په ایران کې د ډالر پر وړاندې د تومان د ارزښت د رالوېدو له امله اعتراضونه دوام لري

انتونیو ګوترېش په دې پیغام کې چې د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۸مه) خپره شوې په ډاګه کړې، نړۍ د یوه تاریخي څلور لارې پر سر ولاړه ده؛ وېش، تاوتریخوالی، د اقلیم بدلون او له نړۍوالو قوانینو سیستماتیکې سرغړونې.

ګوترېش په دې پیغام کې تېر کال (۲۰۲۵) یو «ګډوډ» کال بللی او زیاته کړې یې ده، چې په دې کال کې په ټوله نړۍ کې د نظامي لګښتونو کچه ۲ اعشاریه ۷ ټریلیونه ډالرو ته لوړه شوه چې د وړم کال پر تله د لس سلنې زیاتوالي ښکارندويي کوي.

نوموړي ویلي: «دا اندازه له ټولو پرمختیایي مرستو څخه ۱۳برابره زیاته ده او د ټولې افریقا له ناخالص کورني تولید (GDP) سره برابره ده».

هغه سپارښتنه کړې، چې نړۍال باید په دې نوي کال کې خپل لومړیتوبونه سم او مشخص کړي او څرګنده کړې یې ده: «یوه خوندي نړۍ هغه وخت رامنځته کېږي چې موږ د جګړو پر ځای د بې‌وزلۍ پر ضد مبارزې ته زیاتې پیسې ځانګړې کړو.سوله باید واکمنه شي».

د ملګرو ملتونو د سرمنشي په وینا، نړۍ کې لا هم داسې سرچینې شته چې د انسانانو ژوند ښه کړي، «سیاره بیا ورغوي» او سوله‌ییزه راتلونکې تضمین کړي.

انتونیو ګوترېش په دې نوي کال کې د نړۍ له ټولو مشرانو غوښتي: «جدي شئ.خلک او سیاره له کړاو او درد نه مهم وګڼئ او زه له هر هغه چا چې دا پیغام اوري غواړم:خپل رول ادا کړي».

ګوترېش د خپل پیغام په پای کې ویلي: «په دې نوي کال کې راځئ د عدالت، انسانیت او د سولې لپاره یوځای پورته شو».

د ترکیې ولسمشرۍ ماڼۍ د دوشنبې په ماښام (د مرغومي ۸مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دواړو لوریو په دې ټلیفوني خبرو کې په بېلابېلو برخو کې د دوه اړخیزو همکاریو پر پیاوړتیا ټينګار وکړ.

د ترکیې ولسمشر هلیه څرګنده کړې: «د غزې بیا رغونه به د دایمي اوربند او سولې له ټینګېدو سره پیل شي او په دې بهیر کې د ترکیې او کویټ ګډ عمل ډېر مهم دی».

نوموړي همداراز د اسراییل له لوري د صومالي‌لند په رسمیت پېژندل د سیمې د بې‌ثباته کولو د هڅو یوه بېلګه وبلله او همداراز یې په ډاګه کړه، چې د سومالیا د ځمکنۍ بشپړتیا ملاتړ باید وشي.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام د تېر کال په غويي میاشت کې ویلي و، چې د غزې بیارغونه شاوخوا ۴۰میلیارده ډالره لګښت لري او نږدې ۲۰ کاله به وخت ونیسي.

د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد د دوشنبې په ماښام (د مرغومي ۸مه) په خپله اېکس‌پاڼه وویل، د حماس له تاییدۍ وروسته یې د اسراییل په بریدونو کې د یادې ډلې د یو شمېر مشرانو او قومندانانو د وژنې خبر ترلاسه کړی او له تسلیت ویلو سربېره یې خواشیني هم څرګنده کړې ده.

ذبیح‌الله مجاهد ویلي: «د الله تعالی په لاره کې شهادت د مسلمانانو وروستی او لوی ارمان دی، موږ یاد شهیدان لکه د اسلام د لارې د نورو شهیدانو غوندې بریالي او خپل ستر هدف ته رسیدلي بولو».

مجاهد همداراز دعا کړې، چې د یادو قربانیانو د وینو په برکت د فلسطین خاوره د «صهیونیستي اشغالګرو» له اشغال او ظلم څخه خلاصه شي او همداراز یې زیاته کړې: «ظالمان د ابد لپاره هلاک او ناکام وګرځوي».
حماس د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۸مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره له شاوخوا څلورو میاشتو وروسته په یوې اعلامیه کې د اسراییل په بریدونو کې د حماس د قومندانانو هر یو محمد سنوار، محمد شبانه، حکم العیسی، راېد سعد او د حماس د کتاېب‌القسام پوځي څانګې ویاند حذیفه الکحوت (ابو عبیده) وژل کېدل په رسمي توګه تایید کړل.

