د ملګرو ملتونو چارواکی: په افغانستان کې د داعش فعالیتونه د سیمې او نړۍ لپاره جدي ګواښ دی

د بشري حقونو د څار سازمان اجراییوي رییس فیلیپ بولوپیون ویلي، چې اوس مهال په نړۍ کې ډیموکراسي د ۱۹۸۵ کال کچې ته راغورځېدلې ده.

نوموړي زیاته کړې: «روسیه، چین او امریکا د ۲۰ کلونو وړاندې په پرتله اوس لږ ازاد دي. دمګړی د نړۍ ۷۲ سلنه وګړي تر استبدادي واکمنیو لاندې ژوند کوي».

نوموړي د ټرمپ اداره تورنه کړې، چې په امریکا کې یې د قدرت د کنټرول او توازن ټول سیستمونه کمروزي کړي دي.

فیلیپ بولوپیون له کډوالو سره ناوړه چلند او السلوادور کې ځانګړي زندان ته د سلګونو کډوالو شړل د بشري حقونو خلاف عملونه بللي دي.

د بشري حقونو د څار سازمان په راپور کې راغلي: «ټرمپ په اوکراین کې د روسیې سرغړونې کم ارزښته ښودلي، په سوډان کې یې د جنایتونو د مخنیوي لپاره څه نه دي کړي او پر اسراییل یې فشار نه دی راوړی چې په غزه کې خپل عملیات ودروي».

ورته مهال، سپینې ماڼۍ د دغه راپور په غبرګون کې د بشري حقونو پر څار سازمان سختې نیوکې کړې دي او یاد سازمان یې په «ټرمپ ضد ناروغۍ» تورن کړی دی.

د سپینې ماڼۍ ویاندې ویلي: «ولسمشر ټرمپ د بشري حقونو لپاره تر بل هر چا ډېر کار کړی؛ هغه اته جګړې پای ته ورسولې، د بې‌شمېره کسانو ژوند یې وژغوره او د مذهبي ازادۍ ساتنه یې وکړه».

د بشري حقونو د څار سازم‍ان اجراييوي رییس پر هېوادونو غږ کړی، چې باید د امریکا د اقداماتو پر وړاندې چوپه خوله پاتې نه‌شي او د نړۍوال نظم او بشري حقونو خوندیتوب لپاره دې یو پیاوړی نړۍوال اتحاد جوړ کړي.

اکسیوس د یوه جګپوړي امریکايي چارواکي له قوله لیکلي: «موږ ایران ته وویل چې یا په دې بڼه او یا هم هېڅ، خو هغوی وویل ښه سمه ده، بیا نو هېڅ».

واشګټن ویلي، چې له تهران سره د پخوانۍ هوکړې له‌مخې مذاکراتو لپاره چمتو دی.

یوه جګپوړي امریکایي چارواکي زیاته کړې: «موږ غواړو چې ژر تر ژره یوه رښتینې هوکړه وشي، که نه خلک به نورو انتخابونو ته وګوري».

اکسیوس د امریکايي چارواکو له قوله ویلي، چې د سپینې ماڼۍ استازی سټیو وېټکاف او د ډونالډ ټرمپ زوم او سلاکار جیرډ کوشنر تمه لري چې د پنجشنبې په ورځ د قطر له لومړي وزیر سره د ایران په اړه خبرې وکړي. د اوسني پلان له‌مخې، دوی به له دې غونډې وروسته میامي ته راستانه شي او له ایراني چارواکو سره د لیدو کوم پلان نه لري.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له‌مخې، د چین ولسمشر له واشنګټن څخه غوښتي چې تایوان ته د وسلو د پلور په اړه له احتیاطه کار واخلي. په همدې مهال، شي جین‌پینګ منلې ده چې هېواد به یې له متحده ایالاتو څخه د سویا د پېر کچه له ۱۲ میلیونه ټُنه څخه ۲۰ میلیونه ټُنو ته لوړه کړي.

د یادونې وړ ده، چې د امریکا کرنیز سکټور چې دا مهال له اقتصادي ستونزو سره مخ دی، د ډونالد ټرمپ له مهمو سیاسي ملاتړو څخه شمېرل کېږي او چین د دې سکټور د تولیداتو تر ټولو لوی پېرېدونکی هېواد بلل کېږي. خو د چین او امریکا ترمنځ سوداګریز تاوتریخوالي د چین له لوري د کرنیزو محصولاتو پېر کم کړی و.

