ټرمپ: له ایران سره د مذاکراتو د ماتې په صورت کې د پوځي اقدام پرېکړه پر مېز ده

هه‌نګاو د سې‌شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۱مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، دغه کسان پر عمدي قتل او د نشه‌يي توکو اړوند جرایمو کې د ښکېلتیا له امله پر اعدام محکوم شوي او د اعدام دغه حکمونه په تېرو لسو ورځو کې په اهواز، اراک، ګرګان، تایباد، یزد او شېراز زندانونو کې عملي شوي دي.

د هه‌نګاو سازمان د معلوماتو له‌مخې، په دغې ډله کې کریم نظري چې د افغانستان د هرات اوسېدونکی وو، د نشه‌يي توکو اړوند تور او ۲۳ کلن سیف‌الدین مهربان او ۲۵ کلن نامق کسروي چې د بغلان اوسېدونکي وو، د عمدي وژنې د تورونو له امله اعدام شوي دي.

د ایران حکومتي سرچینې او همداراز قضایه قوه ډېری وخت د دغه ډول پېښو په تړاو راپور نه‌ورکوي او په دې تړاو یې هم څه نه‌دي ویلي.

د چارو ځینې شنونکي وايي، مستبد حکومتونه د خپلې بقا لپاره دغه ډول چارو ته مخه کوي او په وینا یې په ایران کې په دغه ډول پېښو کې هېڅ ډول روڼتیا نشته او بندیان په ځانګړې توګه پر اعدام محکوم کسان د وکیل نیولو حق هم نه‌لري.

د دوی په وینا، طالبان باید په ایران کې د بندي افغانانو پوښتنه وکړي او د حقوقي قضایاو بهیر یې له نږدې وڅاري او همداراز د رالېږدونې بهیر یې چټک کړي، خو دا لا هم روښانه نه ده چې ایران به پر اعدام محکوم افغانان طالبانو ته وسپاري او که نه؟

د هه‌نګاو د بشري حقونو د سازمان وینا، ایران په ۲۰۲۴ کال کې له ایرانیانو سربېره ۸۰ افغان بندیان او په ۲۰۲۵ کال کې له ایرانیانو سربېره ۸۵ افغانان هم د بېلابېلو تورونو له امله اعدام کړي دي.

طالبانو او بلې هېڅ ډلې لا تراوسه د دومره ډېر شمېر افغانانو د اعدامېدو په تړاو اعتراض او یا هم لږ تر لږه د وضاحت غوښتنه نه‌ده کړې.

د امریکا د استازو جرګې غړي ټامس مَسي د سې‌شنبې په ورځ سلطان بن سلیم تورن کړ، چې اپسټین ته یې په برېښنالیک کې «د شکنجې ویډیو» لېږلې ده. مَسي ادعا وکړه، چې هغه د بن سلیم او اپسټین ترمنځ د اېمېلونو ناسانسوره شوې بڼه لیدلې ده.

د هغه اېمېل له‌مخې چې مَسي په خپل اېکس حساب کې خپور کړی، اپسټین د ۲۰۰۹ کال د اپرېل په ۲۴مه بن سلیم ته لیکلي وو: «چېرې یې؟ ښه یې؟ د شکنجې ویډیو مې خوښه شوه».

بن سلیم یوه ورځ وروسته ځواب ورکړی: «زه اوس په چین کې یم او د مې میاشتې په دویمه اوونۍ کې به امریکا ته راشم».

نیوزویک مجلې په یوه راپور کې لیکلي، چې تر دې مهاله سلطان بن سلیم او د «ډي‌پي ورلډ» شرکت د دغو تورونو په اړه هېڅ رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر په دفتر کې د ۱۴۰۴ کال د لیندۍ په ۱۶مه، د ډي‌پي ورلډ شرکت استازي د طالبانو له مالیې وزارت سره د «پانګونې د شرط‌نامې سند» لاسلیک کړ. په هغه مراسمو کې د ملا برادر د دفتر مشر عبدالله عزام وویل، چې دا تړون به د افغانستان د بندرونو او سوداګریزو لارو د پراختیا زمینه برابره کړي.

