د طالبانو هوا پوهنې ادارې په ۲۷ ولایتونو کې د واورې ورېدو او ورښتونو اټکل کړی

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ریاست وایي چې سبا دوشنبه د سلواغې پر ۲۰مه د هېواد په ۲۷ولایتونو کې د درنو واورو ورېدو او د سختو ورښتونو اټکل شوی دی.

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ریاست وایي چې سبا دوشنبه د سلواغې پر ۲۰مه د هېواد په ۲۷ولایتونو کې د درنو واورو ورېدو او د سختو ورښتونو اټکل شوی دی.
یاد وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د نورستان، ننګرهار، لغمان، پنجشېر، پروان، کاپیسا، بغلان، سمنګان، لوګر، پکتیا، پکتیکا، خوست، میدان وردګ، بامیان، دایکندي، غزني، زابل، ارزګان، کندهار، هلمند، فراه، هرات، غور، بادغیس، فاریاب او سرپل ولایتونه به د ورښتونو شاهد وي.
خبرپاڼه زیاتوي، چې د واورو او ورښتونو ترڅنګ د چټکو بادونو اټکل هم شوی دی.
د طالبانو د هوا پوهنې ریاست خلکو ته سپارښتنه کړې چې په دې ورځو کې له اړتیا پرته له کوره له وتلو ډډه وکړي او له موټر چلونکو یې غوښتي چې په ځانګړې توګه په غرنیو او لوړو سیمو کې احتیاطي تدابیر په پام کې ونیسي.


ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې طالبانو په بادغیس کې د افغانستان د پخوانۍ ملي اردو یو قوماندان او د هغه زوی نیولي دي. ډګروال عبدالسلام د جمهوري نظام پر مهال د ۲۰۷ ظفر قول اردو د درېیمې لوا د لومړي کنډک قوماندان و.
د سرچینو په وینا، طالبانو عبدالسلام د سلواغې پر۱۸مه نیولی دی.
دغه سرچینې زیاتوي، کله چې د هغه خپلوان د نوموړي په لټون پسې راووتل، د هغه زوی عبدالمتین هم د بادغیس په مرکز قلعهنو ښار کې ونیول شو.
عیني شاهدانو ویلي چې وسلهوالو کسانو د قلعهنو ښار په بازار کې د عبدالمتین مخ ور وپوښه او نامعلوم ځای ته یې یووړ.
طالبانو تر اوسه دا نه ده تایید کړې چې یاد کسان یې نیولي دي.
د سرچینو په وینا، عبدالسلام په هرات کې اوسېده او تازه د یوې ټوټې ځمکې د پلورلو لپاره بادغیس ته تللی و.
طالبانو په تېرو څو کلونو کې د پخواني جمهوري نظام ګڼ سرتېري نیولي، شکنجه کړي او ځینې وژل شوي دي.
د بشري حقونو بنسټونه خبرداری ورکوي چې دا ډول نیونې، شکنجې، جبري نادرکۍ او هدفي وژنې د طالبانو د «عمومي بښنې» له ادعا سره په ټکر کې دي.

د طالبانو د دفاع وزارت ویاند عنایت الله خوارزمي وایي، چې ځینې ګاونډي هېوادونه او چارواکي یې بې ځایه اندېښنې لري چې ګواکې د افغانستان خاوره د دوی پر ضد کارول کېږي. نوموړی وايي، دغه هېوادونه دې د اندېښنو او تورونو پر ځای خپل امنیت پخپله ټینګ کړي.
هغه چې د طالبانو د غړو د نظامی زده کړو د ۱۷ مې دورې فراغت په مراسمو کې خبرې کولې، پاکستان ته په غیر مستقیم ډول اشاره وکړه او ویې ويل چې « زه د دفاع وزارت د ویاند په توګه ګاونډیو هېوادونه ته ډاډ ورکوم چې د افغانستان خاوره به د هیچا پر ضد ونه کارول شي او ګاونډي هېوادونه باید خپل امنیت پخپله ټینګ کړي او د خپلو امنیتي ناکامیو پړه دې پر افغانستان نه اچوي».
خوارزمي زیاته کړه، ګاونډي هېوادونه دې اندېښنه نه کوي، ځکه دده په وینا، طالبان هېڅ ډلې او هېڅ لوري ته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د ګاونډیو او نورو هېوادونو پر ضد وکاروي.
په دې وروستیو کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې تل د بحث موضوع پاتې شوې ده.
پاکستاني چارواکي وخت ناوخت ادعاوې کوي چې طالبان د دغه هېواد پر ضد د وسله والو ډلو، په ځانګړي ډول تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي)، فعالیت ته اجازه ورکوي. طالبانو بیا تل دا ادعاوې رد کړې او وايي چې د افغانستان خاوره د هېڅ بهرني هېواد پر ضد د وسله والو د استعمال لپاره نه ده کارول شوې.
د طالبانو د دفاع وزارت دا څرګندونې داسې مهال دي، چې تازه د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري ویلي، چې طالبانو د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر له ۱۱مې نه بد وضعیت رامنځته کړی دی.

