د نړۍوال اقتصادي فورم اجراییه رییس له اپسټین سره د اړیکې له امله پلټل کېږي

د ملګرو ملتونو د سرمنشي په وینا، د دې تړون له پای ته رسېدو سره نړۍ له تېرو څه باندې پنځوسو کلونو وروسته لومړی ځل داسې حالت ته ننوځي، چې په‌کې د امریکا متحده ایالاتو او د روسیې فدراسیون د راهبردیزو اټومي وسلو پر زېرمو هېڅ ډول الزامي او د تصدیق وړ محدودیت نه‌شته. دا دوه هېوادونه د نړۍ د اټومي وسلو تر ټولو ستره برخه په واک کې لري.

ګوترېش ټینګار وکړ، چې د سړې جګړې پر مهال او له هغې وروسته کلونو کې د دغو دوو هېوادونو ترمنځ د اټومي وسلو کنټرول د ناورین د مخنیوي لپاره حیاتي رول لوبولی او لارښود ثبات یې رامنځته کړی دی. د هغه په خبره، د لارښودو وسلو د محدودولو له خبرو اترو (SALT) څخه نیولې تر نیوسټارټ تړون پورې دغه میکانېزمونه د زرګونو اټومي خولیو د کمېدو لامل شوي او نړۍوال امنیت په ځانګړي ډول د امریکا او روسیې د خلکو امنیت یې په څرګند ډول پیاوړی کړی دی.

د ملګرو ملتونو سرمنشي په ژورې اندېښنې سره وویل، چې د څو لسیزو دا ستره لاسته راوړنه په تر ټولو ناوړه وخت کې له‌منځه ځي، ځکه چې د اټومي وسلو د کارولو ګواښ په وروستیو لسیزو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی دی. له دې سره، هغه دا پړاو د بیا کتنې او د وسلو د کنټرول د یوه نوي نظام د رامنځته کولو لپاره یو فرصت وباله، داسې نظام چې د نړۍ له بدلېدونکو شرایطو سره سمون ولري.

ګوترېش همدارنګه د امریکا او روسیې د ولسمشرانو د هغو څرګندونو هرکلی وکړ، چې په‌کې د اټومي وسلو د سیالۍ د بې‌ثباته کوونکو پایلو او د دې وسلو د بې‌مهاره پراختیا د مخنیوي پر اړتیا ټینګار شوی دی. هغه زیاته کړه: «نړۍ اوس تمه لري چې دا خبرې عملي بڼي غوره کړي».

د ملګرو ملتونو سرمنشي له دواړو هېوادونو وغوښتل، چې له ځنډ پرته بېرته د خبرو اترو مېز ته راوګرځي او پر یوه بدیل چوکاټ هوکړه وکړي، داسې چوکاټ چې د تصدیق وړ محدودیتونه بېرته راژوندي کړي، ګواښونه راکم کړي او ګډ نړۍوال امنیت پیاوړی کړي.

دغه شرکت نن (پنج‌شنبه) د سلواغې پر ۱۶مه، وویل، چې دا مهال هره اونۍ له کابل څخه ډیلي ته شپږ کارګو الوتنې او دوه مسافر وړونکې الوتنې کوي.

اریانا افغان زیاته کړې، چې دا اقدام د افغانستان او هند ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د لا ټینګښت او د هېواد د صادراتو د بهیر د ملاتړ په موخه شوی دی.

د یادونې وړ ده، چې هند د افغانستان د صادراتو لپاره یو مهم بازار بلل کېږي او د کابل– ډیلي هوایي دهلېز د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ په پراختیا کې مهم رول لري.

هغه د استرالیا له «۹نیوز» شبکې سره په مرکه کې له اپسټین سره خپلې لیدنې «احمقانه» وبللې او ویې ویل، چې د دې لیدنو له امله پښېمان دی، خو د اپسټین له جرمونو یا ناوړه فعالیتونو سره یې هر ډول اړیکه په کلکه رد کړه.

ګیټس ادعا وکړه، چې له اپسټین سره د لیدو یوازینۍ موخه یې د شتمنو خلکو د مرستو جذبولو هڅه وه، څو د ګیټس بنسټ د نړیوالې روغتیا په برخه کې مالي ملاتړ ترلاسه کړي، خو دی وايي، «اوس چې ورته ګورم، دا یوه بې‌ پایلې لار وه او زه ساده وم چې له هغه سره مې وخت تېر کړ».

هغه ټینګار وکړ، چې هیڅکله د اپسټین شخصي ټاپو ته نه دی تللی، هغه ځای چې له کوچنیو نجونو سیستماتیکه ناوړه ګټه اخیستل کېده، او له کومې قرباني سره یې هم نه دي لیدلي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د هغه پخوانۍ مېرمنې ملینډا فرنچ ګیټس په جلا څرګندونو کې له ټولو شتمنو سړیو غوښتنه کړې، چې له اپسټین سره د خپلو اړیکو په اړه وضاحت ورکړي. هغې همدارنګه ویلي، چې د دې اسنادو خپرېدو د هغوی ګډ ژوند له دردناکو یادونو سره مخ کړی دی.