د تړون له‌مخې، ډي‌پي ورلډ شرکت ژمنه کړې چې د هېواد په شمال کې د حیرتان بندر او په ختیځ کې د تورخم بندر عصري او پرمختللي کړي. سره له دې چې دا تړونونه مهم بلل کېږي، طالبانو تر اوسه د دغو قراردادونو د حقوقي اړخونو او جزیاتو په اړه روښانه معلومات نه دي خپاره کړي. د طالبانو د مالیې وزارت هم په دې اړه هېڅ رسمي اعلامیه نه ده ورکړې او ټول خبرونه یوازې د اقتصادي مرستیال له دفتره خپاره شوي دي.

د سلطان بن سلیم او اپسټین ترمنځ د اړیکو تر افشا کېدو وروسته، د کاناډا د کېوبک د تقاعد صندوق اعلان وکړ چې د ډي‌پي ورلډ په پروژو کې خپله پانګونه دروي. دغه صندوق د ۳۶۶ میلیونه ډالرو په ارزښت د دې شرکت په څو پروژو کې پانګونه کړې وه.

د اپسټین د رسوایۍ نه ختمېدونکې کړۍ

د میلیونونو پاڼو اېمېلونه او اسناد ښيي، چې د جېفري اپسټین د اړیکو شبکه له نړۍوالو پولو هاخوا غځېدلې وه. که څه هم تر اوسه په دغو دوسیو کې د کوم افغان سیاستوال یا شتمن نوم نه دی یاد شوی، خو اپسټین د منځني ختیځ له شتمنو کسانو سره ډېرې نږدې اړیکې لرلې.

د امریکا د عدلیې وزارت اېمېلونه څرګندوي، چې سلطان بن سلیم له هغه وروسته هم چې اپسټین په ۲۰۰۸ کال کې د جنسي قاچاق او د ماشومانو د ځورونې په جرم محکوم شوی و، له هغه سره خپله نږدې اړیکه ساتلې وه. دا مکاتبې تر هغه لږ څه مودې پورې روانې وې چې اپسټین په ۲۰۱۹ کال کې ځان وواژه.

د اېمېلونو ټکان ورکوونکې منځپانګه

په خپرو شویو اېمېلونو کې بن سلیم اپسټین ته د هغو ښځو په اړه معلومات ورکوي، چې ډېری یې فاحشې بلل شوي او داسې ښکاري چې ده ورسره اړیکې لرلې. د ۲۰۱۳ کال د جون په میاشت کې، هغه اپسټین ته د یوه کس د عمر، وزن او قد په اړه جزیات لیکلي او په بل پیغام کې یې ویلي دي: «اوس روان یم چې پر خپلې بېړۍ یوه نوې روسۍ ښځه وازمایم».

هغه همداراز د ۲۰۱۳ کال په ډسمبر کې اپسټین ته په ټوکیو کې د فحشا د خدماتو د بیو لېسټ هم لېږلی و.

جېفري اپسټین چې په ۲۰۱۹ کال کې یو ځل بیا د کم‌عمره نجونو د جنسي قاچاق په تور نیول شوی و، د محکمې له پیل وړاندې د منهاټن د زندان په کوټه کې ومړ. د عدلي طب څېړنو د هغه د مرګ لامل ځان‌وژنه بللې ده.

لاریونوال پر حکومتي ودانیو اور اچونکي بمونه غورځولي او پولیسو یې د مخنیوي لپاره اوبه شیندونکي وسایط کارولي دي. دا پېښه د هغو پرله‌پسې تاوتریخجنو لاریونونو تازه بېلګه ده چې د البانیا د لومړي وزیر ادي راما سیاسي ثبات ګواښي. راما له ۲۰۱۳ کال راهیسې په واک کې دی.

