په خیبر پښتونخوا کې د پاکستاني پوځ سره په نښتو کې ۲۴ وسله وال وژل شوي

د خیبر پښتونخوا حکومت د اعلامیې له مخې، په غونډه کې پرېکړه شوې چې د ترهګرۍ پر ضد د یوې اغیزناکې او هر اړخیزې تګلارې د بریالیتوب لپاره د ټولو سیاسي ګوندونو، ولسي استازو، مخورو شخصیتونو او مرکزي حکومت ترمنځ ګډې سلا مشورې، متقابلې همکارۍ او عملي همغږۍ مهمې دي.

اعلامیه وايي، په غونډه کې په ټینګار سره دا پرېکړه هم وشوه چې د خیبر پښتونخوا ایالتي حکومت به د سولې او امنیت د ټینګښت لپاره د خپلو ټولو شته سرچینو په کارولو، چې پوځ، پولیس او د ترهګرۍ ضد څانګه او نور بنسټونه پکې شامل دي، له هېڅ ډول سرښندنې ډډه ونه کړي.

په ناسته کې ویل شوي، چې د تیرا په څېر سیمو کې د دوامدار ثبات لپاره به حکومت د تخلیې د بهیر پر مهال له اغېزمنو خلکو سره مرسته کوي.

په اعلامیه کې ویل شوي، چې د خیبر پښتونخوا د حکومت اجنډا دا ده چې ښه حکومتولي او د ولسي ګټو ساتنه کولای شي ملت د ترهګرۍ پر ضد یو موټی کړي. د اعلامیې له مخې، په همدې موخه، په لومړي پړاو کې به ترهګرۍ ځپلې سیمې په «نمونوي ډول د ښې حکومتولۍ په ولسوالیو» بدلې شي او د ټولو دولتي سرچینو په کارولو سره به د پرمختیايي، ټولنیزو خدمتونو او اقتصادي ودې په برخه کې شته محرومیتونه جبران شي.

په غونډه کې دا هم ویل شوي چې ملکي حکومت، ملکي اداره، د پاکستان پوځ او نور د قانون پلي کوونکي ارګانونه د امن او نظم په اړه ګډ دریځ لري او خپلې هڅې به په ګډه روانې ساتي.

له دې وړاندې د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر د پاکستان پر مرکزي حکومت تور لګولی و، چې د پردو تر شا پرېکړې کوي او دوی دا ډول پرېکړې نور نه شي منلای.

د سې شنبې په ورځ اپریدي د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره وکتل.

د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهیل افریدي غونډې ته ویلي: «دا زموږ د ټولو ګډه جګړه ده، او یوازې د ګډو هڅو له لارې ګټل کېدای شي».

دا غونډه د خیبر پښتونخوا د اعلی وزیر په مشرۍ شوې چې ولایتي وزیرانو، د پېښور قول اردو قوماندان، لوی سکرتر، امنیه قوماندان او همدارنګه لوړپوړو ملکي، پوځي او د قانون پلي کوونکو ادارو چارواکو ګډون کړی و.

په راپور کې راغلي، چې د حیدر کنډو پاس لاره د واورې له امله تړل شوې او د کورمې ولسوالۍ پر لور بله لاره هم د پاکستان امنیتي ځواکونو له‌خوا د کېندل شویو لویو کندو له کبله تړل شوې ده. له همدې امله شاوخوا ۱۴۰۰ کورنۍ په تیرا دره کې د مرستې په تمه دي.

د راپور له مخې؛ بندپاتې ځايي اوسېدونکي د خوړو او درملو له سخت کمښت شکایت کوي او ویلي یې دي، چې د لارو بندېدو خلک له جدي ستونزو سره مخ کړي او د ناروغانو، ماشومانو او مشرانو لپاره درمل نه‌شته.

په همدې حال کې د خیبر ولسوالۍ ځایي ادارې هم اعلان کړی، چې د کشمیر ورځې له امله به د پنجشنبې په ورځ د کډوالو د نوملیکنې ټول مرکزونه هم تړلي وي. له تېرو څو ورځو راهیسې د تیرا درې بې‌ځایه شوې کورنۍ د یادې ولسوالۍ دغه مرکزونو ته د نوملیکنې لپاره تلل.

دغه علمیات په اشرف روډ، اټه مارکېټ، چوک يادګار، نمک منډي، پيپل منډي او د پېښور کېنټ په بېلابېلو بازارونو کې ترسره شوي دي. د دغه عملياتو پرمهال ۴۵ کسان نيول شوي، چې ويل کېږي د جعلي پاکستاني پېژندپاڼو په جوړولو او نورو ناقانونه فعاليتونو کې یې لاس لاره.

