د هرات له حوزوي روغتون څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو په یاد روغتون کې یوې ښځینه ډاکټرې ته سپکاوی کړی او هلې یې ده. د دې پیښې په غبرګون د روغتون یو شمېر نورو ډاکټرانو او کارکوونکو اعتصاب کړی دی.
د سرچینو په وینا، له طالبانو سره تړاو لرونکي یو کس د پنجشنبې په ورځ د هرات حوزوي روغتون په بېړنۍ څانګه کې یوې ښځینه داکټرې ته سپکاوی کړی او نوموړې یې وهلې ده.
عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې له یادې پیښې وروسته د روغتون ډاکټرانو ویلي، چې د ښځینه ډاکټرې د بېاحترامۍ او وهلو د موضوع تر حل او روښانه کېدو د ناروغانو درملنه نه کوي.
سرچینې ویلي، چې د ډاکټرانو له اعتصاب وروسته طالب جنګیالي روغتون ته داخل شوي او یو شمېر ډاکټرانو ته یې تر سپکاوي وروسته هغوی هم وهلي او ټکولي دي.
پر همدغه مهال د روغتون یوه چارواکي دا پېښه «عادي» بللې ده او د نورو جزیاتو له ورکولو یې ډډه وکړه.
د سرچینو د معلوماتو لهمخې، دمګړی د هرات د عامې روغتیا ریاست د چارواکو او د روغتون د رهبرۍ ترمنځ د منځګړیتوب له لارې یاده موضوع په لڼدمهاله ډول حل شوې ده.
دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د ښځو لپاره تر ټولو خراب هېواد بلل کېږي، چې ښځې پهکې له زدهکړو، کار ټولنیزو فعالیتونو څخه محرومې دي.
په ورته مهال، د طالبانو مشر د خپل واک په څه باندې څلور کلنه موده کې د ښځو پر ضد لسګونه فرمانونه صادر کړې دي، خو د طالبانو لهخوا پر ښځو د یادو بندیزونو سربېره بیا هم یو شمېر ښځینه ډاکټرانو په روغتونونو کې خپل کار ته دوام ورکړی دی.
طالبانو په تېر یوه کال کې د یو لړ ابلاغیو او لارښونو په صادرولو سره په افغانستان کې د محدودیتونو لمن لاپسې پراخه کړه. په دې محدودیتونو کې رسنۍ، کتابونه، انټرنېټ، زدهکړې، کلتور، موسیقي او د ښځو ورځنی ژوند شامل دي او په جدیت سره عملي کېدونکې دي.
ښځې؛ پر پوښښ، تګراتګ او خدماتو محدودیتونه
په ۲۰۲۵ کال کې تر ټولو ډېر محدودیتونه پر ښځو لګول شوي دي. طالبانو واک ته له رسېدو وروسته کرار کرار د ښځو پر وړاندې ځپونکی او تبعیضي چلند پیل کړ. دغې ډلې نهیوازې د ژمنې پر خلاف د نجونو او ښځو پر مخ ښوونځي پرانهنېستل، بلکې خدماتو ته یې لاسرسی هم محدود او د حجاب پر مراعتولو مشروط کړ.
طالبانو چې نجونو ته زدهکړې تر شپږم ټولګي محدود کړي، نور ښوونیز بنسټونه لکه کورسونه یې هم د نجونو پر مخ وتړل، څو نجونې له رسمي زدهکړو په بشپړ ډول بېبرخې شي. له دې سره سم، یو شمېر کورنیو د خپلو لوڼو د زدهکړو د دوام لپاره کډوالۍ او ځينو نورو بیا انلاین زدهکړو ته مخه کړه.
په دې کال کې د هرات په دولتي او نورو خدماتي بنسټونو کې له چادرۍ پرته ښځې منع شوې. د یوناما د راپور لهمخې، د ۲۰۲۵ کال په جون کې د ارزګان په مرکز ترینکوټ ښار کې یو شمېر هغه ښځې چې حجاب یې درلود، خو چادري یې نهوه پر سر کړې د طالبانو د محتسبینو له لوري ونیول شوې.
