افراسیاب خټک: خطرناک ترهګریز سازمانونه چې نړۍ ته ګواښ جوړوي پاکستان کې زېږېدلي دي

د خوړو نړیوال پروګرام د جمعې په ورځ د یوې ویډیو په خپرولو سره وویل چې په تېر میلادي کال کې یې د خوارځواکۍ د مخنیوي لپاره ۹ میلیونه ښځو او ماشومانو ته مرسته کړې ده.

افغانستان د نړۍ له سترو بشري بحرانونو څخه له یوه سره مخ دی.

تر دې وړاندې، د ملګرو ملتونو د بشردوستانه چارو د همغږۍ دفتر اعلان کړی و چې د ژمي په موسم کې په افغانستان کې له هرو پنځو کسانو څخه دوه تنه بشردوستانه مرستو ته اړتیا لري.

اټکلونه ښيي چې په ۲۰۲۶ کال کې به په افغانستان کې د بشردوستانه مرستو ته د اړتیا لرونکو ماشومانو شمېر ۱۱ میلیونو ته ورسېږي.

په دې وروستیو کې، د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) هم ویلي چې د افغانستان خلک له بېلابېلو بحرانونو سره مخ دي، چې پکې د ټولنیزو ملاتړونو کمښت، کمزوری اقتصاد او لومړنیو خدمتونو ته محدود لاسرسی شامل دي.

د طالبانو د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویاند محمد یوسف حماد رسنیو ته په یوه لېږلي پیغام کې وویل، چې په دې موده کې د بارانونو او سیلابونو له امله شاوخوا ۱۰ کورونه په بشپړ ډول وېجاړ شوي دي.

په ورته وخت کې د طالبانو د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې په یوه یادښت کې د افغانستان د مرکزي غرونو په لمنو کې د درنو بارانونو خبرداری هم ورکړی دی.

د طالبانو د هوا پېژندنې ادارې د پنجشنبې په ورځ د افغانستان په ۲۰ شمالي او مرکزي ولایتونو کې د باران، طوفانونو او قوي بادونو د احتمال اعلان کړی و.

د طالبانو د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې د سلواغې په ۲مه اعلان وکړ، چې په یو شمېر ولایتونو کې د واورې ښویدنې او باران له امله ۶۱ کسان مړه شوي او ۱۱۰ کسان ټپیان شوي دي.

رحمت الله نبیل نن جمعه د سلواغې پر ۱۷مه پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې په وروستیو کې د پاکستان د پوځي مشرتابه له‌خوا غزې ته د پاکستاني پوځي ځواکونو د لېږلو له پرېکړې وروسته، د پاکستان یو شمېر مخکښ شیعه علماوو چې په هغوی کې علامه سید نذیر عباس نقوي چې د پاکستان د شیعه علماوو د شورا له مشرانو څخه دی، د دې پرېکړې پر وړاندې سخت او ښکاره دریځ خپل کړی دی.

نبیل ادعا کړې ده، چې د شته معلوماتو له مخې، د نن ورځې برید د پاکستان د څارکرې ادارې پورې تړلې جهادي ډلې حرکت‌المجاهدین له‌خوا ترسره شوی دی.

که څه هم د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د اسلام اباد نننی برید غندلی خو د پاکستان د دفاع وزیر خواجه محمد اصف ویلی، چې په اسلام اباد کې د شیعه وو په جومات کې چاودنه یو ځانمرګی برید و.

هغه وویل، چې افغانستان ته د بریدګر سفر ثابت شوی او د هند او طالبانو ترمنځ د اړیکو او همکارۍ نښې نښانې شتون لري او پاکستان به په خپل ټول ځواک سره د دې برید ځواب ورکړي.

تروسه کومې وسلوالې ډلې د برید مسوولیت نه دی منلی.

چاودنه د جمعې د لمانځه پرمهال وشوه او لږترلږه ۳۱ کسان یې ووژل او ۱۶۹ نور یې ټپیان کړل.

څارنوال ډېنیل اوسکرافټ د فبرورۍ په ۵مه وویل چې دواړه تورن کسان، احمد ملاخېل او محمد کبیر، دروغ ویلي دي. د هغه په وینا، ملاخېل داسې څرګندونې کړې دي چې د منلو وړ نه دي او محمد کبیر خپل بیان څو ځله بدل کړی دی.

محکمې ته ویل شوي چې ملاخېل ادعا کړې وه چې دا نجلۍ وه چې د ۲۰۲۳ کال د جولای په ۲۲مه یې په چیورېل پلیس کې د جنسي اړیکې ټینګار کاوه او حتا تر دې چې هغه یې ناوړه ویډیو جوړولو ته هڅولی و. څارنوال دا ادعاوې «د نه منلو وړ» وبللې.

ملاخېل دا هم ویلي وو چې نجلۍ هغه تعقیب کولو او ورته یې ویلي وو چې ۱۹ کلنه ده. خو څارنوال جرګې ته وویل چې ملاخېل هېڅ ډول پښیماني نه ده ښودلې او ټول مسوولیت یې پر نجلۍ ور اچولی دی.

اوسکرافټ وویل چې تورن غواړي محکمه دې باور وکړي چې هغه هېڅ غلط کار نه دی کړی او یوازې یې د نجلۍ غوښتنې تعقیب کړې دي، خو دا دریځ «د شواهدو پر وړاندې د نه منلو وړ چلند» دی.

محاکمه لا روانه ده.

د پاکستان د دفاع وزیر د اېکس په یوه یادښت کې لیکلي: «هغه کسانو چې په جومات کې لمونځ کوونکي شهیدان کړي دي د دین او هېواد دښمنان دي.دا ثابته شوې ده چې په دې برید کې ښکیل ترهګر په افغانستان کې شتون درلود.»

د خواجه اصف په وینا، د پاکستان امنیتي ځواکونو د ځانمرګي بریدګر سره نښته وکړه، چې بیا یې د لمونځ کوونکو په وروستي قطار کې ځان ته چاودنه ورکړه.

خواجه اصف زیاته کړه، چې پاکستان باید «په افغانستان کې د ترهګرو کمپونه» له منځه یوسي.

چاودنه د جمعې د لمانځه پرمهال وشوه او لږترلږه ۳۱ کسان یې ووژل او ۱۶۹ نور یې ټپیان کړل.

د مړو شویو د شمېر د لوړېدو احتمال شته.