د پېښو پر وړاندې د طالبانو د چمتووالي ادارې مشر ویلي، د بېړنیو مرستو د دوام تر څنګ د دې ادارې اساسي لومړیتوب د بنسټیزو وقایوي پروژو پلي کول دي، څو د طبیعي پېښو ګواښونه راکم او د انساني تلفاتو او مالي زیانونو مخه ونیول شي.
ملا نورالدین ترابي په دې برخه کې د خوړو نړۍوال پروګرام همکاري حیاتي بللې ده.
نوموړي د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۳مه) د خوړو د نړۍوال پروګرام له استازي جان ایلیف او د هغوی له مل پلاوي سره دا څرګندونې کړې دي. دا لیدنه د دواړو ادارو ترمنځ د روانو همکاریو د ارزونې او د راتلونکو ګډو پروګرامونو د څېړلو په موخه ترسره شوه.
په دې ناسته کې، د طالبانو یاد چارواکي زیاته کړې چې د خوړو له نړۍوال پروګرام سره د همکارۍ هوکړې تر لاسلیک وروسته د ګډو پروګرامونو د همغږۍ او تطبیق کچه په څرګنده توګه لوړه شوې ده. هغه زیاته کړه، چې د مرستندویو بنسټونو لپاره اړینې اسانتیاوې برابرې شوې دي او دا مهال د همکاریو د لا پراختیا لپاره مناسب چاپېریال رامنځته شوی، چې تمه ده دا لړۍ لا پیاوړې شي.
هغه د اقلیم په تړاو د افغانستان نازکو شرایطو او د طبیعي پېښو د لوړې احتمالي کچې په یادولو سره ټینګار وکړ، چې یوازې بېړنۍ مرستې د خلکو د اړتیاوو د پوره کولو لپاره بسنه نه کوي. هغه وویل، چې د دې ادارې ستراتیژیک تمرکز د بنسټیزو وقایوي پروژو پر تطبیق دی؛ هغه پروژې چې کولی شي په راتلونکې کې د طبیعي پېښو ناوړه پایلې کمې کړي. نوموړي په همدې تړاو د خوړو له نړۍوال پروګرام څخه وغوښتل، چې د دغو پروژو د تطبیق په برخه کې فعاله او هدفمنده همکاري وکړي.
ترابي همدارنګه په ولایتونو کې د مرستو پر عادلانه او متوازن وېش ټینګار وکړ او له WFP څخه یې وغوښتل، چې د خاص ارزګان ولسوالۍ او خاکافغان ولسوالۍ ترمنځ د پاتې ۲۵ کیلومتره سړک د بشپړېدو بهیر چې یوه مهمه بنسټیزه پروژه ده، ګړندۍ کړي.
طالبانو د خوړو نړۍوال پروګرام چارواکو له قوله لیکلي، سره له دې چې د ځینو تمویل کوونکو له لوري افغانستان ته ځانګړې شوې بودیجه کمه شوې ده، خو دا سازمان لا هم د بېړنیو مرستو د برابرولو او د اوږدمهالو پروژو د تطبیق په برخه کې خپلو ژمنو ته ژمن پاتې دی او هڅه کوي چې د دغو پروګرامونو ارزښت او اړتیا تمویل کوونکو ته په ښه توګه روښانه کړي.
دا ناسته داسې مهال کېږي، چې په افغانستان کې طبیعي پېښې په بېساري ډول ډېرې شوې دي؛ تېر زېږدیز کال د کونړ ترڅنګ د هېواد په شمال کې زلزلې زرګونه کسانو ته مرګژوبله واړوله. ملګرو ملتونو اندېښنه ښودلې، چې افغانستان له سخت طبیعي ناورین سره مخ دی او له امله یې زیانمن شوي خلک پراخو بشري مرستو ته اړتیا لري.
۸۰ کلن پیټر رینالډز او د هغه میرمن باربي د تیر کال په فبرورۍ کې د طالبانو له خوا بامیان ته د راستنېدو پرمهال ونیول شول او شاوخوا اووه میاشتې وروسته خوشې شول.
دوی ډیلي میل ته وویل، چې دوی د کابل په څرخي پله زندان کې په "نمجن، او له موږکانو او ګونګټو ډک" زندان کې د دریو میاشتو لپاره ساتل شوي وو.
رینالډز د طالبانو له خوا اداره کیدونکي څرخي پله زندان شرایط "یو بل دوزخ" وباله.
په ۱۹۷۰ لسیزه کې د ۵۰۰۰ بندیانو د ساتلو لپاره ډیزاین شوي زندان کې اوس تر ۱۵۰۰۰ پورې بندیان ساتل کیږي.
باربي، له ۱۵ نورو ښځو او دوو ماشومانو سره یوځای په یوه کوچنۍ کوټه کې چې پنځه بسترونه یې درلودل، ساتل شوې وه.
باربي وویل: "څلور تشنابونه وو، خو هیڅ یو یې روغ نه و. موږ باید نلونه کارولي وای او اوبه د دهلیز په مینځ کې له کثافاتو ډکې ویالې ته بهېدلې."
هغې زیاته کړه، چې په هغه برخه کې چې شاوخوا ۲۳۰ ښځې او ۴۰ ماشومان ساتل کېدل، یوازې اووه تشنابونه وو او ځینې وخت ماشومانو په سمه توګه نه کارول او وضعیت یې نور هم خراب کړی و.
"هغه نجلۍ چې زما په بستر کې ویده وه ۱۹ کلنه وه او د موټر چلولو په تور زنداني شوې وه.مساله هغه مهال لا کړکېچنه شوه، چې روښانه شوه موټر یې د ملګري و او د هلک ملګري درلودل هم منع وو. له همدې امله هغه د شپږو میاشتو لپاره بندي شوې وه."
هغې زیاته کړه: "یوې ښځې چې له یوه سړي سره خبرې کړې وې، خاوند یې هغه سړی وژلی و، خو دا، چې سړی تل مجرم نه ګڼل کېږي، ښځه په پنځه کاله بند محکومه شوه او اجازه یې نه درلوده، چې خپل څلور ماشومان وویني."
یوې بلې ښځې وویل، چې هغه یوازې د همدې دلیل لپاره بندي شوې وه چې مېړه او زامنو یې خپلې دندې له لاسه ورکړې او دې دنده پیل کړې وه.
باربي وویل: "تقریبا ۹۰ سلنه هغه میرمنې چې زه ورسره وم مجرمې نه وې.ډیری یې نه پوهیدلې چې د دوی سزا څومره اوږده ده. ځینې یې د میاشتو حتا کلونو لپاره انتظار باسي."
وروسته دا جوړه د پنځو اونیو لپاره د طالبانو د استخباراتو له خوا اداره کیدونکې تلخونې ته ولیږدول شوه او بیا خوشې شوه.