تازه له ایران او پاکستان نه تر ۶۰۰ زیاتې کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ دغه کسان چې د پاکستان په بېلابېلو سیمو کې نیول شوي وو او د دغه هېواد په زندانونو کې له یوې ورځې تر دوو میاشتو پورې بندیان وو، تر خوشې کېدو وروسته د سپین بولدک له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.

په خبرپاڼه کې د دغه کسانو د جرمونو په اړه څه نه‌دي ویل شوي؛ خو په پاکستان کې افغانان تر ډېره په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسنادو نه لرلو له امله د پولیسو له‌خوا نیول کېږي. په تېرو وروستیو کې دغه لړۍ د خیبرپښتونخوا ایالت ته هم غځېدلې ده.
په پېښور کې مېشت افغان کډوال وایي، چې د پولیسو له وېرې له کوره بهر نه‌شي وتلای او که پولیس یې ونیسي؛ نو بېرته یې په جبري توګه افغانستان ته ستنوي.

له هغه راهیسې چې له طالبانو سره د اسلام‌اباد اړیکې ترېنګلې شوې؛ پاکستان د پلازمېنې په ګډون په یوشمېر ښارونو کې د افغان کډوالو پرضد عملیاتو ته زور ورکړی. په تېرو وروستیو کې پاکستاني پولیسو د افغانانو د نیولو لپاره ان د دوی د کورونو دروازې هم ماتې کړې دي.

د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، روان کال په هلمند، بلخ، جوزجان او کندهار ولایتونو کې چې د پنبې د کښت تر ټولو زیاتې سیمې لري، د تولید تر ټولو لوړه کچه ثبت شوې ده.

د خبرپاڼې له مخې؛ سربېره پر دې پنبه په پراخه کچه په فراه، ننګرهار، نیمروز، سمنګان، بغلان، کندوز او تخار ولایتونو کې هم کرل شوې او حاصلات یې تر لاسه شوي دي. یاد وزارت په خپل پنځه‌کلن پلان کې پنبه د لوړ ارزښت لرونکي او د کوکنارو د کښت بدیل محصول بللی.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت هم تر دې وړاندې ویلي و، چې په تېر ۲۰۲۵کال کې د څه باندې ۸۶ مېلیونه ډالرو په ارزښت تر ۱۰۰زره ټنه ډېره پنبه نړۍوالو بازارونو ته صادره شوې ده. دغه وزارت وایي، د پنبې د دغه صاداراتو وزن ۱۰۴زره ټنه ښودل شوی دی.

د یاد وزارت ویاند سمیع‌الله ابراهیمي ویلي، تر اوسه د لسو بېلابېلو حرفو مسلکي کارګرو ته اسناد ورکړل شوي دي. هغه زیاته کړې، چې د ظرفیت له ارزونې وروسته به ورته اړوند ښوونیز او مسلکي پروګرامونه هم برابر شي.
د نوموړي په وینا؛ دغه لړۍ په کابل ولایت کې پیل شوې، چې نورو ولایتونو ته به هم وغځېږي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت تر دې وړاندې هم ویلي و، چې له روسیې سره به د افغان کارګرو د لېږد په اړه په نږدې راتلونکې کې هوکړه وکړي. دغه وزارت زیاته کړې وه، چې د افغان کارګرو د لېږد په برخه کې له ایران، قطر، سعودي عربستان، عمان او متحده عربي اماراتو سره هم د همکاریو او هوکړو لپاره هڅې شوې دي.

راپورونه ښيي، په افغانستان کې د بې‌کارۍ او فقر کچه په بې‌ساري ډول لوړه شوې ده. د همدې ستونزو له امله ډېری افغانان ناقانونه کډوالۍ ته مخه کوي، چې په ډېرو مواردو کې یې د مرګ لامل ګرځي. په دې وروستیو کې د ایران پر لاره د لسګونه هغو افغانانو مړي موندل شوي، چې پر لاره د سړې هوا له امله مړه شوي وو. دغه کسانو هڅه کوله په ناقانونه توګه له پولې واوړي.

ښاغلي اندېشه دغه څرګندونې نن پنجشنبه (د سلواغې ۱۶مه) پر اېکس پاڼه کړې. هغه زیاته کړې، چې دغه فرمانونه نه د افغانستان له تاریخي دودونو او ټولنیزو ارزښتونو سره برابر دي او نه هم د افغان ولس د اخلاقي او فرهنګي جوړښت څرګندونه کولای شي؛ بلکې دا د یوې محدودې ډلې اېډیالوژي منعکسوي چې نه په کور دننه او نه هم په نړۍواله کچه مشروعیت لري.

اندېشه ټینګار کوي، چې دغه ډول پالیسۍ به په ننني افغانستان کې د دوام وړ نه‌وي او د خلکو له پراخو غبرګونونو سره به مخ شي. د طالبانو مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده د یوه فرمان له لارې د طالبانو د حکومت د جزا قانون د «محاکمو د جزایي اصولنامې» تر عنوان لاندې نافذ کړ.

دغه قانون په یوه سریزه، درې بابونو، لسو فصلونو او ۱۱۹ مادو کې ترتیب شوی. د یادولو وړ ده، چې د طالبانو د جزایي اصولنامې له مخې؛ د افغانستان وګړو ته د ټولنیزې طبقه بندۍ پر بنسټ سزاوې ورکول کېږي.

په هلمند کې د طالبانو د ګمرکاتو مشر د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۵مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې سوځول شوي توکي یې د تېرو دوو میاشتو په لړ کې ترلاسه کړي وو. نوموړي له خلکو غوښتي، چې افغانستان ته د ناقانونه، بې‌کیفیته او قاچاقي توکو له وارېدولو ډډه وکړي.

په دې وروستیو کې له پاکستان او ایران نه د هلمند له لارې د بې‌کیفیته او ناقانونه توکو لېږد زیات شوی. ورته مهال په بلخ کې د طالبانو روغتیا ریاست ویاند کمال خان ځدراڼ وايي، چې د دوی د څارنې او پلټنې ډلو شاوخوا ۱۰۰ ټنه تاریخ تېر درمل او خوراکي توکي راټول کړي او له‌منځه یې وړي دي.

نوموړي زیاته کړې، چې دغه توکي یې د ښار او ولسوالیو له بېلابېلو درملتونونو، عمده پلورنځیو او هټیو راټول کړي او سوځولي دي.