په عمان کې د امریکا او ایران ترمنځ خبرې اترې پای ته ورسېدې

د راپورونو له مخې، هغه تر برید وروسته روغتون ته لېږدول شوی، خو روغتیايي وضعیت یې لا هم نامعلوم ښودل شوی دی.الکسی‌یف د روسیې د پوځ د لوی درستیز د اصلي ادارې مرستیال دی.

د مسکو څارنوالۍ ویلي، چې دا پېښه د مسکو په شمال‌لوېدیځ کې په یوه استوګنیزه ودانۍ کې رامنځته شوې، چېرې چې نوموړی څو ځایه په مرمیو لګېدلی دی. د برید عامل تر اوسه نه دی پېژندل شوی او بریدګر له سیمې تښتېدلی دی.

ولادیمیر الکسی‌یف تر دې وړاندې، د ۲۰۲۳کال په جون میاشت کې، د واګنر ډلې د مشر یوګني پریګوژین له لنډمهالي بغاوت وروسته، له هغو روسي چارواکو څخه و چې د نوموړي سره د خبرو اترو لپاره ورلېږل شوي وو.

له هغه مهاله چې روسیې پر اوکراین جګړه پیل کړې، ګڼ لوړپوړي روسي پوځي افسران په بېلابېلو بریدونو کې وژل شوي یا ټپیان شوي دي. مسکو دا بریدونه اوکراین ته منسوبوي.

په ځینو پېښو کې، د اوکراین د پوځ استخباراتي ادارو د دغو بریدونو مسوولیت هم منلی دی.

تر ټولو وروستۍ پېښه د تېر کال د ډسمبر په ۲۲مه رامنځته شوې وه، چې پکې جنرال فانیل سارواروف، د روسیې د پوځ د روزنې د ادارې مشر، د هغه په موټر کې د ځای پر ځای شوي بم د چاودنې له امله ووژل شو.

ایران وایي، چې خبرې به د ملي ګټو، عادلانه تفاهم او د دواړو لورو د منلو وړ حل په موخه ترسره شي. سپینې ماڼۍ بیا ویلي، چې ولسمشر ټرمپ له ایران سره د هوکړې امکان څېړي او خبرې به پر ډیپلوماسۍ متمرکزې وي. د امریکایي پلاوي مشري د ټرمپ استازی وېټکاف او کوشنر کوي.

دغه خبرې د تهران او واشنګټن ترمنځ د څو اونیو زیاتېدونکي تاوتریخوالي او د پوځي نښتو تر اندېښنو وروسته ترسره کېږي.

په مسقط کې د امریکا سره د خبرو اترو له پیل څخه شاوخوا یو ساعت مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي پر اېکس پاڼه لیکلي و، چې تهران به د تېر کال پېښو له هېرولو پرته مذاکراتو ته کېني.

په یادې پېښه کې شاوخوا ۲۵ نور کډوال چې اووه نارینه، اووه ښځې او ۱۱ ماشومان وو، ژغورل شوي دي. د یونان ساحلي ګارد په یوه خبرپاڼه کې ویلي، دغه پېښه هغه مهال رامنځته شوه چې د دوی د ګزمې بېړۍ د شپې د ماموریت پر مهال یوه کښتۍ ولیده چې د سمندري تګ لپاره یې څراغونه نه‌لرل او د خیوس ټاپو ختیځو ساحلو ته روانه وه.

د ساحلي ګارد د راپور له مخې؛ د پناه‌غوښتونکو کښتۍ د درېدو لپاره د دوی خبرداریو ته پام ونه کړ او ناڅاپه یې خپله لاره بدله کړه، چې د ګزمې کښتۍ د ښي برخې سره ټکر شوه. د یونان دولتي ټلوېزیوني شبکې راپور ورکړی، په ټولیز ډول ۲۵ پناه‌غوښتونکي چې اووه نارینه، اووه ښځې او ۱۱ ماشومان په‌کې شامل دي ژغورل شوي؛ خو ۱۴ کسان بیا مړه شوي او یوې بلې ښځې روغتون ته تر لېږد وروسته د سختو ټپونو له امله ساه ورکړې ده.

د یونان ساحلي ګارد ویلي، د ورکو شویو کسانو د موندلو لپاره د لټون او ژغورنې عملیات لا هم روان دي. عیني شاهدانو د کښتۍ د سپرو شمېر شاوخوا ۳۰ تر ۳۵ کسانو پورې اټکل کړی دی.

په دغه خبرتیا کې ویل شوي: «امریکايي وګړي باید د انټرنېټ د دوامداره پرې کېدو تمه ولري، د اړیکو لپاره بدیلې لارې په پام کې ونیسي او په ممکنه خوندي شرایطو کې د ځمکې له لارې له ایران نه د ارمنستان یا ترکیې پر لور د وتلو فکر وکړي».

د خبرتیا په بله برخه کې هغو امریکايي وګړو ته چې په اوسنیو شرایطو کې له ایران نه وتل ورته ناشونې دي، سپارښتنه شوې چې په خپل استوګنځي یا بلې خوندي ودانۍ کې پناه واخلي او د خوړو، اوبو، درملو او نورو اړتیا وړ توکو زېرمه برابره کړي.

په دغه خبرتیا کې هغو کسانو ته هم خبرداری ورکړل شوی، چې دوه‌ګونی تابعیت لري، ځکه د هغوی د پوښتنو، نیونو او زنداني کېدو ګواښ تر ټولو لوړ دی او د امریکايي پاسپورټ ښکاره کول یا له امریکا سره هر ډول اړیکه لرل د ایراني چارواکو له لوري د نیونې لامل کېدای شي.

نتنیاهو په دې ناسته کې زیاته کړې، دا ناورین په چټکۍ سره د رامنځته کېدو په حال کې دی، خو نوموړي خبرداری ورکړی چې ډاډه نه دی چې ایا روان شرایط به د دې موخې د ترلاسه کولو لپاره بسیا وي او که نه.

د یادې رسنۍ د راپور له‌مخې، نتنیاهو د کنست د بهرنیو اړیکو او دفاعي کمېټې غړو ته ویلي چې اسراییل چمتو دی چې که پر ایران برید وکړي، نو د دغه هېواد پر نظام به «ډېر دروند ګوزار» وکړي؛ داسې ګوزار چې د تېرې دولس ورځینۍ جګړې پرتله به خورا سخت او پراخ وي.

هغه ټینګار کړی، چې له متحده ایالاتو سره د اسراییل همغږي «تر ټولو لوړې کچې او نږدې حد» ته رسېدلې ده، خو په عین حال کې یې منلې چې نه پوهېږي د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به په پای کې کومې پرېکړې وکړي.

د راپور پر بنسټ، د ایران په اړه حساسې خبرې اترې د کوچنیو امنیتي کړیو په دننه کې روانې دي او اسراییلي چارواکي اندېښمن دي، چې ښايي واشنګټن د روانو خبرو اترو پر مهال د ایران د بالسټیک توغندیو د پروګرام په اړه له خپلو غوښتنو تېر شي.