د کابل یو شمېر اوسېدونکو هم د زمري په ۶مه د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر ادارې د کارکوونکو له لوري د یوې ډلې نجونو له نیولو خبر ورکړ. سرچینو وویل، طالبانو د کابل ښار په دولسمه ناحیه کې هم یو شمېر نجونې تر نیولو وروسته حوزې ته ولېږدولې. طالبانو په دې لړ کې یو شمېر نجونې وهلې ټکولې هم دي.
د امربالمعروف او نهې عن المنکر اداره د طالبانو د اوامرو د عملي کولو اصلي بنسټ دی او وزیر یې هم هبتالله اخوندزاده ته له نږدې کسانو دی.
د یوناما د راپور پر بنسټ، د طالبانو دغې ادارې کلینیکونو، هټیو، دولتي ادارو او ټکسي چلوونکو ته سپارښتنه کړې، هغو ښخو ته خدمات وړاندې نهکړي چې محرم ورسره نهوي.
رسنۍ؛ د یو اړخیز رسمي غږ پر لوري
په ۲۰۲۵ کال کې یو بل له مهمو محدودیتونو د ټلوېزیون، راډيو او چاپي رسنیو کنټرول او په شدت سانسورول و. طالبانو په دې کال کې هڅه کړې د تېر پر تله د رسنیو د فعالیتونو لپاره سخت او الزامي چوکاټ رامنځته کړي. دې چوکاټ په افغانستان کې نقد، خپلواک تحلیلونه او ازادې خبرې په شدت سره محدودې کړې.
طالبانو د ۲۰۲۵ کال په لړ کې څو ځلي رسنۍ د سیاسي او اقتصادي پروګرامونه له تولید او خپرولو منع کړل او هغو یې اړ کړل چې په دې برخه کې یوازې د دوی له ویاندویانو سره خبرې کولی شي. په دې سپارښتنو کې د رسنیو د مېلمنو غوراوی کنټرول شو او ورسره یې لیدلوری هم وټاکه.
دغې ډلې د خبریالانو نیولو ته دوام ورکړ او تراوسه هم لږ تر لږه ۵ خبریالان له دوی سره بندیان دي. له دې سره سره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت داسې ښيي، چې د دغو خبریالانو نیونه د دوی له مسلک سره هېڅ تړاو نهلري.
له دې سره سم، طالب چارواکو خبرداری ورکړی، هغه رسنۍ چې «له ټاکل شویو اصولو» سرغړونه وکړي، نو فعالیتونه به یې ودرول شي او یا هم جوازونه به یې لغوه شي. دغه ګواښونه په عمل کې پر رسنیو او خبریالانو د دایمي فشار پر وسیلو بدل شوي، څو پهخپله سانسور ته غاړه کېږدي.
طالبان له دې سربېره خپلواکې رسنۍ د خپلې ادارې د لیدلورو او تبلیغاتو لپاره کاروي.
د ۲۰۲۵ کال په لومړیو کې په ځينو ولایتونو کې د ساهکښو موجوداتو د تصویرونو خپراوی منع شو، خو کرار کرار دغه بهیر پراخ شو. د افغانستان د خبریالانو مرکز د راپور لهمخې، دغه ممنوعیت په تدریجي توګه په ۲۳ ولایتونو کې عملي شوی دی.
د طالبانو د دغو پالیسیو د عملي کېدو په پایله کې یو شمېر سیمهییزې ټلوېزیوني شبکې تعطیل شوې او یا هم له ناچارۍ یې خپل نشرات له ټلوېزیون څخه راډيو ته واړول او همداراز خبریالان هم د ډېریو عمومي تصویرونو له خپرولو محروم شول.
د افغانستان د خبریالانو مرکز په وینا، په دې کال کې ۵ رسنۍ هم د طالبانو له سپارښتنې د سرغړونې په تور تعطیل شول. له دې سربېره دغه مرکز د رسنیو او خبریالانو د حقونو د نقضېدو ۲۰۵ موارده هم ثبت کړې دي.
کتابونه او نشرات؛ ممنوعه نوملړ
په افغانستان کې کتابونه او د چاپونې چارې هم په ۲۰۲۵ کال کې له تازه محدودیتونو سره مخ شول. طالبانو د «نامطلوبو کتابونو» د نوملړ په جوړولو سره د هغو د راټولولو او همداراز له چاپ چارو د مخنیوي بهیر لاپسې تشدید کړ.
