طالبانو په اسلام اباد کې د جومات خونړی برید وغانده

په دې غونډه کې، چې لسګونو افغان محصلینو او د سفارت طالب استازو پکې ګډون درلود، د طالبانو سفیر مولوي سردار احمد شکیب د ځوانانو پر علم، تخصص او «صادقانه ژمنتیا» خبرې وکړې او ټینګار یې وکړ چې افغانستان د نوي نسل پوهې ته اړتیا لري. خو دګډونوالو پوښتنه دا وه، چې ایا دا اړتیا یوازې د ویناوو تر کچې محدوده ده، که د عملي ملاتړ بڼه هم لري؟

ډېری افغان محصلین په پاکستان کې له جدي ستونزو سره مخ دي. د لارو بندښت، د ویزو نه تمدید، د نیول کېدو او جبري شړلو وېره هغه واقعیتونه دي چې د غونډې له رسمي اجنډا بهر پاتې شوي و.

یو شمېر محصلین وایي، د زده کړو تر بشپړېدو وروسته نه شي کولای افغانستان ته ستانه شي او نه هم په پاکستان کې د قانوني پاتې کېدو ډاډ لري. له بلې خوا، د افغانستان دننه د لوړو زده کړو محدودیتونه، په ځانګړي ډول د ښځو پر وړاندې، دا پوښتنه لا پسې جدي کوي چې فارغ شوي ځوانان به له خپلو مهارتونو څنګه او چېرته ګټه واخلي.

بل لور ته، که څه هم د طالبانو سفیر د محصلینو د ملاتړ ژمنه تکرار کړه، خو تر اوسه د ویزو، استوګنې او قانوني خوندیتوب په برخه کې د سفارت عملي رول د نیوکو سره مخ دی. د محصلینو په باور، تشریفاتي غونډې د ورځنیو ستونزو بدیل نه شي کېدای.

دا مراسم په داسې وخت کې ترسره شول، چې ځینې پاکستاني محصلین هم د افغانستان د تګ راتګ د محدودیتونو له امله په افغانستان کې بند پاتې دي، او دواړو خواوو ته د زده کړو فضا د سیاست قرباني شوې ده.

د څارونکو په اند، تر هغو چې د محصلینو اساسي ستونزې حل نه شي، د فراغت دا ډول مراسم د بریاوو نمانځنه نه، بلکې د تضادونو یو ژوندی انځور وړاندې کوي، هغه تضاد چې د هیلو او واقعیت ترمنځ واټن لا پسې ژوروي.

د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني ورور حشمت غني نن جمعه، د سلواغۍ پر ۱۷مه په اېکس کې ولیکل، چې د نوموړي په حواله داسې راپورونه خپاره شوي دي، چې ګواکې پخوانی ولسمشر محمد اشرف غني ناروغ دی.

هغه په اېکس کې لیکلي:«دا ریښتیا نه ده، په بشپړه توګه جعلي ده، هغه روغ دی، هیڅ طبي ستونزه یا اېدیښنه نه لري.»

حشمت غني افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې په ټولنیزو رسنیو کې د هغه او د ورور محمد اشرف غني انځور د خپرولو سره لیکلي و، چې نوموړی ویلي، چې اشرف غني ناروغ دی.

د ۲۰۲۱ کال د اګسټ پر ۱۵ کابل ته د طالبانو د ننوتلو درشل کې پخوانی ولسمشر اول تاجکستان ته او بیا له هغه ځای متحده عربي اماراتو ته لاړ او له هغه راهیسې هلته استوګن دی.

د طالبانو د کرنې او مالدارۍ وزیر عطاالله عمري د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې پر ۱۶مه په غزني کې د غنمو د ویش په مراسمو کې وویل، چې د طالبانو ادارې د ګاونډیو هیوادونو څخه د کډوالو د تدریجي راستنېدو د تنظیم لپاره غوښتنې کړې دي.