تر دې مخکې د اسراییل پوځ د روان کال په غويي میاشت کې اعلان کړی و، چې د حماس د پخواني مشر یحیی سنوار ورور محمد سنوار د دوی په نظامي عملیاتو کې وژل شوی او له هغې وروسته د روان کال د وږي په ۹مه د اسراییل دفاع وزیر وویل، د حماس د نظامي څانګې ویاند ابو عبیده هم د غزې په شمال کې د اسراییل په عملیاتو کې وژل شوی، خو په هغه وخت کې حماس دغه خبرونه رد کړل او خبرداری یې ورکړ، چې د دغه ډول خبرونو له خپروونکو سره به جدي چلند وکړي.

د فیض حمید وکیل علي اشفاق د دوشنبې په ورځ رسنیو ته وویل، چې د بیاکتنې غوښتنه د پاکستاني پوځ د اداري مرستیال سکرتر دفتر ته سپارل شوې ده.

د نوموړي په وینا، که د بیاکتنې یا استیناف غوښتنه د پوځي محکمې له خوا ونه منل شي نو دا ممکنه ده چې د اسلام اباد عالي محکمې او بیا د پاکستان سترې محکمې ته مراجعه وشي.

فیض حمید د لیندۍ پر ۱۰مه د پوځي محکمې له خوا په ۱۴ کاله بند او سخت کار محکوم شو.

د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو دفتر په وینا، دا پروسه د ۱۴۰۳ کال د زمري پر ۱۲مه د پوځ د قانون پربنسټ پیل شوې وه.

د پاکستان پوځ په اعلامیه کې ویل شوي چې فیض حمید په څلورو مواردو کې مجرم پیژندل شوی و، چې د محرمیت له قوانینو سرغړونه، په سیاسي فعالیتونو کې برخه اخیستل، له واک څخه ناوړه ګټه اخیستنه او نورو ته زیان رسول پکې شامل دي.

پوځ زیاته کړې وه، چې په سیاسي بې ثباتۍ او نورو مسالو کې د هغه د رول په اړه جلا تحقیقات روان دي.

چارواکو ویلي، دا عملیات یوازې یوه اونۍ وروسته له هغه کیږي، چې ترکي پولیسو د کرسمس او نوي کال پر مراسمو د احتمالي بریدونو د پلان په تور له ۱۰۰ ډېر شکمن داعش غړي ونیول.

د دوشنبې په سهار هم د هېواد په کچه له ۱۰۰ زیات ځایونه تلاشي شوي دي.

د رېوټرز د عکاس په وینا، پولیسو د یالووا په یاد کور کې د شپې له خوا عملیات پیل کړل، ځکه شک کېده چې وسله‌وال پکې پټ دي. نښته نږدې اته ساعته روانه وه او د عملیاتو پر مهال د ډزو غږونه اورېدل کېدل.

یرلیکایا ویلي، ټول هغه داعش وسله‌وال چې په نښته کې وژل شوي، د ترکیې وګړي وو.

هغه همداراز وویل چې له یاد کور څخه پنځه ښځې او شپږ ماشومان ژوندي ایستل شوي دي.

د ترکیې حکومت سږ کال د داعش پر ضد عملیات زیات کړي، ځکه دا ډله یو ځل بیا په نړیواله کچه د امنیتي اندېښنو لامل ګرځېدلې ده.

د وروستیو راپورونو له مخې، په تېره یوه میاشت کې د داعش ۱۳۸ شکمن غړي نیول شوي او د دوشنبې په ورځ په ۱۵ ولایتونو کې په ۱۰۸ ځایونو کې هم‌مهاله عملیات شوي دي.

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان پر اېکس د وژل شویو پولیسو کورنیو ته د خواخوږۍ پیغام ورکړی او ویلي یې دي، د هغو «وینه بهوونکو مجرمینو» پر ضد مبارزه به دوام ولري، چې د خلکو امنیت او د دولت ثبات ګواښي.

ترکي چارواکي یادونه کوي چې داعش ډلې د ۲۰۱۵ او ۲۰۱۷ کلونو ترمنځ په ترکیه کې پر ملکي هدفونو خونړي بریدونه کړي وو، چې لسګونه کسان پکې وژل شوي وو. له هغې مودې وروسته، د دوامدارو امنیتي عملیاتو له امله، دا ډول بریدونه کم شوي دي.