په ځينو راپورونو کې راغلي، چې له ګڼو نندارتونونو لسګونه ممنوعه کتابونه راټول او په ځینو کتابتونونو کې د سلګونه «ممنوعه» کتابونو له موجودیت څخه خبر ورکړی دی. د طالبانو دغه سیاست د دې لامل شو، چې کتاب پلورونکي او خپرندویې ټولنې په ډېر احتیاط سره فعالیت وکړي او ورسره جوخت لوستونکي د ادبي، تاریخي او ټولنیز اثار له لوستلو محروم شول.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت په دې کال کې د هغو ۴۲۶ کتابونو نوملړ خپور کړ، چې چاپ، خپراوی او پلور یې منع شوي دي. ډېری دغه کتابونه د داخلي او ځينې یې هم د ایراني خپرندویو ټولنو له لوري چاپ شوي دي.
د دغه وزارت د نشراتو مرستیال حیاتالله مهاجر فراهي د لسګونو کتابونو له چاپېدو او خپراوي دفاع کړې او ویلي یې دي، چې د ځينو کتابونو ممنوعیت په ډېریو هېوادونو کې «یوه عادي چاره» ده. هغه زیاته کړې، طالبانو د «یوه واحد ملت» د جوړولو لپاره د ځينو کتابونو چاپ او خپراوی منع کړی دی.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت یو بل مسوول عبدالحق حماد بیا ویلي، هغو کتابونو ته چې «اسلامي او افغاني ارزښت» ونهلري او د «پالیسیو مخالف» وي، د چاپېدو اجازه نهورکول کېږي.
طالبانو د دغه ډول کتابونو د ارزونې لپاره یو ۱۳ کسیز کمېسیون هم جوړ کړی دی.
انټرنېټ او اړیکې؛ د اطلاعاتو د جریان کنټرول
طالبانو د ۲۰۲۵ کال په سپټمبر میاشت کې د دوو ورځو لپاره په ټول افغانستان کې د انټرنېټ او موبایل خدمات پرې کړل. د طالبانو لهمنځه سرچینو ویلي و، چې دغه پرېکړه د هبتالله اخوندزاده په امر شوې ده.
په افغانستان کې د انټرنېټ او موبایل خدماتو پرېکون ګڼ داخلي او خارجي تُند غبرګونونه راوپارول او طالبان هم اړ شول، چې په دې برخه کې شاتګ وکړي، خو دغې ډلې فېسبوک، انېسټاګرام، ټيکټاک، سنپچټ او څو نورې ټولینزې شبکې فلتر کړې او دمګړی په افغانستان کې د یادو شبکو کاروونکي له ويپياېن څخه استفاده کوي.
کلتور او موسیقي؛ پر محفلونو او ټولنیزو مراسمو محدودیتونه
په افغانستان کې د کلتور او هنر برخې هم د طالبانو له محدودیتونو خوندي پاتې نهشول. طالبانو په ۲۰۲۵ کال کې د ودونو هوټلونو مالکانو او د ټولنیزو محفلونو سمبالوونکو ته خبرداری ورکړ، چې د موسیقۍ له خپراوي ډډه وکړي. په ځينو مواردو کې له سړغړوونکو سره د نېغ په نېغ چلند، د موسیقۍ وسایلو د تخریب او د ښکېلو کسانو د نیولو خبرونه هم خپاره شوي دي.
طالبانو په ۲۰۲۵ کال کې د مشاعرو لپاره یوه «کړنلاره» وضع کړه او په هغې کې د شعرونو پر محتوا محدودیتونه ولګول؛ لکه پر عاشقانه او هغو مسایلو چې دوی یې د «شریعت خلاف» او یا هم د «پالیسۍ خلاف» بولي.
په کابل کې د طالبانو ښاروال د تېرکال په وروستۍ میاشت کې د اریانا سینما ودانۍ ړنګه کړه او په وینا یې پر ځای به یې یو سوداګریز مارکېټ جوړ شي.
