د ایران د پارلمان رییس: ټرمپ او د هغه سیمه‌ییز متحدان دې ناسمه محاسبه نه کوي

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، ندا محمد ندیم به د خپل سفر پر مهال د عمان له بېلابېلو علمي بنسټونو او ښوونیزو مرکزونو څخه هم لیدنه وکړي.وروستیو میاشتو کې مسقط ته د طالبانو د لوړپوړو چارواکو سفرونه زیات شوي دي.

له دې مخکې، د طالبانو د ټرانسپورت او هوايي چلند وزیر هم عمان ته تللی و او له هغه هېواد سره یې د ټرانسپورټ په برخه کې یو شمېر هوکړې لاسلیک کړې وې. همداراز، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هم د ۱۴۰۳ لمریز کال د کب په میاشت کې مسقط ته سفر کړی و.

عمان د ۱۴۰۳ کال د وږي میاشتې په ۲۰مه نېټه په مسقط کې د افغانستان سفارت طالبانو ته وسپاره. څو ورځې وړاندې امیرخان متقي د عمان د بهرنیو چارو له وزیر بدر بن حمد البوسعیدي سره په ټیلیفوني تماس کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه‌اړخیزو اړیکو د پراختیا په اړه خبرې وکړې.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر خپل عماني سیال ته بلنه ورکړه، څو کابل ته رسمي سفر وکړي. بدر بن حمد البوسعیدي ویلي چې په مناسب وخت کې به افغانستان ته سفر وکړي.

نن یکشنبه د (مرغومې ۲۱مه) یوې خبرپاڼې کې لیکلي، د دغه سفر اساسي موخه د معیار لرونکو لابراتوارونو بېلابېلو فني څانګو لیدنه، د پرمختللو لابراتواري تجهیزاتو او میتودونو پېژندنه او د عملي تجربو تبادله ده.

د خبرپاڼې پر بنسټ، دا سفر د طالبانو او ازبکستان تر منځ د فني او علمي همکاریو په چوکاټ کې ترسره شوی او تمرکز یې په لابراتواري معیارونو ښه کولو، د کیفیت کنټرول او د کانونو په برخه کې د فني ظرفیتونو لوړولو باندې دی.

د طالبانو له واکمنۍ راهیسې سره له دې چې ازبکستان طالبان په رسمیت ندي پیژندلي؛ خو له دغې ډلې سره یې نږدې ډېپلوماټیکې او سوداګریزې اړیکې ساتلې دي.

تر دې وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د سټراتیژیکو مطالعاتو مرکز رییس عبدالحی قانت د دوحې فورم په ناسته کې ویلي وو چې له تېرو څلورو کلونو ارزونو وروسته په ډاګه شوې چې د افغانستان په اړه د ازبکستان تګلاره د سوداګرۍ، ټرانزیت او اتصال په برخه کې خورا بریالۍ وه.

رضا پهلوي د ایکس له لارې په خپل وروستي پیغام کې خلکو ته ویلي، چې د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې د دوی هېوادوال د هغوی د اعتراضونو ملاتړ کوي او د تلویزیوني خپرونو له لارې د پراخ حضور انځورونه لیدل کېږي.

هغه له خلکو غوښتي چې سړکونه پرې نه ږدي او خپلو اعتراضونو ته دوام ورکړي، او زیاته کړې ده: «زما زړه له تاسو سره دی او باور لرم چې ډېر ژر به ستاسو تر څنګ وم.»

رضا پهلوي د نړیوال ملاتړ یادونه هم کړې، په ځانګړي ډول د ټرمپ یاده یې کړې، چې د ازادې نړۍ د مشر په توګه د ایران د خلکو زړورتیا ستايي او د هغوی د ملاتړ ژمنه یې کړې ده.

د ادارې د معلوماتو له مخې، د جنورۍ د ۱۰ مې له پیل راهیسې په ایران کې لږ تر لږه ۶۰لاریونونه ثبت شوي، چې ۲۵یې متوسط او ۸یې لوی و.

دغه اداره زیاتوي، د جنورۍ د ۹مې په پرتله، چې ۱۱۶لاریونونهیې په ۲۲ ولایتونو کې ثبت شوي و، شمېر یې کم شوی دی. د لاریونونو په شمېر کې دا کمښت لږ تر لږه د ایران د حکومت له خوا د ۴۸ ساعتونو څخه زیات وخت لپاره د انټرنټ بندیز له امله دی.

اداره همداراز وايي، د ثبت شویو اعتراضونو شمېر ښايي د واقعیت یوازې یوه برخه وړاندې کړي، ځکه انټرنټ بندیز د خلکو وړتیا محدوده کړې چې ویدیوګانې خپرې او شریکې کړي. راپورونه ښيي چې اعتراض کوونکي د سټارلینک (Starlink) میاشتني انټرنټ خدمت کاروي، څو د اعتراضونو معلومات بهرنیو رسنیو ته ورسوي.

د دې ورځپاڼې د راپور له مخې، امریکایي چارواکو ویلي، ټرمپ د ایران د واکمن نظام پر ضد د پوځي برید امکان په جدي ډول د خلکو د اعتراضونو د ځپلو په غبرګون کې تر بحث لاندې نیولی دی.

د امریکایي لوړپوړو چارواکو په وینا، ټرمپ ته وړاندې شوي ځینې هغه انتخابونه، چې د ایران په اړه دي، په مستقیم ډول د هغو امنیتي بنسټونو ځینې برخې په نښه کوي، چې د لاریون کوونکو د ځپلو لپاره زور کاروي.

په ورته وخت کې، دغو چارواکو خبرداری ورکړی، چې هر ډول پوځي برید باید برعکس پایله ور نه کړي، داسې نه چې د ایران ولس افکار د واکمن حکومت په ګټه راوپاروي، یا داسې غچ اخیستونکي بریدونه پیل شي چې په سیمه کې د امریکایي پوځيانو او ډیپلوماټانو ژوند له ګواښ سره مخ کړي.

په راپور کې د امریکا د یوه لوړپوړي پوځي چارواکي له قوله ویل شوي، چې سیمه‌ییز قومندانان د هر ډول احتمالي برید تر مخه زیات وخت ته اړتیا لري، څو د امریکا پوځي دریځونه پیاوړي او د ایران د احتمالي غچ اخیستونکو بریدونو پر وړاندې دفاعي چمتووالی بشپړ کړي.

د امریکایي چارواکو په خبره، هر ډول پوځي اقدام باید د ټرمپ د هغې ژمنې ترمنځ توازن وساتي، چې غواړي د ایران واکمن حکومت ته سزا ورکړي، او د دې هڅې ترمنځ چې وضعیت لا پسې خراب نه شي.