طالبانو په کابل کې د رییس خدایداد مرستیال «خلیلزاد» وژلی

د وژل شويو کسانو کورنۍ نن سې شنبه، د سلواغې پر ۱۴مه وویل، چې د کندز د طالبانو نظامي محکمې ته یې عریضه کړې ده او دې محکمې د طالبانو قضايي ادارو ته لیکلي، چې ددې پيښې پلټنه وکړي.

په عریضه کې لیکل شوي، پېښه د طالبانو د غړو له خوا شوې ده او دوی د طالبانو په نظامي موټر کې راغلي او پر ملکي خلکو یې ډزې کړې دي.

د سلواغې پر ۱۲مه سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کندز د امام صاحب ولسوالۍ اړوند په دشت ابدان کې د طالبانو وسله والو درې تنه ملکیان په ډزو وژلي دي. د وژل شویو کسانو کورنۍ ویلي و، په دشت ابدان کې د څړځای پر سر جنجال روان و، چې د طالبانو غړو پکې مداخله وکړه او درې تنه یې ووژل.

د کندز د امام صاحب ولسوالۍ اوسیدونکو له افغانستان انټرنشنل سره د پيښې انځورونه او ویډیوګانې هم شریک کړي ول.

په دې پیښه کې د یوې کورنۍ دوه وروڼه عبدالولي، محمد ولي او یو د تره زوی بای خان د طالبانو د وسله والو له خوا وژل شوي دي.

دغه کورنۍ وايي، چې په حقوقي موضوع کې د طالبانو وسله والو مداخله کړې او له واک او وسلې څخه په ناوړه ګټې اخیستې یې د دوی د کورنۍ غړي وژلي دي.

دوی د طالبانو مشر ملاهبت الله څخه غوښتي ول، چې د پيښې څیړلو لپاره یو بې پرې پلاوی وټاکي.

د وژل شویو کسانو یو ورور افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې دوی نه غوښتل جسدونه خاورو ته وسپاري او د اعتراض په ډول یې جسدونه د کندز ولایت مقام مخې ته وړل خو طالبانو د دوی مخه نیولې ده.

دوی زیاتوي:« اووه کاله یې زموږ مېنه وخوړله اوس موږ ورته راغلو خو دوی د طالبانو په زور باندې د محاکمو خبره نه منله او ورورڼه یې راته ووژل.»

طالبانو تر اوسه ددې پيښې په اړه څه نه دي ویلي.

په هغو ویډیوګانو کې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې دي، یوه ډله کسان د درې تنو وژل شویو جسدونو ته فریاد او ژړا کوي.

د خیبر پښتونخوا چارواکو په صوابۍ کې یو پولیس افسر د پاروونکو څرګندونو او پر خپل واټساپ د طالبانو ددفاع وزیر مولوي یعقوب مجاهد د انځور لګولو، یا پروفایل کولو له امله له دندې لرې کړی دی.

د ولسوالۍ د پولیسو افسر (SHO) عبدالعلي په یو شمېر هغو ویډیوګانو کې چې خپرې شوې، ویلي و چې په ودونو کې به موسیقي منع وي او ښځې باید یوازې بازار ته لاړې نه شي او محرم ورسره وي.

د صوابۍ د ولسوالۍ پولیس افسر (DPO) عبدالعلي ته امر کړی و چې د ملا یعقوب انځور د خپل واټساپ له پروفایل نه لرې کړي، خو نوموړي د دغه امر له منلو ډډه کړې ده. سرچینې وايي، چې له دې وروسته نوموړی له خپلې دندې لرې کړای شوی دی.

پولیسو ویلي چې دا اقدام د ضابطو او قوانینو له مخې شوی دی.

د خیبر پښتونخوا والي فيصل کریم کنډي هم د عبدالعلي څرګندونې غندلې دي او د ایالت د اصولو خلاف یې بللې دي.

د ۱۹۸۸ بندیزونو رژیم د شتمنیو کنګل کېدل، د سفر بندیزونه او د وسلو محدودیتونه رانغاړي، چې د طالبانو پر اړوندو کسانو او ادارو عملي کېږي.

دغه بندیزونه پر هغو اشخاصو لګېږي چې په تاوتریخوالي، وسلو برابرولو، د جنګیالیو جذب او یا د سولې او ثبات ضد فعالیتونو کې لاس لري.

کارپوهان وایي، له ۱۴۰۰ کال راهیسې چې طالبان بیا واک ته رسېدلي، له بشري مرستو پرته په بندیزونو کې کوم اساسي بدلون نه دی راغلی.

همدارنګه متحده ایالاتو سږکال د طالبانو د چارواکو لپاره د سفر د معافیت ډېری غوښتنې رد کړې دي.

واشنګټن ویلي، د معافیت هره غوښتنه به جلا او په جدي ډول وڅيړي. امریکا طالبان تورن کړي چې د یرغمل نیونې ډیپلوماسي کاروي او د ترهګرۍ ضد ژمنو ته ژمن نه دي پاتې شوي.