ګیټس ویلي: «زه د هغو ګڼ شمېر کسانو له ډلې یم، چې پر پېژندګلوۍ یې پښېمانه یم» او په دې توګه غواړي له دې رسوایۍ فاصله واخلي.

د جېفري اپسټین قضیه د جنسي جرمونو او له کوچنیو نجونو سیستماتیکه ناوړه ګټې اخیستنې په اړه د معاصرې نړۍ تر ټولو بدنامه قضیه ګڼل کېږي.

۵۹کلن رایان وېسلي د ۲۰۲۴ کال دسپتمبر په میاشت کې په فلوریډا ایالت کې نیول شوی و.

د محکمې له محاکمې وروسته، یوه پلاوي هغه د قتل د هڅې په ګډون په څو جدي تورونو مجرم وباله، چې په پایله کې یې د عمر قید سزا پرې ولګول شوه.

د ولسوالۍ قاضي ایلېن د سزا د اعلان پر مهال وویل، چې وړاندې شوي شواهد ښيي وېسلي دا عمل له مخکې پلان کړی و او د روښانه او قصدي ارادې له مخې یې اقدام کړی دی.

څارنوالانو د محاکمې پر مهال استدلال وکړ، چې دا یوازې یو عادي جنایي عمل نه و، بلکې په متحده ایالاتو کې د ډیموکراتیک بهیر د کمزوري کولو هڅه وه، او له همدې امله یې د سختې سزا غوښتنه وکړه. خو تورن د سپکې جزا غوښتنه کړې وه، چې محکمې رد کړه.

د جزا د اورېدنې پر مهال، رایان وېسلي داسې څرګندونې وکړې چې د قاضي په وینا د قضیې له موضوع سره یې تړاو نه درلود، چې له امله یې د هغه وینا تر یوې مودې وروسته ودرول شوه. د هغه وکیلانو اعلان کړی، چې د محکمې د پرېکړې پر وړاندې به اعتراض وکړي.

د محکمې د اسنادو له مخې، وېسلي د پېښې تر ترسره کېدو لږ مخکې سویلي فلوریډا ته سفر کړی و او د ډونالډ ټرمپ د خوځښتونو د څار لپاره یې جعلي هویتونه او د اړیکو بېلابېل وسایل کارولي وو. نوموړی د ټرمپ استوګنځي ته نږدې امنیتي ځواکونو هم لیدلی و.

یونیسف د چارشنبې په ورځ، د سلوغې په ۱۵مه، په خپره شوې اعلامیه کې وویل چې تر اوسه د نړۍ په ۱۱هېوادونو کې د ۱،۲میلیون ماشومانو انځورونه د مصنوعي ځیرکتیا د پروګرامونو له‌خوا د جنسي محتوا د تولید لپاره کارول شوي دي.

یاد سازمان د مصنوعي ځیرکتیا له جوړوونکو او ډیجیټلي شرکتونو وغوښتل چې د دغسې محتوا پر تولید سخت کنټرول ولري، د څارنې میکانیزمونه پیاوړي کړي او د تشخیص پرمختللې ټکنالوژۍ وکاروي څو د ماشومانو د ایډیټ شویو انځورونو د خپرېدو مخه ونیول شي.

د یونیسف په وینا، د «ډیپ‌فیک» په نوم مصنوعي انځورونه، ویډیوګانې او غږونه د دې توان لري چې د واقعي خلکو څېرې په ډېر قانع کوونکي ډول جعل کړي، چې دا چاره د ماشومانو لپاره ژور او اوږدمهاله زیانونه رامنځته کوي.

په اعلامیه کې راغلي: «د ډیپ‌فیک له ناوړه استفادې څخه رامنځته کېدونکی زیان ریښتینی، جدي او سملاسي دی. ماشومان نه شي کولای تر هغه وخته انتظار وباسي چې قوانین ورپسې جوړ شي».

په همدې حال کې، بریتانیا اعلان کړی چې د مصنوعي ځیرکتیا د هغو وسایلو کارول به غیرقانوني اعلان کړي چې د ماشومانو د جنسي ناوړه استفادې انځورونه تولیدوي. بریتانیا په دې برخه کې لومړنی هېواد بلل کېږي چې عملي قانوني ګام اخلي.

په وروستیو کې دا اندېښنې هم زیاتې شوې چې د مصنوعي ځیرکتیا ځینې سیستمونه، لکه «ګروک» او «اکس‌اې ای» چې په امریکايي میلیاردر ایلان ماسک پورې تړاو لري، د کاروونکو له مخالفت سربېره هم دا ډول محتوا تولید کړې ده.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترش مخکې اعلان کړی و چې د مصنوعي ځیرکتیا د تنظیم لپاره یې د ۴۰ کسانو په ګډون د یوې خپلواکې نړیوالې علمي شورا د جوړېدو وړاندیز کړی، څو د دې ټکنالوژۍ کارول د بشریت د ګټو پر بنسټ تنظیم شي.