طالبان وايي په بلخ کې یې د ښځو په ګډون اووه کسان د باج اخیستنې په تور نیولي دي

په کابل کې د ایران سفارت د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۹مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د ایران د بهرنیو چارو وزارت د حقوقي او نړۍوالو چارو مرستیال کاظم غریب‌ابادي د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو له وزیر سره د ایران او افغانستان ترمنځ د سرحدي همکاریو پر دوام او پیاوړتیا ټینګار کړی دی.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې دواړو لورو د سرحدي اسنادو او نښو پر بیارغونې او نوي کولو ټینګار کړی دی.

یاد طالب او ایراني چارواکو د سرحدي همکاریو د پیاوړتیا په تړاو د ګډو تخنیکي او حقوقي ناستو پر دوام او چټکتیا هم هوکړه کړې ده.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د دواړو لورو د هوکړې له‌مخې به د ایران او طالبانو د لوړپوړو سرحدي چارواکو راتلونکې ناسته په ۱۴۰۵ کال کې د ایران په کوربتوب ترسره شي.

د افغانستان او ایران تر منځ سرحد شاوخوا ۹۲۱ کیلومتره اوږدوالی لري او ایران پروسږکال د دغه سرحد د تړلو لپاره د دېوال جوړولو چارې پیل کړې او ویل کېږي پر شاوخوا ۱۰۰ کیلومتره یې دېوال جوړ کړی دی.

تهران د دغې چارې موخه ایران ته د «ترهګرو او نشه‌يي توکو د قاچاقچیانو» له ننوتلو مخنیوی په ګوته کړی او چارواکو یې ویلي، چې دا کار به په یوه اته کلنه موده کې بشپړه شي.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په سرحدي سیمو کې د طالبانو او ایراني ځواکونو تر منځ هم څو ځلي نښتې هم شوي او له امله یې دواړو خواو ته مرګ ژوبله هم اوښتې ده.

د افغانستان انټرنشنل په یاد راپور کې راغلي وو، چې یادو کسانو د جرمني له لوري د منل کېدو ژمنه درلوده او په دې تمه یې په پاکستان کې شپې او ورځې تېرولې چې ګوندې ژر تر ژره جرمني ته ولېږدول شي.

طالبانو په کابل کې د جرمني د پخوانیو محلي کارکوونکو مېلمستون پلټلی | افغانستان انټرنشنل پښتو

دغه کسان چې په‌کې ښځې، نارینه، ماشومان او ان ترانس‌جندر شامل وو، شاوخوا دوه میاشتې مخکې په پاکستان کې د ویزې مودې د پایته رسېدو له امله د پاکستاني پولیسو له لوري په زوره افغانستان ته ولېږدول شول او بیا د کابل په یوه میلمستون کې ځای پر ځای شول.

طالبانو په کابل کې د جرمني د پخوانیو محلي کارکوونکو د مېلمستون څارنه سخته کړې | افغانستان انټرنشنل پښتو

دغه کسان د جرمني سیمه‌ییز کارکوونکي او تر ګواښ لاندې کسان دي.

د جرمني دولت اعلان کړی، چې د طالبانو له تحقیقاتو سره سره د یادو ۷۹ افغان پناه‌غوښتونکو وضعیت «ګواښوونکی» نه‌ګڼي او هېڅ داسې دلیل هم نه‌ګوري چې یادو کسانو ته د منل کېدو بیاځلي وعده ورکړي او لومړی یې پاکستان او له هغه ځایه یې بیا جرمني ته ولېږدوي.

د جرمني رسنیو د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت د چارواکو له قوله لیکلي، دغه هېواد په ټوله کې د منل کېدو د ژمنو شاوخوا نیمايي یې لغو او یا هم بې‌اعتباره کړي دي. دوی په ډاګه کړې، دغه ژمنې حقوقي الزامیت نه‌لري او د یادو کسانو د منلو په برخه «سیاسي ګټې» نشته.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت په وینا، په دغه ډول کسانو کې امنیتي اندېښنې ډېرې محدودې وې، ځکه په څه باندې ۵۴۰۰ شویو مرکو کې یوازې شاوخوا ۳ سلنه امنیتي پېښې مطرح شوې وې.

په جرمني کې د چپي ګوند استازي کلارا بونګر دغه شمېر «د کډوالۍ فډرالې ادارې پر مخ درنه سپېړه» بللې ده. هغه ویلي، په کابل کې د یادو پناه‌غوښتونکو پر مېلمستون د طالبانو له یرغل وروسته دغه کسان په مشخص ډول تر ګواښ لاندې دي او په ټينګار سره یې څرګنده کړې چې، د جرمني دولت د هغوی د برخلیک مسوول دی.

