د یونان د ساحلي ګارډ له بېړۍ سره د افغان کډوالو لېږدونکې کښتۍ د ټکر له امله ۱۵کسان مړه شوي

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو ویلي، چې د سالنګ لویه لاره په لنډمهالي ډول د بار وړونکو او مساپر وړونکو موټرو د تګ‌راتګ لپاره تړل شوې ده.

ورته مهال په دایکنډي کې د طالبانو د ټولګټو چارو ریاست اعلان کړی، چې د قوناق کوتل په سیمه کې د کابل-دایکنډي لارې په ګډون د دغه ولایت ګڼې نورې لارې د درنو واورو له امله تړل شوې دي. د دغه ریاست د خبرپاڼې له مخې؛ د خدیر او کیتي ولسوالیو څخه د دایکنډي مرکز نیلي ته تللې لارې هم تړل شوې دي.

په بامیان کې د طالبانو ځایي چارواکو هم ویلي، چې د جاجیګک کوتل او د پنجاب او یکاولنګ په سیمو کې د کابل ولایت لاره د درنې واورې او توپان له امله تړل شوې ده. د طالبانو په وینا؛ د بامیان- دایکنډي لاره هم د قوناق کوتل په سیمه کې تړل شوې ده.

په دغه خبرتیا کې ویل شوي: «امریکايي وګړي باید د انټرنېټ د دوامداره پرې کېدو تمه ولري، د اړیکو لپاره بدیلې لارې په پام کې ونیسي او په ممکنه خوندي شرایطو کې د ځمکې له لارې له ایران نه د ارمنستان یا ترکیې پر لور د وتلو فکر وکړي».

د خبرتیا په بله برخه کې هغو امریکايي وګړو ته چې په اوسنیو شرایطو کې له ایران نه وتل ورته ناشونې دي، سپارښتنه شوې چې په خپل استوګنځي یا بلې خوندي ودانۍ کې پناه واخلي او د خوړو، اوبو، درملو او نورو اړتیا وړ توکو زېرمه برابره کړي.

په دغه خبرتیا کې هغو کسانو ته هم خبرداری ورکړل شوی، چې دوه‌ګونی تابعیت لري، ځکه د هغوی د پوښتنو، نیونو او زنداني کېدو ګواښ تر ټولو لوړ دی او د امریکايي پاسپورټ ښکاره کول یا له امریکا سره هر ډول اړیکه لرل د ایراني چارواکو له لوري د نیونې لامل کېدای شي.

هغه د افغانستان د سیاسي مطالعاتو د مرکز مشر اندري سرنکو نوي کتاب ته په اشارې وویل، طالبان په داسې چاپېریال کې لوی شوي چې هر هغه څه یې چې تر وسه پوره وي؛ ترسره کوي یې.

د صفروف په وینا؛ د طالبانو اوسنیو سیاستونو ته په پام، دغه وضعیت به ډېر دوام ونه‌کړي.

روسي څېړونکي اندري سرنکو په خپل تازه کتاب «د طالبانو استخباراتي رازونه» کې لیکلي، چې طالبان نه‌دي بدل شوي؛ بلکې «لا زیات مکار» شوي او پر دې ډلې باور کول د افغانستان، سیمې او نړۍ لپاره خطرناک دي.

صفروف په ټینګار سره وویل: «هغه اعتبار او فرصت چې طالبان یې نن لري، له یوې مودې وروسته به له‌منځه ولاړ شي. خلک به کوڅو او سړکونو ته راووځي او د طالبانو وېره به پای ته ورسېږي».

هغه زیاته کړه، چې طالبان به د سیمې له جیوپولیټیک صحنې ووځي او یا به ټوله سیمه له کړکېچ سره مخ کړي. د هغه په وینا؛ طالبانو تر اوسه په سیمه کې نه کوم ټاکونکی مثبت او نه هم منفي اقدام کړی دی.

دغه روسي کارپوه همداراز وویل، چې د سیمې هېوادونو تر اوسه د طالبانو پر وړاندې جدي اقدام نه‌دی کړی؛ ځکه چې هغوی په سترو جیوپولیټیکي ناورینونو او سیالیو کې ښکېل دي.

تر دې وړاندې اندري سرنکو هم له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې خبرداری ورکړی و، چې د سیمې او له سیمې بهر هېوادونه باید پر طالبانو باور ونه کړي. د هغه په وینا؛ طالبان یو داسې جوړښت دی، چې د افغانستان د خلکو، د سیمې هېوادونو او نړۍ لپاره خطرناک بلل کېږي.

سره له دغه خبرداریو روسیه لومړنی هېواد و، چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت وپېژاند. صفروف وايي، د روسیې دننه داسې باورونه شته چې د طالبانو په رسمیت پېژندل یو بېړ‌نی اقدام و؛ خو د روسیې خلک د کرملېن پر سیاستونو باور لري او له همدې امله یې د یادې پرېکړې پر وړاندې پراخ اعتراضي غبرګون نه‌دی ښودلی.

دغه سازمان لیکلي، چې د مرستندویانو په ملاتړ د یاد واکسین کمپاین پیل د افغان ماشومانو د ناروغۍ د اخته کېدو ګواښ کم کړی دی. د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونېسف) د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۶مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي و، چې د ماشومانو د خوندیتوب لپاره دوامداره پانګونه عملي کار ته اړتیا لري.

یونېسف ټینګار کړی، چې د واکسین کمپاینونه د ماشومانو ژوند ژغوري. بې‌پولې ډاکټرانو د روان کال د غویي میاشتې په وروستیو کې په افغانستان کې د شري د پېښو د زیاتوالي خبرداری ورکړی و.

دغه سازمان ویلي و، چې سږ کال یې په بلخ، هرات او هلمند ولایتونو کې په خپلو روغتیايي مرکزونو کې په شري ناروغۍ د اخته نږدې ۵۰۰۰ ماشومانو درملنه کړې ده.
خو د طالبانو روغتیا وزارت د بې‌پولې ډاکټرانو دغه راپور رد کړ. دغه وزارت ټینګار وکړ، چې سږ کال به په ټول هېواد کې د ۱۶ مېلیونه ماشومانو لپاره د شري واکسین کمپاین پیل شي.

نتنیاهو په دې ناسته کې زیاته کړې، دا ناورین په چټکۍ سره د رامنځته کېدو په حال کې دی، خو نوموړي خبرداری ورکړی چې ډاډه نه دی چې ایا روان شرایط به د دې موخې د ترلاسه کولو لپاره بسیا وي او که نه.

د یادې رسنۍ د راپور له‌مخې، نتنیاهو د کنست د بهرنیو اړیکو او دفاعي کمېټې غړو ته ویلي چې اسراییل چمتو دی چې که پر ایران برید وکړي، نو د دغه هېواد پر نظام به «ډېر دروند ګوزار» وکړي؛ داسې ګوزار چې د تېرې دولس ورځینۍ جګړې پرتله به خورا سخت او پراخ وي.

هغه ټینګار کړی، چې له متحده ایالاتو سره د اسراییل همغږي «تر ټولو لوړې کچې او نږدې حد» ته رسېدلې ده، خو په عین حال کې یې منلې چې نه پوهېږي د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به په پای کې کومې پرېکړې وکړي.

د راپور پر بنسټ، د ایران په اړه حساسې خبرې اترې د کوچنیو امنیتي کړیو په دننه کې روانې دي او اسراییلي چارواکي اندېښمن دي، چې ښايي واشنګټن د روانو خبرو اترو پر مهال د ایران د بالسټیک توغندیو د پروګرام په اړه له خپلو غوښتنو تېر شي.