د طالبانو د امربالمعروف محتسبینو د ننګرهار په مرکز کې د موسیقۍ ۸۶ وسایلو ته اور ورته کړ. طالبانو له دغې چارې موخه د «ټولنې اصلاح» او له «ناوړه اعمالو مخنیوی» بللی دی.
نور محدودیتونه
دغه راپور په ۲۰۲۵ کال کې د طالبانو د ټولو لګول شویو محدودیتونو ښکارندويي نهکوي. دغې ډلې ویلي، د شطرنج لوبه هم د «شرعي ملاحظاتو» له امله تعلیق شوې ده.
افغانستان انټرنشنل راپور ورکړ، چې په کندهار کې د طالبانو محتسبینو لږ تر لږه ۱۵ کسان د «سر او صورت د اصلاح» له امله نیولي او ورسره جوخت یې څه باندې ۴۰ سلمانۍ یې هم بندې کړې دي.
په دې کال کې د طالبانو د مشر له لوري هم یو شمېر قوانین په رسمي جریده کې چاپ شوي او لهمخې یې، د اختريو او نوروزي وړل، خوړې او د نکریزو شپې مراسم هم منع شوي دي.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت ویلي، چې په روانه اوونۍ کې یې د بازارونو د اصلاح او احتکار د مخنیوي تر څنګ د ښځو د حقونو اړوند ۸۰ قضيې حل کړې دي.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت ویاند سیفالاسلام خېبر د پنجشنبې په ورځ د یادې ډلې تر واک لاندې ملي ټلوېزیون ته ویلي، چې په روانه اوونۍ کې یې د خلکو ترمنځ ۴۴ د لویو شخړو او دوښمنیو د حل ترڅنګ یې د ښځو د حقونو اړوند ۸۰ قضیو ته رسېدنه کړې ده.
خېبر زیاته کړې:«د روانې اوونۍ په اوږدو کې د مېرمنو د حقونو اړوند اتیا قضیې یې حل کړې دي او همدارنګه د یاد وزارت د مسوولینو په هڅه په روانه اوونۍ کې ۴۴ لويي او وړي شخړې او دوښمنۍ په دوستۍ بدلې شوې دي.»
د یاد وزارت ویاند ویلي، چې د بازارونو د اصلاح، سود، احتکار او نورو کړنو د مخنیوي په موخه یې هم د سوداګرو او هټۍوالو سره ۱۸۵ ناستې کړې دي.
که څه هم طالبان د ښځو د حقونو د ورګړې او عامو خلکو ترمنځ د دوښمنیو او شخړو د حل ادعا کوي، خو نړۍواله ټولنه او د بشري حقونو ملاتړې ادارې بیا پر طالبانو او په ځانګړې توګه د یادې ډلې د امر بالمعروف وزارت له خلکو سره پر سخت چلند او بندیزونو عملي کولو له امله سختې نیوکې کوي.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد په یوې تازه مرکه کې ویلي، چې د تحریک طالبان پاکستان ډله له ۲۰۰۳ کال راهیسې د پاکستان د ناسمو پالیسیو له امله رامنځته شوې او اوس په پاکستان کې پټنځایونه او واکمنې سیمې لري چې افغانستان ته د ورتګ اړتیا نهلري.
ذبیحالله مجاهد له میرویس افغان سره په دې مرکه کې زیاته کړې، چې پاکستان پرلهپسې په خپله خاوره کې د ټيټيپي پر وړاندې عملیات تر سره کړي او له هغوی سره په جګړو کې ښکېل شوي دي.
نوموړي زياته کړې: «ټيټيپي په افغانستان کې نشته، هغوی په پاکستان کې پټنځایونه، تر واک او قومندې لاندې سیمې لري».
د هغه په خبره، پاکستان د خپلو کورنیو ستونزو په پلمه د افغان لوري سره د اړیکو د خرابېدو هڅه کوي، چې د هېڅ هېواد په ګټه نهدي.
نوموړی دغه څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې په وروستیو میاشتو کې د ټيټيپي پر سر د افغانستان او پاکستان ترمنځ اړیکې خورا ترینګلې شوې او ان د دواړو هېوادونو ترمنځ د مخامخ جګړې لامل شوه.
