طالبان وایي، په اسلام‌کلا ګمرک کې یې د ۵۸میلیونه افغانیو په ارزښت پراختیایي پروژې پیل کړې

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت له‌خوا د سرطان ناروغۍ په اړه د عامه پوهاوي په یوه غونډه کې د سرطان د کنټرول د ملي پروګرام د عامه پوهاوي مسوول ډاکټر محمد داوود میرکي ویلي، چې د چاپېریال ککړتیا او زهري مواد، ناسم خواړه، سګرټ، چاغوالی او تشخیص او درملنې ته نابرابر لاسرسی د سرطاني ناروغیو د رامنځته کېدو لامل کېږي.

نوموړي ویلي، چې په تېرو شلو کلونو کې په افغانستان کې د سرطان ناروغیو د پېښو د چټک زیاتېدو لاملونه اوږدې جګړې، بې‌ځایه کېدل او چاپېریالي ککړتیا دي.

ډاکټر داوود میرکي زیاته کړې: «په تېرو شلو کلونو کې نه یوازې جګړې دوام درلود، بلکې داسې وسلې هم کارول شوې دي چې د نړۍوالو کنوانسیونونو له‌مخې منع دي، لکه د یورانیم وسلې چې د دغو وسلو کارونه د سرطان لامل کېږي او له امله یې په کلیو او بانډو کې د سرطاني ناروغیو شمېر زیات شوی او همدارنګه د معلولو ماشومانو زېږون هم ډېر شوی دی».

پر همدغه مهال د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د دفتر رییس محمد طاهر حلیم وايي، هغو کسانو چې په افغانستان کې یې کیمیاوي وسلې کارولې دي، باید د رامنځته شویو زیانونو تاوان ورکړي.

محمد طاهر حلیم زیاته کړې: «موږ ته هغه ناروغان هم مراجعه کوي چې د بم او باروتو د ټپي کېدو له امله په سرطان ناروغۍ اخته شوي دي. هغه خلک چې زموږ په وطن کې یې کیمیاوي وسلې کارولي دي ورته وایم، چې تاسو بشر دوستي کوئ، نو اوس راشئ د دې کسانو په درملنه کې همکاري وکړئ».

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو څو ورځې وړاندې په کابل کې د سرطان د درملنې روغتون پرانېست.

په دغه برید کې ۲۰ کلنه سارا بیکستروم ووژل شوه او بل سرتېری اندریو وولف سخت ټپي شو او لا هم تر درملنې لاندې دی. لکڼوال خپله هم د پېښې پر مهال ټپي شوی و او محکمې ته په ویلچر کې حاضر شوی و.

نوموړی د لومړي درجې قتل، د وژنې په نیت برید، د تاوتریخوالي پر مهال د وسلې کارولو او د ایالتونو ترمنځ د وسلو د لېږد په ګډون له څو جدي تورونو سره مخ دی.

د فاکس نیوز د رپوټ له مخې، امریکايي څارنوالان وایي، که څه هم اوسني تورونه د مرګ سزا نه لري، خو د اضافي تورونوارزونه روانه ده چې کېدای شي د هغه د مرګ سزا ته زمینه برابره کړي.

د امریکا لویې څارنوالې ویلي، فدرالي محکمې ته د قضیې لېږد به دا امکان برابر کړي چې دا موضوع په جدي او هر اړخیز ډول وڅېړل شي، په داسې حال کې چې د قربانیانو کورنۍ د عدالت غوښتنه کوي.

هغه له درې کلنې کډوالۍ وروسته د روان کال په وږې میاشت کې کاپیسا ته راستون شوی و.

ویل کېږي نوموړي څه باندې دوه میاشتې مخکې یو موټر اخیستی و او د کاپیسا ـ کابل پر لار یې موټرواني کوله. سرچینې زیاتوي چې د سې‌شنبې په شپه نامعلومو کسانو د هغه موټر وتښتاوه، خپله یې هم وژلی او مړی یې د سړک غاړې ته غورځولی دی.