له همدې امله، ځینو هېوادونو د معافیت غوښتنو پر ځای د سفرونو په اړه د بندیزونو کمېټې ته رسمي خبر ورکړی دی.

د ۱۹۸۸ بندیزونو کمېټه د امنیت شورا تر چتر لاندې فعالیت کوي او د بندیزونو د پلي کېدو څارنه کوي. دغه کمېټه د بندیزونو نوملړ جوړوي، د معافیت غوښتنو په اړه پرېکړې کوي او امنیت شورا ته راپور وړاندې کوي.

شنونکي باور لري چې د پاکستاني طالبانو له تحریک (TTP)، القاعده او ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ سره د طالبانو د اړیکو دوام، د ښځو او نجونو پر زده کړو محدودیتونه او د ټولشموله حکومت نه جوړېدل هغه مهم عوامل دي چې ښايي د بندیزونو د تمدید لامل شي.

که امنیت شورا د بندیزونو نوی تمدید تصویب کړي، طالبان به په نړیواله کچه د سیاسي او اقتصادي فشارونو تر سیوري لاندې پاتې شي.

د محمد محقق په مشرۍ د افغانستان د خلکو د وحدت ګوند د لویدیز زون مسوولانود سې شنبې په ورځ، د مرغومي پر ۱۴مه په یوه رسمي اعلامیه کې خبر ورکړی، چې په ډله ییز ډول یې له خپلو دندو استعفا کړې ده.

د زون ظرفیتونو ته کم ارزښت ورکول او د اوسني وضعیت په تړاو د ګوند داخلي ضعف د استعفا عوامل ګڼل شوي دي.

اعلامیه زیاتوي چې د افغانستان د اوسني تاریخي وضعیت د پیچلتیاوو په درک کولو سره، د اغیزناک او مسوولانه خدمت لپاره اړتیا شته چې د کار فضا انعطاف‌ منونکې او تصمیم نیونه چابکه وي، چې په اوسني چوکاټ کې په سختي دا ممکنه ده.

اعلامیه وايي، چې له همدې امله د زون رییس او د مشرتابه مرستیال زارع حقجو، مرستیالان، سلاکاران او منشیان، د مرکز د عامه اړیکو کمیټې رییس عباس پویا، د ولایتي شوراګانو او اړوندو کمیټو مسوولان په ګډه له خپلو مسوولیتونو استعفا کوي.

په هغه استعفا پاڼه کې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، د اسلامي وحدت ګوند د لویدیځ زون شاوخوا ۵۰ تنو مسوولانو لاسلیکونه کړي دي.

اعلامیه ټینګار کوي چې استعفا له سیاست یا د خلکو خدمت څخه د وتلو معنا نه لري، بلکې هدف یې د مسوولیتونو د بیا تعریف او د خپل هېواد د راتلونکي پر وړاندې د اغیزناک خدمت دوام دی.

د یادو مسوولینو په وینا، له دې وروسته به خپلې سیاسي او ټولنیزې هڅې د یوه خپلواک سیاسي جریان او تشکل له لارې پرمخ بوځي، په داسې حال کې چې د انساني، اسلامي او عدالت‌ غوښتونکو ارزښتونو ساتنه به دوامداره وي او د افغان ملت د ګډو ارمانونو د تحقق لپاره به هڅې وکړي.

د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنې استازي ژیل برټران نن سې شنبه، د سلواغې پر ۱۴مه په اېکس لیکلي، چې د افغان مېرمنو رهبرانو فورم سره په انلاین ناسته کې یې په یو لړ مسایلو ارزښتناکې خبرې او له لومړی درجه متخصصانو سره یې مشورې کړې دي.

ژیل برټران لیکلی:«موږ د سوداګرۍ په برخه کې د افغان مېرمنو رول، په لویه کچه عایداتو او د اوبو او اقلیم انعطاف په اړه خبرې وکړې، چې په افغانستان کې په بیړني حالت بدلیږي.»

له افغان مېرمنو سره دا انلاین ناسته په داسې حال کې کېږي، چې له دې وړاندې په افغانستان کې اروپايي ټولنې ویلي و، چې له افغان ایډ موسسې سره د اقلیم انعطاف او کلیوالي معیشت د پیاوړتیا لپاره ۷ میلیونه یورو مرسته کوي.

دوی زیاته کړې وه، چې د افغان ایډ موسسې په مشرۍ د اقلیم انعطاف هڅو ته وده ورکوي.

په دې پروژه کې به افغان مېرمنو او معلولیت لرونکو خلکو پیاوړتیا ته هم پاملرنه وشي.

د یادې ټولنې په اعلامیه کې راغلي وو، چې اروپايي ټولنه له لسو کلونو راهیسې په افغانستان کې د معیشت او کلیوالي پراختیا لپاره اوږدمهاله ملاتړ کوي او افغان ایډ له ۱۹۸۳ کال راهیسې په افغانستان کې فعالیت لري.