فضل الرحمان: عجیبه ده چې د افغانستان یو انار پاکستان ته نهشي راتلای نو ترهګر څنګه راځي؟
د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان د افغانستان په اړه د پاکستان پالیسیو ته په غبرګون کې د پوښتنې په ډول مطرح کړې، دا عجیبه نه ده، چې د افغانستان یو انار پاکستان ته نهشي راتلای نو ترهګر څنګه راتلای شي؟
د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۹مه) په راولپېنډۍ کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال د افغانستان په اړه د پاکستان پر پالیسیو توندې نیوکې کړې دي.
نوموړي د پاکستان حکومت ته په اشاره ویلي: «هر پاکستانی دا پوښتنه لري، چې د ظاهر شاه له وخته بیا تر اوسنیو طالبانو ولې پاکستان له افغانستان سره جوړ نهشي راتلای، بېلابېل خلک، د کمونېستانو، جهادیانو، طالبانو او نورو حکومتونه راغلل او لاړل، خو بیا هم ولې د پاکستان پالیسي د افغانستان پر وړاندې ناکامه ده؟».
نوموړي د پاکستان د هغو ادعاوو په اړه چې ترهګر له افغان خاورې په پاکستان کې وسلهوال بریدونه کوي زیاته کړه: «که ترهګر له افغانستان څخه راځي، خو مخه یې ونیسئ، ويې وژنئ. جالبه ده، چې د افغانستان یو انار د پاکستان لوري ته نهشي راتلای، ساړه او ګرم نهشي راتلای او ترهګر راتلای شي».
تر دې مخکې طالبانو هم د پاکستان د حکومت او پوځ دغه ډول ادعاوې ناسمې بللي او ویلي یې دي، چې له افغانستان څخه هېڅ وسلهواله ډله د ګاونډیو هېوادونو پر ضد فعالیت نهلري.
مولانا فضل الرحمان همدارنګه ویلي، چې دغه ډول بهانې او ادعاوې د پاکستان د حکومت پر ناکامه بهرنیو پالیسیو دلالت کوي.
نوموړي همدارنګه ویلي، چې د پاکستان په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې نا امنۍ او بې ثباتۍ هم د پاکستان د داخلي ناسمو پالیسو پایله ده او اوس د یادو ناسمو پالیسیو له امله بریدونه تر اسلاماباده رسېدلي دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
