په خوست کې د طالبانو یوه غړي ځان وژلی

له سیمې څخه خلکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه ځنګل پر۲۰ زره جریبه ځمکه ولاړ و او د طالبانو د کرنې وزارت د اداري او مالي معیین مولوي نورالدین عمیر، د تخار د کرنې ریاست د رییس او د ځمکو د ادارې د امر په امر وهل شوی او لرګي یې پر خپلو خپلوانو وېشلي دي.

د سیمې خلکو ددغه ځنګله د وهلو ویډیوګانې هم افغانستان انټرنشنل ته استولې دي.

د سیمې اوسېدونکو وویل، چې د ځنګل له وهلو وروسته د لاوډسپیکر له لارې اعلانونه وشول او خلکو ته وویل شول چې راشي او له ځنګله لرګي یوسي.

د محلي سرچینو د معلوماتو له مخې، په تېرو پنځو ورځو کې په زرګونو کسان د ځنګله د لرګیو او بوټو د انتقال لپاره دې سیمې ته تللي دي. د سیمې د خلکو په وینا، د لرګیو د انتقال لپاره له نورو ولایتونو، په ځانګړې توګه بدخشان نه هم خلک ورغلي دي.

تر اوسه د طالبانو د محلي او مرکزي ادارو له خوا د دې موضوع په اړه رسمي وضاحت نه دی ورکړل شوی، خو د چاپېریالي زیان، بې‌نظمۍ او اداري فساد په اړه د خلکو اندېښنې ورځ تر بلې زیاتېږي.

د سیمې خلکو نیوکه کړې، چې د ځنګله وهل پر اقلیم او چاپیریال ناوړه اغیزې کوي او تر ټولو بده لا دا، چې ددې چارې امر د طالبانو د کرنې وزارت له خوا ورکړل شوی دی.

د محلي سرچینو په وینا، د طالبانو محلي اداره غواړي چې د ځنګل ځمکه خپلو اړوندو کسانو ته په اجاره ور کړي.

د کانتون سنت ګالن د پولیسود معلوماتو له مخې، پېښه شاوخوا د ماښام په ۵:۳۰ بجو د بس تمځي د «B» تمځای په سیمه کې شوې ده. پولیس وايي، لومړی یو ۱۹ کلن افغان ځوان یوه سویسي سړي ته ورنږدې شو او لږ وروسته د دواړو ترمنځ شخړه پیل شوه، خو دا یې نه دي ویلي، چې افغان ځوان په څه هدف ور نږدې شوی و.

پولیس وايي، د شخړې پر مهال، څلور نور ځوانان هم پر شخړه ور ګډ شول او ۳۷ کلن سړی یې په سوکانو او لغتو وواهه.

د پولیسو په وینا، له بریدګرو څخه یوه تن پر سویسي وګړي د لرګي وارونه کړي دي.

تر پېښې وروسته، پنځه واړه بریدګر چې عمرونه یې د ۱۹ او ۲۱ کلونو ترمنځ دي، له سیمې وتښتېدل، خو د ښار د پولیسو له خوا لږ وخت وروسته د ګالس‌پلاتڅ په سیمه کې ونیول شول او اوس په توقیف کې دي.

د سنت ګالن د کانتون پولیسو د څارنوالۍ تر لارښوونې لاندې د پېښې پلټنې پیل کړې دي او له خلکو یې غوښتي چې که د پېښې په اړه معلومات لري، له پولیسیو سره یې شریک کړي.

د جرمني رسنیو یوځل بیا خبر ورکړی، چې د طالبانو تر واک لاندې د بن، برلین او مونشن کونسلګریو کې شاوخوا لس میلیونه یورو عواید را ټول شوي دي، خو د بانکي بندیزونو له امله یې کابل ته نه شي استولی.

پر طالبانو له ۲۰۲۱ کال راهیسې سخت مالي بندیزونه لګول شوي، چې د بشري حقونو سرغړونې، په ځانګړي ډول د ښځو حقونو ته د پام نه کولو له امله دي. له همدې امله، د طالبانو ادارو ته له بانکي لارې پیسې لېږدول ناممکن شوي.

د اې ار ډي ټلویزیون د تېر کال د یوې څېړنې له مخې، طالبان ښايي د نغدو پیسو له لارې د دې بندیزونو شاته کولو هڅه کوي، خو تر اوسه ددغسې هڅو عملي شواهد نه دي موندل شوي.