د تېر جمهوري نظام د ولسمشرۍ ماڼۍ لومړي مرستیال امرالله صالح په اسلام اباد کې د شیعه وو په یوه جومات کې د شوي ځانمرګي برید په غبرګون کې ویلي، چې که پاکستان د برید اصلي طراح په اړه کره شواهد لري نو چې هر چیرته وي، تعقیب دې یې کړي. صالح لیکلي:«که نه نو، د دومره لوی پوځ ګټه څه ده؟»
امرالله صالح نن یکشنبه، د سلواغې پر ۱۹مه په اېکس کې لیکلي، چې په پاکستان کې چارواکو اعلان کړی، چې دوی د فبروري په ۶مه په اسلام اباد کې د ترهګریز برید تر شا اصلي طراح نیولی دی او که ریښتیا وي نو تعقیب دې یې کړي.
هغه لیکلي:« که ریښتیا وي نو دا کره شواهد ، یا د ټوپک ګرم میل دی. اوس چې تاسې د هغو کسانو په اړه کره شواهد لرئ چې د پلازمېنې په زړه کې یې لمونځ کوونکي ووژل، نو پوځ بسیج کړئ او هغوی تعقیب کړئ،که هر څوک او هر چېرې وي.»
امرالله صالح پاکستان ته په خطاب کې ویلي، چې «ستاسې ټوپکونه دې غوسه ښکاره کړي، نه ستاسو ټویټونه».
له برید یوه شپې وروسته د پاکستان امنیتي ادارو ادعا وکړه، چې د اسلام اباد وروستي برید طراح په ګډون د هغوی ۴ همکاران یې د عملیاتو پرمهال نیولی دي ، خو وروسته یې وویل چې بریدګر افغان نه دی ، خو افغانستان ته یې سفرونه کړي دي.
ددغه برید مسوولیت داعش وسله والې ډلې پر غاړه اخېستی دی.

د افغانستان بانک، چې دا مهال د طالبانو تر کنټرول لاندې دی، اعلان کړی چې ۵۳۷میلیونه او ۷۴۶زره افغانۍ زاړه او مندرس بانکنوټونه یې په هرات ولایت کې سوځولي دي.
د طالبانو په ولکه کې د افغانستان بانک د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه بانکنوټونه نن یکشنبه، د سلواغې په ۱۹مه، په هرات ولایت کې په یوه ځانګړي ځای کې له منځه یووړل شول.
د خبرپاڼې له مخې، سوځول شوي بانکنوټونه د ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰، ۵۰۰ او ۱۰۰۰افغانیو له بېلابېلو ډولونو څخه وو، چې د ډېرې کارونې له امله زاړه او د استفادې وړ نه وو .
د بانک لپاره د طالبانو دویم مرستیال ملا محمد اخوند ویلي چې د مندرس بانکنوټونو پر ځای به نوي بانکنوټونه بازار ته وړاندې شي، څو خلک وکولای شي پرته له ځنډه خپلې ورځنۍ معاملې او راکړه ورکړه وکړي.
نوموړي له خلکو غوښتي چې افغاني بانکنوټونه سم وساتي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ استازې فیلیپا کېنډلر په پاکستان کې د افغان کډوالو د ستونزو په اړه خبرداری ورکړی او د هغوی د حقونو د خوندیتوب پر اړتیا یې ټینګار کړی. هغې ویلي، افغان کډوال په پاکستان کې له بنسټیزو حقوقو بې برخې دي او له امنیتي او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي.
کېنډلر دا څرګندونې د پاکستان په لاهور ښار کې د «اساسي حقونو زوال او سرحدي مقاومت» تر سرلیک لاندې په یوه کنفرانس کې کړې دي.
هغې په خپلو خبرو کې د افغان کډوالو د حقوقي ملاتړ او انساني کرامت په خوندي ساتلو ټینګار وکړ او زیاته یې کړه چې د ملګرو ملتونو اداره له خپلو شریکانو سره په همکارۍ د افغان کډوالو د حقونو د خوندي کولو هڅې کوي.
دا په داسې حال کې ده چې د پاکستان حکومت د افغان کډوالو د نیولو او اخراج عملیات لا پسې زیات او چټک کړي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ په یوه راپور کې ویل شوي چې په ۲۰۲۵کال کې لږ تر لږه ۲.۸میلیونه افغان کډوال له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته ستانه شوي دي، چې په دې کې ۱.۸میلیونه له ایران او شاوخوا ۹۳۰زره له پاکستان څخه شړل شوي دي.
ملګرو ملتونو په ټینګار سره غوښتنه کړې چې افغان کډوال باید په پاکستان کې د قانوني ملاتړ او خوندي چاپېریال تر چتر لاندې وساتل شي.