پوليس او امنيتي ادارو د ښار په دروازو کې هم تالاشي پیل کړې او همدارنګه د ښار دننه بازارونو کې یې عمليات پراخ کړي دي. د چارواکو په وينا؛ د مرکزي او ایالتي ادارو په ګډه په ګڼو سيمو کې هم تالاشي پيل شوې. سرچینو زیاته کړې، چې د روژې میاشتې پورې د ناقانونه کړنو، جعلي پاکستاني پېژندپاڼو جوړونکو او افغان کډوالو پر وړاندې به دغه سخت عملیات دوام ولري.

تر دې وړاندې راپور ورکړل شوي و، چې په خیبرپښتونخوا کې د جعلي پاکستاني پېژندپاڼو په قضيو کې تراوسه پورې ۷۲زره ۷۰۳ پاکستاني پېژندپاڼې لغوه شوې دي.

د پاکستان ډان ورځپانې د یوه راپور په خپرولو سره ویلي، چې د پاکستان کورنیو چارو وزارت په ۲۰۲۴کال کې پر پښتون ژغورنې غورځنګ، منظور پښتین او یوشمېر نورو مشرانو بېلابېل بندیزونه ولګول.

محکمې ویلي، چې بشپړه پرېکړه به وروسته خپره کړې. عریضه کوونکو له محکمې غوښتنه کړې وه، چې فدرالي حکومت ته امر وکړي؛ څو پښتون ژغورنې غورځنګ او د مشرانو نومونه یې د بندیز له نوملړه وباسي. دوی دغه بندیز ناقانونه بللی.

خو وکیل ثناء الله بیا ویلي: «قانوني لارې چارې شته؛ عریضه کوونکي کولای شي د ۱۹۹۷کال د ترهګرۍ ضد قانون د ۱۱-سي مادې له مخې لومړی په لیکلي ډول د فدرالي حکومت له لارې د کورنیو چارو وزارت ته د بیاکتنې غوښتنلیک وړاندې کړي، چې له مخې یې د پښتون ژغورنې غورځنګ د ممنوعه سازمان په توګه اعلان شوی و».

نوموړي ادعا وکړه، چې د دغه غورځنګ مشران د دولت ضد فعالیتونو سره تړاو لري او په خپلو غونډو کې یې د پاکستان پر وړاندې له کرکې ډکې ویناوې کړې دي. هغه د یوې پوښتنې په ډول ویلي: «که پي ټي‌اېم ځان سیاسي سازمان بولي؛ نو ولې د پاکستان د ټاکنو کمېسیون سره یې ځان نه‌دی ثبت کړی؟»

خو عریضه کوونکو بیا ویلي، د پښتون ژغورنې غورځنګ یو مدني او ټولنیز غورځنګ دی چې د ۲۰۱۴کال راهیسې د پښتنو د حقونو خوندیتوب لپاره فعالیت کوي. هغوی ویلي، چې دوی د سیمې له تاوتریخوالي یا وسله‌‌والو غورځنګونو سره توپیر لري او تل یې د تاوتریخوالي پر ضد دریځ غوره کړی دی.

د یاد غورځنګ وکیل ویلي، چې پي‌‌ټي‌اېم د ټاکنو کمېسون سره د ثبت اړتیا نه‌لري؛ ځکه دا یو غورځنګ دی، نه سیاسي ګوند. هغه زیاته کړې: «فدرالي حکومت پر پي‌ټي‌اېم بندیز ولګاوه او ادعا یې وکړه، چې کابینې پرې هوکړه کړې؛ خو نه یې پرېکړه عامه کړه او نه یې د بندیز لامل شریک کړ».

دغه غورځنګ له پيل څخه د بندیز د لاملونو په اړه د معلوماتو غوښتنه کړې؛ خو حکومت تر اوسه هیڅ ډول معلومات نه‌دي ورکړي. د پاکستان حکومت تر دې وړاندې هم په وار، وار د نامعلومو لاملونو له امله د دغه غورځنګ ګڼ مشران او غړي بندیان کړي دي.

د دغو شپې پاڼو له مخې، یادې ډلې د سیمې اوسېدونکو ته خبرداری ورکړی چې له امنیتي ځواکونو ځانونه لرې وساتي، روغبړ ورسره ونه کړي او په ځانګړي ډول دې خپل ماشومان له امنیتي پوستو او فعالیتونو لرې وساتي.

په خبرپاڼه کې د دې خبرداري علت او د احتمالي سرغړونو پایلې نه دي روښانه شوې.

تر اوسه د پاکستان امنیتي ادارو د دې شپې پاڼو په اړه رسمي غبرګون نه دی ورکړی.