که څه هم افغان طالبان له ټيټيپي سره اړیکې ردوي، خو پاکستان تور پورې کوي چې یادې ډلې ته طالبانو په افغانستان کې ځای ورکړی دی.
دا په داسې حال کې ده، چې ټيټيپي بیا په خپل کلني راپور کې ادعا کړې چې په ۲۰۲۵ کال کې یې ټولټال ۳۵۷۳ بریدونه کړي، چې په پایله کې یې ۳۸۱۸ پاکستاني امنیتي سرتېري وژل شوي دي. د پاکستان حکومت تر اوسه ددغه راپور په اړه غبرګون نهدی ښودلی، خو ۲۰۲۵ کال په تېره یوه لسیزه کې د پاکستان لپاره تر ټولو خونړی کال ګڼل شوی.
مجاهد په خپلو خبرو کې دا هم ویلي، چې په تېرو ۱۳ کلونو کې په پاکستان کې د جګړو له امله یو شمېر کډوال افغانستان ته راغلي، چې د پاکستان سره په تفاهم یې له ډیورنډ کرښې لرې کړي او د کډوالو او د ملکي کسانو په څېر ژوند کوي.
هغه زیاته کړې، چې له پاکستان سره په وروستیو مذاکراتو کې یې یاده موضوع هم روښانه کړې.
د نوموړي په وینا: «په تېرو کلونو کې یو شمېر پښتانه کډوال راغلي، موږ له ډیورنډ کرښې لري کړي، بېوسلې خلک دي، دلته اوسېږي موږ پاکستان ته ویلي که غواړي موږ به یې بېرته وباسو خو دوی یې نه مني».
ذبیحالله مجاهد په دې مرکه کې ویلي، چې په تېرو شلو کلنو کې یې د امریکا او پخواني جمهوریت پر مهال د جګړې په برخه کې له هېڅ هېواد څخه مرسته نه ده غوښتې او ټوله جګړه یې د خلکو لهمنځه کول.
هغه ویلي: «د افغانستان تېره ۲۰ کلنه مبارزه د افغانستان له خاورې څخه شوې، موږ په هر ولایت کې د خلکو لهمنځه جګړه درلوده، په جګړه کې د مرستې په برخه کې د هېڅ هېواد احسان نه منو.»
نوموړي د افغانستان او پاکستان د وروستۍ ترینګلتیا په اړه ویلي: «پاکستان جګړه کوي او موږ د خپلې خاورې او خلکو دفاع کوو. د دواړو هېوادونو ترمنځ د جګړې پيلونکی پاکستانی اړخ و، موږ د دفاع حق درلود.»
نوموړي خبرداری ورکړی، چې که هر هېواد پر افغانستان یرغل، مداخله او جګړه وکړي دوی به یې دفاع کوي.
مجاهد ویلي، چې دوی په جګړه کې جرات او انګېزه لري او هغو هېوادونو ته یې ماته ورکړې، چې پوځي امکانات یې څو برابره زیات وو.
نوموړي یو ځل بیا ویلي، چې جګړه د پاکستان او افغانستان په ګټه نه ده او زیان یې یوازې ملکي وګړي ویني.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد همداراز په خپلو خبرو کې ویلي، چې له ډېرو هېوادونو سره تعامل او رسمي اړیکې جریان لري؛ خو هغوی یې د نړۍ سره د اړیکو د نه خرابېدو له امله رسمي نه اعلانوي.
نوموړي په افغانستان کې د داعش د ځپلو په اړه ویلي، چې دغه ډله یې ځپلې او ځواکونه یې په استخباراتي برخه کې پياوړې شوې دي.
هغه زیاته کړې: «داعش په افغانستان کې ځپل شوې، زموږ ځواکونه قوي شوي او د هر تهدید مخه یې نیولې ده.»
د طالبانو د عامې روغتیا وزیر له افغان پانګهوالو غوښتي، چې په کور دننه د درملو په تولید کې پانګونه زیاته کړي، تر څو له بهرنیو هېوادونو د بېکیفیته درملو د واردېدو مخه ونیول شي.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړو او د طالبانو لهخوا له پاکستان څخه د درملو د واردولو له بندیز وروسته، د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي له افغان پانګهوالو غوښتنه کړې چې د درملو د تولید په برخه کې په کور دننه پانګونه زیاته کړي.