هغه زیاته کړه، چې دغو ګاونډیو هیوادونو د دغه ډلې غوښتنو ته مثبت ځواب نه دی ورکړی.

د طالبانو د کرنې او مالدارۍ وزیر په یادو مراسمو کې وویل: «موږ هڅه وکړه چې له ګاونډیو هیوادونو سره خبرې اترې وکړو ترڅو زموږ هېوادوال په عزت سره هیواد ته راستانه شي؛ خو کوربه هیوادونو دا وړاندیزونه رد کړل او په ظالمانه او جبري ډول یې افغان کډوال وشړل.»

د طالبانو د کرنې او مالدارۍ وزارت راپور ورکړ، چې په دې وروستیو ورځو کې د ډلې د مشر هبت الله اخوندزاده په امر په مختلفو ولایتونو کې یو شمیر راستنېدونکو ته غنم ویشلي دي. وزارت زیاته کړه، چې دوی مخکې له دې په ټول هېواد کې له افغان بزګرانو څخه غنم په بیه اخیستي وو.
د نړیوالو سازمانونو په وینا افغان راستنېدونکي کډوال له ګڼ شمیر اقتصادي او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي.

ډیری راستنېدونکو ویلي، چې دوی له ګاونډیو هیوادونو څخه په سختو شرایطو او خالي لاسونه اېستل شوي دي.

پاکستان او ایران په دې وروستیو کې د افغان کډوالو د پېژندلو، زنداني کولو او اېستلو پروسه په چټکۍ سره زیاته کړې ده.

نړیوالو سازمانونو خبرداری ورکړی، چې د طالبانو په واکمنۍ کې افغانستان ته د افغان کډوالو په ځانګړې توګه د ښځو، خبریالانو، سرتېرو او د پخواني حکومت د کارمندانو راستنیدل د امنیتي ګواښونو له پلوه خوندي نه دي.

د اسلام اباد مرستیال کمېشنر تقي جواد دا مرګژوبله تاید کړې او د پلازمېنې اسلام اباد په دولتي روغتونونو کې بېړنۍ حالت رامنځته شوی دی.

د پاکستان پولیسو نن د جمعې په ورځ خبر ورکړی، چې د اسلام‌اباد په شهباز ټاون کې د شیعه‌ګانو پر یوه جومات کې چاودنه شوې ده.

تر اوسه پورې د برید مسوولیت کومې وسلوالې ډلې په غاړه نه دی اخیستی؛ خو له دې وړاندې د شیعه‌وو پر جوماتونو د بریدونو مسوولیت د داعش خراسان ډلې په غاړه اخیستی دی.

د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري دا چاودنه غندلې او ویلي یې دي چې «بې ګناه وګړي په نښه کول د انسانیت پر وړاندې جرم دی.»

ولسمشر په یوه بیان کې وویل چې ملت د سختۍ په دغه شېبو کې د اغیزمنو کورنیو سره ولاړ دی. ولسمشر لارښوونه کړې چې ټپیانو ته ټولې ممکنه طبي اسانتیاوې برابرې شي.

سرچینو ویلي، چې تېره ورځ په هرات کې سخت توپان، تېز باد او ږلۍ شوې چې د ونو ماتېدو ترڅنګ یې کرنیزې ځمکې او ګلخانې هم زیانمنې کړې دي.

له بل پلوه په فراه کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند ننګیال فراهي ویلي، چې د دغه ولایت د فراهرود ولسوالۍ په ګورزنګ سیمه کې د باران له امله د یوه کور چت پرېوتو په پېښه کې د یوې نجلۍ په ګډون دوه کسان مړه او یوه بله مېرمن او دوه ماشومان سخت ټپیان شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د هواپوهنې ادارې نن د افغانستان په شلو ولایتونو کې د درنې واورې، تیزو بادونو او بارانونو اټکل کړی دی. ورته مهال د درنې واورې او توپان له امله د سالنګ، بامیان او دایکنډي لارې هم تړل شوې دي.