طالبان: په ۲۰۲۵ کال کې د نشه‌یي توکو پر ضد تر ۱۰ زرو ډېر عملیات شوي

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې چې د پنحشنبې په ورځ (د مرغومې ۱۱مه) یې خپره کړې، راغلي، دا وسایط چې په ۲۰۲۵ کال کې تولید شوي، هر یو یې د ۱۰ زره لېټره اوبو د ځایولو ظرفیت لري او د اور لګېدنې پر مهال د بیړنیو حالاتو په مهار کې مهم رول لوبولی شي.

دغه وسایط به د حیرتان، اقینې، ننګرهار، هرات، فراه، نیمروز او کندهار په ګمرکونو کې فعال شي.

د خبرپاڼې د معلوماتو له مخې، دا پروژه د طالبانو او ازبکستان ترمنځ د دولت- دولت تړون له لارې عملي شوې او لګښت یې د طالبانو د مالیې وزارت له پراختیایي بودجې ورکړل شوی دی.

د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ په وینا، د اتریش دا سخاوتمندانه مرسته به سږ کال د دې ادارې د ساتنې او خوندیتوب خدمتونه پیاوړي کړي، څو کورنۍ وکولای شي په خوندي ډول او له انساني کرامت سره سم خپلو سیمو ته ستنې شي.

ملګري ملتونه وایي، د یادو مرستو له لارې به راستنېدونکو کورنیو ته د سرپناه، بنسټیزو اړتیاوو، حقوقي ملاتړ او ټولنیزو خدمتونو د برابرولو په برخو کې اسانتیاوې رامنځته شي، چې له بې‌وزلۍ، ناامنۍ او بیا ځلي بې‌ځایه کېدو څخه خوندي پاتې شي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري ټینګار کوي، چې د نړیوالو شریکانو دوامدار ملاتړ د افغانستان د بشري وضعیت د ښه والي لپاره حیاتي دی او دا ډول مرستې د زرګونو افغان کورنیو د خوندي او باعزته راستنېدنې زمینه برابروي.

د پنجشنبې په ورځ، د مرغومي پر ۱۱مه ، په میدان وردګ ولایت کې محلي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددغه ولایت په مرکز کې یوه ډرون الوتکه را غورځېدلې، خو دا روښانه نه ده، چې د کوم هېواد اړوند ده.

طالبانو ته نږدې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه ډرون الوتکه میدان ښار ته څېرمه را غورځېدلې ده.

سرچینې وویل، چې «ډرون پخپله راغورځېدلې، خو تر اوسه روښانه نه ده، چې د امریکا او که د پاکستان اړوند ده».

د سرچینې په وینا، دغه ډرون الوتکه تر نورو ډرونونو لویه ده او داهم معلومه نه ده، چې په څه هدف کارول کېده.

له دې وړاندې د کندهار په ریګستان کې هم یوه ډرون الوتکه را پرېوتې وه، خو څرګنده نه شوه، چې د کوم هېواد اړوند وه.

د دغې ادارې د معلوماتو له مخې، په کاپیسا، پروان، دایکندي، ارزګان، کندهار، هلمند، بادغیس، فاریاب، بدخشان، هرات او فراه ولایتونو کې ۲۷۴ کورونه په بشپړ ډول او ۱۵۵۸نور په نیمه ډول ویجاړ شوي دي.

همداراز، د ورښتونو او سیلابونو له امله اته جوماتونه، ۱۰۷۱ څاه‌ګانې او کاریزونه او نږدې ۱۳۹۴۱ جریبه کرنیزه ځمکه زیانمنه شوې ده.

د طالبانو د یادې ادارې ویاند محمد یوسف حماد په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې په ټولیز ډول ۱۸۵۰ کورنۍ زیانمنې شوې او ۲۱۹ کورنۍ بې‌ځایه شوې دي. خو تر دې مهاله د بې‌ځایه شویو کورنیو لپاره د سرپناه، خوړو او روغتیايي اسانتیاوو په اړه روښانه او عملي پلان نه دی اعلان شوی.

بل‌خوا، په هرات ولایت کې ځايي سرچینې وایي، چې په اوبې ولسوالۍ کې د یوه کور د چت نړېدو له امله د یوې کورنۍ پنځه غړي مړه شوي دي. د هرات د ولایت مقام طالب ویاند مفتي محمد یوسف سعیدي ویلي، چې دا پېښه د سختو بارانونو له امله شوې او په ترڅ کې یې یوې ښځې او څلورو ماشومانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

زیانمن شوي کسان وایي چې دا ډول پېښې هر کال تکرارېږي، خو د ګواښ د مخنیوي، د زړو کورونو د پیاوړتیا، د اوبو د مهار او خلکو ته پر وخت د خبر ورکولو لپاره اغیزناک ګامونه نه دي اخیستل شوي.

د فراه ولایت اوسېدونکی او د یوه ښوونځي استاد نصیر احمدي، چې د سختو ورښتونو له امله یې د کور دوه خونې ویجاړې شوي افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل: « د بشري ناورینونو پر وړاندې یوازې د تلفاتو اعلانول کافي نه دي،بلکې داد طالبانو مسوولیت دی چې د پېښو له رامنځته کېدو مخکې چمتووالی ولري او له پېښو وروسته پر وخت مرستې برابرې کړي.»

په داسې حال کې چې ډېری زیانمنې کورنۍ له ژمي، بې‌وزلۍ او د کار نشتوالي له ستونزو سره مخ دي، د طبیعي پېښو دا لړۍ د خلکو ژوند لا پسې له ګواښ سره مخ کړی دی.

د یاد وزارت ویاند طاهر اندرابي د سې شنبې په ورځ، مرغومې ۱۱مه، د اونيزې خبري ناستې پر مهال وویل، چې تر اوسه ۱۵زده‌کوونکي او ۲۹۱تنه نور کسان چې په افغانستان کې بند پاتې وو اوکابل کې د پاکستان له سفارت سره یې اړیکه درلوده، په خوندي ډول پاکستان ته لېږدول شوي دي.

نوموړي زیاته کړه چې تر دې مهاله ۱۱۹۹ پاکستاني وګړي د مرستې لپاره کابل کې د پاکستان سفارت ته ورغلي دي. د دغو کسانو له ډلې ۵۴۹ محصلان او ۴۰۲نور کسان دي چې ځینې یې له خپلو کورنیو سره دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د ویاند په وینا، د یادې ډلې ډېر شمېر د هوا له لارې بېرته ستانه شوي، او هڅې روانې دي چې پاتې کسان هم ژر تر ژره پاکستان ته ولېږدول شي.

هغه وویل:«د لارو د بندېدو راوروسته زموږ سفارت او کونسلګرۍ په دوامدار ډول له پاکستاني وګړوپه ځانګړي ډول زده‌کوونکو سره په اړیکه کې دي. همدارنګه له افغان چارواکو سره همغږي روانه ده، څو د هغوی خوندیتوب، هوساینه او خوندي بېرته ستنېدل تضمین شي».

د طالبانو او پاکستان ترمنځ اختلافات هغه وخت زیات شول چې د ۲۰۲۵په اکتوبر کې پاکستان پر کابل او پکتیکا هوايي بریدونه وکړل او طالبانو یې په غبرګون کې د ډيورنډ کرښې هاخوا غچ اخېستونکي بريدونه وکړل.

د هوکړې او مذاکراتو لپاره طالب او پاکستانی لوری څو ځله سره کیناستل، خو خبرې یې بې پایلې وې.