د نیول کېدو په تړاو څه نهدي ویلي، خو ډېری افغانان په پاکستان کې د پولیسو له لوري د ویزو د ختمېدو له امله نیول کېږي.
له دې سره سم، په پاکستان کې مېشت یو شمېر افغانان وايي چې پاکستاني پولیس په دې وروستیو کې په شخصي جامو او موټرو کې هم افغانان نیسي او ځينې یې بیا د پیسو په بدل کې بېرته خوشې کوي، خو که پیسې ورنهکړل شي، نو مخامخ یې د حاجي کمپ په نوم د کډوالو مرکز ته لېږدوي او بیا له هغه ځایه یې افغانستان ته اړوي.
د پاکستان پولیسو د افغانانو د دغو څرګندونو په تړاو لا تر اوسه څه نهدي ویلي.
د پاکستان حکومت له څو میاشتو راهیسې د افغانانو د ویزو د تمدیدلو بهیر په ټپه درولی او په یو مخیز ډول یې د افغانانو اېستلو ته ملا تړلې ده.
پاکستاني پولیسو تر دې مخکې هم یو شمېر افغانان او په ځانګړې توګه ځینې خبریالان تر نیولو وروسته افغانستان ته اړولي دي.