د یادې رسنۍ په وینا، د ۲۰۲۵ کال د اپرېل په پای کې د طالبانو د مونشن کونسلګرۍ مسوول د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ددفتر له رییس سره کتلي وو، چې له اروپايي هېوادونو نه د عوایدو د لېږد پر څرنګوالي ورسره وغږیږي.

اوس یوځل بیا دا موضوع د جرمني بي ار ۲۴ رسنۍ راپورته کړې ده.

له تېر اکتوبر راهیسې، طالبانوپه جرمني کې درېواړې افغان ډیپلوماتیکې استازولۍ تر خپل نفوذ لاندې راوستې دي.

طالبانو تېرکال د اې ار ډي پوښتنو ته ځواب ورکړی و، چې د بندیزونو سرغړونې تورونه بې‌اساسه دي او ټینګار یې کړی و چې ټولې کونسلګرۍ فیسونه یوازې د بانک او ټیلي‌کیش له لارې اخلي او نغدې پیسې نه اخلي.

د څېړنو له مخې، د افغان کونسلګریو په بانکي حسابونو کې لږ تر لږه لس میلیونه یورو شته چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې کابل ته نه دي لېږدول شوي.

د مونشن کونسلګري چې واردمخه له طالبانو سره په همغږۍ کار کوي، په جرمني کې د طالبانو د عوایدو تر ټولو ستره سرچینه ګڼل کیږي. دې کونسلګرۍ ته په جرمني او اروپا کې د میشتو افغانانو یوه ستره برخه مراجعه کوي. کونسلګري د پاسپورټونو د نوي کولو، تمدید، نکاح خط او نورو اسنادو په بدل کې فیسونه اخلي.

د ایران د خراسان رضوي د ټرانسپورټ مرستیال محمود امتي د ایران ایسنا اژانس ته ویلي، چې د ایران او طالبانو ترمنځ د تړون له مخې هره ورځ ۲۰۰۰ لارۍ باید له دوغارون- تسلام کلا پولې تیرې شي.

نوموړی وايي، چې ددې ستونزې حل لپاره اړتیا ده چې پر پوله د دروازو شمیر زیات او د کار ساعتونو زیات شي.

دوی همدراز یاتوي، چې د لاریو څلور ساعته تصفیې لوی خنډ رامنځته کړی دی.

امامتي نیوکه وکړه، چې شوي تړونونه په سمه توګه نه عملي کېږي خو دا تمېدل، درانه لګښتونه، ناوخته فیس، د کانټینرونو ذخیره کول، د بار وړلو نرخونه لوړېدل او اضافي لګښتونه ددې لامل شوی، چې سوداګر بدیلې لارې ولټوي.

له دې وړاندې د ایران د تایباد مرستیال والي مهدي رجبي وایلي و، چې د دوغارون په اقتصادي مرکزونو کې د ایران او افغانستان د ټرانزیټي لاریو تګ راتګ ځنډېدل به دواړه هېوادونه له نه جبرانېدونکي زیان سره مخ کړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن سې شنبه، د سلواغې پر ۱۴مه وویل، چې د طالبانو د بهرنيو چارو وزير امیرخان متقي د ترکيې جمهوريت د افغانستان نږدې دوست وگاڼه او دوې اړخيزې اړيکې مخ پر وده وارزول شوې.

طالبانو د ترکیې د استازي سادین ای يلداز له قوله ویلي، چې هغه هم پر خپل وار د دواړو هېوادونو اړيکې مثبتې وارزولې او په اقتصادي او روغتيايي برخو کې يې د دواړو هېوادونو ترمنځ د همکاريو پر پراختيا ټينگار وکړ.

طالبانو نوموړی په کابل کې د ترکیې د ډيپلوماتیک ماموریت مشر یاد کړی، خو په کابل کې د ترکیې سفارت هغه د شارژدافیر او د ډیپلوماتیک ماموریت د مشر په نامه یاد کړی دی.

د طالبانو د بیاځلي واک ته رسېدو سره انقرې خپل سفارت په کابل کې نه دی تړلی او دغه هېواد په ترکیه کې د افغانستان سیاسي استازولۍ د طالبانو په واک کې ورکړې دي خو د طالبانو اداره یې تراوسه په رسمیت نه ده پېژندلې.