د کونړ زلزله ځپلو لپاره د ښارګوټي ۱۰۰۰ جریبه ځمکه کې د توپوګرافي سروې ترسره شوه

د غزني د امنیه قومندانۍ مسوولینو همداراز ادعا کړې چې د دغو اورلګېدنو پر مهال د خلکو د ۶۴ میلیونه افغانیو په ارزښت توکي ژغورل شوي دي.

دوی ویلي، د عامه پوهاوي، سروې او وقایوي پروګرامونو د پلي کېدو له لارې یې هڅه کړې چې د اورلګېدنې د لا زیاتو پېښو مخه ونیسي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې د اورلګېدنې پېښې زیاتې شوې دي. پرون هم د کابل ښار په ګوټه سنګي سیمه کې په یو سوداګریز مارکیټ کې اورلګېدنه رامنځته شوې وه.

د ورته پېښو لاملونه ډېری وخت د برېښنا شارټي او د ګاز ډبو چاودنې بلل کېږي. ښاریان بیا د ځاني او مالي زیانونو د زیاتېدو لامل د اطفایې پرسونل کمزوری فعالیت او پر وخت نه رسېدل ګڼي.

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې چې نن شنبه، د سلواغې په ۱۸مه، خپره شوې، د اذربایجان جمهوریت او اړوندو ادارو له همکارۍ او بشردوستانه اقدام څخه مننه شوې او ډاډ ورکړل شوی چې د افغان بندیانو د قضیو د تعقیب او حل لړۍ به روانه ساتل کېږي.

په خبرپاڼه کې د خوشې شویو بندیانو د جرمونو په اړه څه نه دي ویل شوي.

تر دې وړاندې د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي و، چې تیره اونۍ ۱۲۳ افغان کډوال د پاکستان له زندانونو خوشې او بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

ددغه وزارت لخوا په خپرو شویو معلوماتو کې راغلي، د سالنګونو لویه لار پرون ورځ پرانیستل شوه او دا مهال د مسافر وړونکو وسایطو تګ راتګ له دواړو خواوو جریان لري.

د وزارت د معلوماتو له مخې، چې باروړونکي وسایط (۱۰ټیره)، له ټیلرو پرته د شمال څخه جنوب لوري ته د تګ اجازه لري.

د ټولګټو وزارت د معلوماتو له مخې، د سالنګ تر څنګ په بامیان ولایت کې د یکاولنګ-بامیان، پنجاب-ابقول کرمان، دهن سیاه دره - پل بند شوی، بامیان – سرپل او بامیان – دره صوف لارې، او همداراز د شېبر، قوناق، اقرباط، شاتو، حاجیګګ، بکک، داګاه او اسپندک کوتلونه د ترافیکو پرمخ پرانیستل شوي دي.

همداراز په میدان وردګ ولایت کې د حاجیګګ کوتل، په سرپل ولایت کې د البدر ولسوالۍ لاره، او په غور ولایت کې د بند غوک، بند بور او حوض بنګي پرته نورې ټولې لارې پرانیستې دي.

دغه وزارت ویلي. د وروستیو واورو له امله په یو شمېر نورو ولایتونو کې هم بندې لارې د اړوندو ادارو له لوري بېرته پرانیستل شوې دي.

د وزارت په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، ایوبي به د درملو او روغتیایي محصولاتو د تنظیم اړوند یو شمېر مهمو موضوعاتو په اړه له ترکي چارواکو سره خبرې وکړي.

د پاکستان سره د لارو تر تړل کېدو وروسته، طالبان خپلې همکارۍ د روغتیایي محصولاتو په برخه کې له هند، ایران او ترکیې سره پراخې کړې دي.

سره له دې چې ترکیې د طالبانو حکومت لا تر اوسه په رسميت نه دی پېژندلی، خو د دواړو خواوو اړیکې ښې دي او ترکیه په بېلابېلو برخو کې له طالبانو سره پراخې همکارۍ لري.

سینیس وايي: «زه تل د ښځو کیسو ته غوږ نیسم. د طالبانو تر واک لاندې موږ ډېر لږ خبرونه درلودل، خو ما غوښتل پوه شم چې هغوی په رښتیا ژوند څنګه کوي.»

سینیس له هېڅ مطبوعاتي ادارې یا موسسې ملاتړ پرته ۲۰۲۴ کال کې افغانستان ته سفر وکړ. هغه په خپلو انځورونو کې جګړې، چاودنې یا زخمي جسدونه نه دي اخیستي، بلکې د ښځو ورځنی ژوند، لاسونه چې ګنډل کوي، یو بل ته لاس ورکول او موسکاګانې یې ثبت کړي.

هغه وايي: «زه د سنسیشنالیزم په لټه کې نه یم، د جګړې عکس اخیستل اسانه دي، خو د هغه داخلي درد ښکاره کول سخت دي، کله چې ستاسې راتلونکی درنه اخیستل شوی وي.»

سینیس د ښځو په کیسو کې د زده کړو په حق ځانګړی ټینګار کړی نوموړې زیاتوي: «دوی غوښتل نړۍ پوه شي چې تر ټولو ستر زیان دا نه دی چې کار نه شي کولی، بلکې دا دی چې د زده کړې حق ترې اخیستل شوې ده.»

نوموړې وایي، د طالبانو لخوا په ۲۰۲۲ کې د نجونو منځني ښوونځي منعه او وروسته د پوهنتون د زده کړو محدودیتونه د ښځو د ژوند لپاره لوی خنډ جوړ کړ.

سینیس وایي: «ډېرې ښځې د خپلو مېړونو یا پلرونو له خوا ساتل کېږي، خو د وېرې له کبله محدودې پاتې کېږي.»

د عکسونو د اخیستلو پر مهال، سینیس له لومړني لارښود او ژباړونکي وروسته خپل شبکه جوړه کړه، او هڅه یې وکړه چې د ښځو امنیت تر ټولو مهم وي، نوموړې وایي: «زه تل واضح وم چې زما د خونديتوب په اړه فکر لومړیتوب نه دی، بلکې مهمه دا ده چې هغوی په خطر کې وانه چول شي.»

سینیس په پای کې ټینګار کوي چې که یوه افغانه ښځه کولی شي نړۍ ته په ازاده توګه خبرې وکړي، نو غوښتنه به یې دا وي: «زده کړو ته حق، چې له موږه اخیستل شوی، او د نړیوالې ټولنې ملاتړ چې بیرته یې ترلاسه یې کړو.»