داحمدی د جنازې مراسم د چارشنبې په ورځ، د سلواغې پر ۱۵مه، د ملاخېل کلي په جومات کې ترسره شول.

احمدي د جمهوریت پر مهال د ولسي جرګې د دفاعي چارو د پخواني کمېسیون رییس میر حیدر افضلي ساتونکی هم پاتې شوی و.

میر حیدر افضلي په فېسبوک کې د یوې خبرپاڼې له لارې دا پېښه تایید کړې، د هغه مرګ یې «نامعلوم» بللی او له کورنۍ او دوستانو سره یې خواخوږي ښودلې ده. د نوموړي کورنۍ هم د ټولنیزو شبکو له لارې د هغه مړینه تایید کړې ده.

سرچینې وایي، طالبانو دې پېښې ته پاملرنه نه ده کړې او ان د کورنۍ غړي یې د خبرو کولو څخه منع کړي دي. تر اوسه د دې قتل عاملین نه دي پېژندل شوي او طالبانو هم رسمي دریځ نه دی څرګند کړی.

راپورونه ښيي چې په تېرو کلونو کې د پخوانیو امنیتي ځواکونو هدفي وژنې دوام لري.

د څو رسنیو د ګډې څېړنې له مخې، په تېرو دوو کلونو کې لږ تر لږه ۱۱۰ د پخواني افغان پوځي غړي وژل شوي دي.

دا د امریکا د مشرانو جرګې د بهرنیو اړیکو د کمېټې له پرېکړې وروسته د لومړي طالب چارواکي څرګندونې دي چې له نړۍوالو یې په سیاست پورې د مرستو نه تړلو غوښتنه کړې ده.

د امریکا د سنا مجلس یو شمېر غړو ویلي وو، چې له افغانستان سره کېدونکو بشري مرستو څخه طالبان هم ګټه اخلي او دوی نه غواړي د امریکا د مالیه ورکوونکو پېسې طالبانو ته ورکړل شي.

په دې لیدنه کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ استازي جمال عرفات ویلي چې دوی کونړ ته د مرستو نوې چوپه چمتو کړې ده.

د ډینس کوایل خور مولي لانګ وايي چې ورور یې یو ژبپوه او څېړونکی دی او شاوخوا شل کاله کېږي چې افغانستان ته تګ راتګ لري.

د هغې په وینا، کوایل تل هڅه کړې چې خپله پوهه د خلکو او ټولنو د مرستې لپاره وکاروي، په ځانګړي ډول هغو کسانو ته چې له سختو ژوندیو شرایطو سره مخ دي.

د کورنۍ د معلوماتو له مخې، ۶۴ کلن ډینس کوایل د طالبانو د استخباراتو عمومي ریاست له خوا نیول شوی او له نیول کېدو وروسته نږدې په بشپړه انزوا کې ساتل شوی دی.

مولي لانګ وايي، کورنۍ یې له هغه سره څو میاشتې هېڅ اړیکه نه لرله او یوازې د بند له شپږو میاشتو وروسته یې د هغه یو لیک ترلاسه کړ، حال دا چې د هغه غږ یې نهه میاشتې وروسته واورېد.

د نوموړي د کورنۍ په وینا، همدا اندېښنې وې چې دوی یې اړ کړل د ډینس کوایل د بند په اړه په عامه توګه خبرې وکړي، څو د هغه د خوشې کېدو بهیر چټک شي.

کورنۍ یې وايي، د امریکا حکومت په وروستیو میاشتو کې د دې قضیې په تړاو جدي ګامونه پورته کړي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د «لېوینسن قانون» له مخې، ډینس کوایل په ناحقه بندي شوی کس اعلان کړی او د سپینې ماڼۍ چارواکو هم ویلي چې د هغه د راستنولو لپاره هڅې روانې دي.