جلالي د درملتونونو د سروې او بیا ثبات پروژې د عملي چارو د پرانیستنې پرمهال ویلي:«هغه پانګهوال چې افغانان دي، پرې غږ کوم چې هڅه وکړئ دلته یې تولید کړئ، په داخل د هېواد کې. که نور څوک له بهر نه پانګونه کوي، هغوی ته هم لاره خلاصه ده.»
نوموړي له بهرنیو هېوادونو څخه د لوړ کیفیت لرونکو درملو پر وادرولو د قاچاق پر مخنیوي ټینګار کړی دی.
د طالبانو د عامې روغتیا وزیر ویلي، چې افغانستان کې د درملو اړتیا په وارداتي درملو نه حل کېږي او طالبان د داخلي تولیدي درملو د پیاوړتیا هڅې ته لومړیتوب ورکوي.
جلالي زیاته کړې:«هڅه مو دا ده، چې موږ په لومړي ګام کې خپل معیاري تولیداتو ته لومړیتوب ورکړو او پر پښو یې ودروو. پر وارداتي درملو زموږ ستونزه نه حلېږي. له دې وروسته هغه درمل چې موږ نهلرو او که له بهر نه واردېږي، نو باید معیاري وي.»
سره له دې چې طالبانو له پاکستان څخه د درملو پر واردولو بندیز لګولی دی، خو لا هم درمل له قاچاقي لارو څخه افغانستان ته واردېږي.
طالبانو ویلي، چې قاچاقي درمل یې له نیولو وروسته ځای پر ځای لهمنځه وړي او سرغړونکو ته سزا ورکوي.
د افغانستان د کرنې او مالدارۍ د سړې خونې مسوولینو له یو شمېر سوداګرو سره په ناسته کې ویلي، چې په روان کال کې د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې ۱۵۰ سړې خونې جوړې شوې دي. دوی زیاته کړې، چې د دې خونو په جوړېدو سره د کرنیزو محصولاتو د زیان مخه نیول شوې ده.
د کرنې او مالدارۍ د سړو خونو مسوولینو د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۱مه) له سوداګرو سره په ناسته کې ویلي، چې په تېرو کلونو کې د دې خونو نشتون د کرنیزو محصولاتو لویه برخه زیانمنه کړې وه.
د دې خونې مرستیال میرویس حاجيزاده وايي، چې مخکې به د کروندګرو حاصلات په خاص ډول مېوې او سبزیجات داسي ضایع کېدل لکه اوس چې د پاکستان ضایع کېږي.
هغه ویلي: «مخکې به د تورخم لاره بنده شوه، مېوې او سبزیجات به داسې په موټرو کې خرابېدل لکه نن چې د پاکستان مېوې خرابېږي، ځکه د ساتلو لپاره یې څه نه وو او اوس بزګر کولی شي په سړو خونو کې خپل حاصلات وساتي او په مناسب وخت کې یې بازار ته وړاندې کړي.»
نوموړي ویلي، چې په روان کې د هېواد په بېلابېلو برخو کې د خصوصي سکټور لهخوا ۱۵۰ سړې خونې جوړې شوې دي، چې له ۳۰۰ څخه تر ۲زره ټنو پورې د ساتنې ظرفیت لري.
د دې خونې مسوولین د طالبانو لهخوا د پانګهوالو د ملاتړ په موخه د پنځو کلونو مالیاتي معافیت ستایلی او د نورو اسانتیاوو غوښتنه یې کړې.
د کرنې او مالدارۍ د سړې خونې د نړۍوالو اړیکو رییس امید حیدري وایي، چې د دې خونو جوړښت د هېواد ۲۰ سلنه اړتیاوې پوره کړي او ۸۰ سلنې ته نوره اړتیا ده، چې جوړې شي.
سوداګرو د سړخونو په برخه کې د طالبانو څخه د برېښنا، د ځمکو د ورکړي، د مالیاتي معافیت د زیاتېدو او په نورو برخو کې د اسانتیاوو غوښتنه کړې.