د ټرمپ او شي جین‌پینګ ټلیفوني خبرې یوازې څو ساعته وروسته له هغې وشوې، چې د چین ولسمشر له روسي ولسمشر ولادیمیر پوتین سره مجازي‌ ناسته کړې وه. د چین د دولتي رسنیو د راپور له‌مخې، شي جین‌پینګ له ولادیمیر پوتین سره په ویډیويي خبرو کې وویل، چې له روسیې سره د چین ستراتیژیکې اړیکې د نړۍوال ثبات لپاره خورا مهم رول لري.

ولادیمیر پوتین هم د چین او روسیې اړیکې «ستراتیژیکې او د دواړو هېوادونو لپاره ګټورې» وبللې او د شي جین‌پینګ هغه بلنه یې ومنله، چې د روان میلادي کال په لومړۍ نیمايي کې چین ته سفر وکړي.

دواړو لوریو همداراز د اقتصادي همکاریو د پراختیا په ځانګړې توګه د انرژۍ په برخه کې د لا ډېرې همکارۍ پر سر هوکړه وکړه.

د چین او روسیې مشرانو وروستی ځل د تېر میلادي کال په سپټمبر میاشت کې په بېجینګ کې د چین د یوه ستر پوځي رسم‌ګذشت (پوځي پرېډ) پر مهال سره لیدلي وو. په هغه لیدنه کې شي جین‌پینګ ویلي وو، چې د چین او روسیې اړیکې به «د نړۍوالو توپانونو پروړاندې ټینګې پاتې شي».

اوستانین د تېر کال په مارچ میاشت کې د یوې کوچنۍ نندارې پرمهال ټوکه کې یو داسې سرتېری انځور کړی و چې د ماین چاودنې له امله یې پښې له لاسه ورکړې وي او اوس په سکیټ بورډ حرکت کوي او دده په پښو ور لویږي.

د ویډیو له خپریدو وروسته پوځي بلاګرانو دا ټوکه د سرتېرو سپکاوی وباله.

اوستانین هڅه کړې وه چې روسیه پرېږدي، خو په بیلاروس کې ونیول شو او بیا مسکو ته ولېږدول شو.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ د معلوماتو له‌مخې، دا عملیات د جنورۍ له ۲۷مې څخه د فبرورۍ تر ۲مې پورې ترسره شوي او ورسره هم‌مهاله د اېتلافي او شریکو ځواکونو پوځي فشارونه هم دوام لري، څو د دې ترهګرې ډلې د بیا راژوندي کېدو مخه ونیول شي.

د سنټکام د معلوماتو پر بنسټ، امریکايي ځواکونو د داعش یو د اړیکو مرکز، یو مهم لوژستیکي انبار او د وسلو څو زېرمې تثبیت او له‌منځه وړې دي. په دغو بریدونو کې د الوتکو، چورلکو او بې‌پیلوټه الوتکو له لارې شاوخوا ۵۰ دقیقې مدیریت کېدونکې وسلې کارول شوې دي.

د سنټکام د سمندري قواوو قوماندان امیرال برېډ کوپر ویلي: «د دغو سنګرونو په نښه کول دا څرګندوي چې موږ په سوریه کې د داعش د بېرته راګرځېدو د مخنیوي لپاره خپل تمرکز او ټینګ هوډ ته دوام ورکوو. موږ د خپلو اېتلافي ځواکونو او شریکانو سره په همغږۍ عمل کوو، څو د داعش دایمي ماته تضمین شي؛ دا هغه اقدام دی چې امریکا، سیمه او ټوله نړۍ لا خوندي کوي».

سنټکام زیاته کړې، چې امریکايي ځواکونو او د هغوی شریکانو د «هاوک‌آی سټرایک» په نوم عملیات وروسته له هغه پیل کړل، چې داعش د تېر کال د ډسمبر په ۱۳مه د پالمیرا په سیمه کې پر امریکايي او سوریایي ځواکونو برید وکړ. په هغه برید کې دوه امریکايي عسکر او یو امریکايي ژباړن ووژل شول.

د سنټکام خبرپاڼه وړاندې لیکي، د نږدې دوو میاشتو هدفمندو عملیاتو په ترڅ کې تر ۵۰ ډېر د داعش غړي یا وژل شوي او یا هم نیول شوي دي. په دغو بریدونو کې د داعش یو مهم مشر بلال حسن‌الجاسم د جنورۍ په ۱۶مه د سوریې په شمال لوېدیځ کې د یوه دقیق برید پر مهال ووژل شو. نوموړی په مستقیم ډول د داعش له هغه وسله‌وال غړي سره اړیکه لرله، چې د ډسمبر د ۱۳مې د برید مسوول و.