د امریکا د مذهبي ازادۍ کمېسیون: افغانستان دې د «ځانګړې اندېښنې وړ هېواد» وپېژندل شي

د طالبانو د سترې محکمې څخه په خپره شوې اعلامیه کې راغلي، چې په پروان ولایت کې اته کسان، چې درې ښځې هم پکې شاملې دي، د نامشروع اړیکو په تور هر یو له دولسو میاشتو تر څلورو کلونو په بند او ۳۹ـ ۳۹ دُرو وهلو محکوم کړي دي.

په یوې بلې جلا خبرپاڼه کې د طالبانو سترې محکمې ویلي، چې په ارزګان ولایت کې یو بل کس خپل پلار ته د سپکاوي او ښکنځلو په تور په پنځه میاشتني بند او ۳۰دُرو وهلو محکوم کړی.

خبرپاڼې زیاتوي، چې په دغو تورنو کسانو یې جزا په عام محضر کې عملي کړې ده.

دا سزاګانې په داسې حال کې عملي کېږي، چې طالبانو تازه د خپلو محکمو لپاره نوې جزايي اصول‌نامه معرفي کړې ده. د بشري حقونو بنسټونه وایي، دا اصول‌نامه د بدني او غیرانساني مجازاتو د پراخېدو لامل ګرځي.

د بشري حقونو مرکز خبرداری ورکړی، چې د طالبانو جزايي اصول‌نامه د هغو جرمونو لپاره چې په ایډیولوژیک او دیني ډول تعریف شوي، د اعدام او سختو بدني سزاګانو لمن نوره هم پراخوي؛ هغه اقدام چې د نړیوالو بشري حقونو له بنسټیزو معیارونو سره په ښکاره ټکر کې بلل کېږي.

د طالبانو د کور او ښار جوړونې وزارت نن شنبه، د سلواغې پر ۱۸مه پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې ټول معلومات د عصري جي ‌ای ‌ایس سیسټم له لارې ثبت او تحلیل شوي، تر څو د جوړېدونکو ودانیو، سړکونو او بنسټیزو اسانتیاوو طرحه د ملي او نړیوالو معیارونو سره په بشپړه توګه برابره وي.

د اېکس په یادښت کې د تخنیکي ټیم له لوري ویل شوي، چې دا مرحله د ښاري پلان جوړولو لپاره بنسټیزه ده او د زلزله ځپلو خلکو لپاره د اسانتیاوو، دوامداره استوګنې او د معیاري ښارګوټي جوړولو لپاره مهم ګام بلل کېږي.

د روان کال د تلې ۶مه طالبانو تر واک لاندې د باختر خبري اژانس راپور ورکړ ، چې د کونړ زلزله ځپلو لپاره د قبا په نامه دغه ښار ګوټی به د کونړ په مزار دره کې جوړ شي.

د معلوماتو پربنسټ په یاد ښارګوټي کې د زلزله ځپلو لپاره ۸۰ کورونه چې هر کور به دوه خونې او د اړتیا وړ نورې برخې ولري په اساسي ډول جوړ شي. د دغه ښارګوټي مالي لګښت د هرات ولایت یوه سوداګر په غاړه اخیستی دی.

د تیر اګسټ میاشتې په ۳۱مه د افغانستان په ختیځ په ځانګړي ډول کونړ کې مرګونې زلزلې تر دوو زرو ډېر کسان مړه او تر درې نیمو زرو ډېر ژوبل او شاوخوا اته زره کورونه یې په بشپړه توګه ونړول.

د ملګرو ملتونو په ګډون بېلابېلو نړیوالو او مرستندویه بنسټونو خبرداری ورکړی چې د هوا له سړېدو وړاندې باید د زلزله ځپلو لاسنیوی وشي او د سرپناه ستونزه یې حل شي.

د غزني د امنیه قومندانۍ مسوولینو همداراز ادعا کړې چې د دغو اورلګېدنو پر مهال د خلکو د ۶۴ میلیونه افغانیو په ارزښت توکي ژغورل شوي دي.

دوی ویلي، د عامه پوهاوي، سروې او وقایوي پروګرامونو د پلي کېدو له لارې یې هڅه کړې چې د اورلګېدنې د لا زیاتو پېښو مخه ونیسي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې د اورلګېدنې پېښې زیاتې شوې دي. پرون هم د کابل ښار په ګوټه سنګي سیمه کې په یو سوداګریز مارکیټ کې اورلګېدنه رامنځته شوې وه.

د ورته پېښو لاملونه ډېری وخت د برېښنا شارټي او د ګاز ډبو چاودنې بلل کېږي. ښاریان بیا د ځاني او مالي زیانونو د زیاتېدو لامل د اطفایې پرسونل کمزوری فعالیت او پر وخت نه رسېدل ګڼي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږې کوونکې، ډینس براون ویلي چې د جمعې په ورځ د الابیض ښار له لیدنې وروسته د برید له پایلو سره مخ شوې ده. هغې ویلي، سوځېدلي مرستندویه موټر یې لیدلي او دا پېښه یې «ډېره د اندېښنې وړ» بللې ده.

براون ټینګار کړی چې باید د بشري مرستو کارکوونکي، شتمنۍ او اکمالات خوندي وساتل شي او هېڅ لوری حق نه لري، چې پر مرستندویه ماموریتونو برید وکړي.

دغه کاروان د شمالي کردفان مرکز الابیض ښار ته روان و؛ هغه ښار چې د سوډاني پوځ تر کنټرول لاندې دی، خو له تېر یوه کال راهیسې د چټک ملاتړ ځواکونو (RSF) له خوا کلابند شوی دی.

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې چې نن شنبه، د سلواغې په ۱۸مه، خپره شوې، د اذربایجان جمهوریت او اړوندو ادارو له همکارۍ او بشردوستانه اقدام څخه مننه شوې او ډاډ ورکړل شوی چې د افغان بندیانو د قضیو د تعقیب او حل لړۍ به روانه ساتل کېږي.

په خبرپاڼه کې د خوشې شویو بندیانو د جرمونو په اړه څه نه دي ویل شوي.

تر دې وړاندې د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي و، چې تیره اونۍ ۱۲۳ افغان کډوال د پاکستان له زندانونو خوشې او بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.