د بشري حقونو فعالین هم د جرمني پر دولت په نیوکو سره وايي، یو شمېر افغانانو ته د منلو د وعدې له ورکړې سربېره لا هم یاد افغانان په بې‌برخلیکۍ کې شپې او ورځې تېروي او ځینې یې د مرګ له ګواښ سره مخ کړي دي.

د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند سیف الاسلام خیبر د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر یا «یوناما» له‌خوا په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه د درې میاشتني راپور په ردولو سره ویلي، چې د ښځو او نارینه‌وو پر وړاندې د خپل سرو نېونو او تاوریخوالي هېڅ اقدام نه‌دی ترسره شوی.

سیف السلام خیبر زیاته کړې: «هېڅ داسې اقدام نه‌دی تر شوی او نه به چاته اجازه ورکول شي، چې په هغه کې د ښځو او نارینه‌وو پر وړاندې خپل سري نیونې، تاوتریخوالی او یا هم ناوړه چلند ترسره شوی وي».

نوموړي له خلکو غوښتنه کړې، چې د یوناما او نورو بنسټونو په دغه ډول راپورونو دې باور نه‌کوي.

د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په اړه خپل درې میاشتني راپور کې ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال له لومړۍ نیټې څخه تر ډسمبر میاشتې پورې د طالبانو له لوري لږ تر لږه ۱۴ پخواني نظامیان وژل شوي دي.

همدارنګه یوناما په خپل راپور کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهي عن‌المنکر وزارت د کړنو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

د یوناما د راپور له‌مخې، د ۲۰۲۵ کال له اکټوبر څخه تر ډسمبر پورې، د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت محتسبانو لږ تر لږه ۵۲۰ کسان په «خپل سري ډول» نیولي دي او په همدې موده کې د ښځو او نارینه‌وو پر وړاندې د بد چلندۍ لږ تر لږه ۵۰ پېښې ثبت شوي، چې ډېری یې د ږیرې یا ویښتانو لویدیځ سټایل جوړول، د موسیقۍ غږولو یا اورېدو او د حجاب د مقرراتو نه مراعتولو په تړاو دي.

د طالبانو د چارو ادارې رییس نورالحق انور د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۹مه) د یادې ډلې د اردو سرتېرو فراغت غونډه کې د تېر جمهوري نظام په ملي اردو کې د ګومارل کېدو په اړه ادعا کړې: «د تېر نظام په ملي اردو کې کوښښ دا کېده، چې بې‌تعلیمه، د وطني احساس نه لروونکي، دیني احساس نه لرونکي او مړ ضمیر لرونکي کسان پر دندو وګومارل شي».

نوموړي همداراز ادعا کړې، چې تېر جمهوري نظام ته د هېواد ساتلو ارزښت نه درلود، بلکې بمبارونه یې کول.

یاد طالب چارواکي د تېر جمهوري نظام د پخواني ملي اردو په اړه دغه ادعا پر داسې مهال کړې، چې د تېر جمهوري نظام د ملي دفاع وزارت په چوکاټ کې د عقیدتي او سیاسي چارو لوی ریاست له لوري، سرتېرو ته د دیني مسایلو، ملي روحیې او هېواد پالنې زده‌کړې ورکول کېدلې.

د یاد ریاست اړوند د پخواني ملي اردو په هره قول اردو، لوا او کنډک کې دیني عالمان ګومارل شوي وو، چې سرتېرو ته د عقیدې او احکامو په اړه زده کړې ورکړي او همدارنګه په کابل کې د ملي دفاع پوهنتون او نورو پوځي اکاډمیو کې د «ثقافت اسلامي» مضمون هم تدریس کېده.

د ننګرهار ولایت لپاره د طالبانو امنیه قومندانۍ د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۹مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه پېښه نن شپه (یکشنبه د سلواغې ۱۹مه) شاوخوا ۸نیمې بجې د تورخم- جلال‌اباد پر لویه لاره په ثمرخېلو سیمه کې د دوو موټرو د ټکر له امله رامنځته شوې ده.

د خبرپاڼې له‌مخې، په دې پېښه کې چې د بې‌احتیاطۍ له امله رامنځته شوې، ۳ کسان مړه او ۳ نور ټپيان شوي دي.

له دې سربېره تېره شپه (شنبه د سلواغې ۱۸مه) د سمنګان په رباطک کوتل کې د ورته ټرافیکي پېښې له امله ۴ کسان مړه او ۵ نور ټپيان شوي دي.