البانیا کې سیاسي کړکېچ د تېر ډسمبر له میاشتې وروسته هغه مهال لا پسې زیات شو، کله چې د ځانګړې څارنوالۍ یوې ادارې د لومړي وزیر مرستیاله بلیندا بالوکو تورنه کړه، چې د لویو بنسټیزو پروژو په عامه داوطلبیو کې یې لاسوهنه کړې او ځینو ځانګړو شرکتونو ته یې امتیازونه ورکړي دي. بالوکو دغه تورونه رد کړي دي.

زرګونه کسان د تیرانا په مرکزي میدان کې راټول شوي وو، چې په لاسونو کې یې بیرغونه او شعارلیکونه نیولي وو او نارې یې وهلې: «راما، کور ته لاړ شه، دا فاسد حکومت باید استعفا ورکړي». د پولیسو ځانګړو ځواکونو د ځانګړو امنیتي وسایلو په اغوستلو سره له دولتي ودانیو ساتنه کوله.

ځانګړې څارنوالۍ چې د فساد او تنظیم شویو جرمونو پر ضد د مبارزې مسوولیت لري، له پارلمان څخه غوښتنه کړې، څو په روانه اوونۍ کې د بالوکو پارلماني مصوونیت لغوه کړي او د نیولو زمینه برابره شي. تراوسه روښانه نه ده، چې د البانیا پارلمان به د راما په مشرۍ د واکمن ګوند په اکثریت سره کله د دې غوښتنې په اړه رایه ورکړي او یا دا چې رایه‌اچونه به ترسره شي او که نه.

د رویټرز د راپور له‌مخې، د پاتریوټ توغندیو د نیمه‌دایمي لانچرونو پر ځای د ګرځنده لاریو کارول دا ښيي، چې امریکا غواړي دا سیسټمونه په چټکۍ سره ځای پر ځای کړي او یا یې د ایران د احتمالي برید پر مهال په دفاعي بڼه ولېږدوي؛ دا چاره په سیمه کې د خطر د کچې لوړېدو نښه ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته ګواښ کړی، چې د هغه د اټومي او بالسټیک توغندیو د پروګرامونو، په منځني ختیځ کې د متحدو ډلو د ملاتړ او د کورني مخالفت د ځپلو له امله به پرې بمبارۍ وکړي، که څه هم د جګړې د مخنیوي لپاره خبرې لا هم روانې دي.

امریکا په عراق، اردن، کویټ، سعودي عربستان، قطر، بحرین، متحده عربي اماراتو، عمان، ترکیه او د هند سمندر په ډیاګو ګارسیا کې هم پوځي اډې لري.

د ایران د سپاه پاسداران ځواکونو خبرداری ورکړی، چې که پر ایراني خاوره برید وشي، نو دوی کولی شي د سیمې هره امریکایي اډه په نښه کړي.

ویلیم ګوډهېنډ چې د(Contested Ground) ادارې د انځورونو عدلي شنونکی دی ویلي، د جنورۍ او فبرورۍ د لومړیو د سپوږمکۍ انځورونو پرتله ښيي، چې په ټوله سیمه کې الوتکې او نور پوځي تجهیزات زیات شوي دي.

هغه وویل، چې د فېبرورۍ په پیل کې د العدید په اډه کې پاتریوټ توغندي د ام ۹۸۳ درنو پوځي لاریوباندې بار شوي وو.

هغه زیاته کړه: «دا پرېکړه پاتریوت توغندیو ته ډېره خوځښت ورکوي، یعنې دوی ژر بل ځای ته انتقالېدلی شي یا په چټکۍ سره بیا ځای پر ځای کېدای شي.»

تر سه‌شنبې پورې دا روښانه نه وه چې ایا توغندي لا هم په دغو لاریو کې دي که نه.

ایران وایي چې تېر اوړي د دوو اونیو جګړې وروسته یې د توغندیو زیرمې بېرته ډکې کړې دي، هغه مهال چې اسراییل د ایران پر اټومي تاسیساتو او ځینو نورو پوځي اهدافو بریدونه وکړل او امریکا هم د دې کمپاین په وروستیو کې ګډون وکړ.

ایران د تهران شاوخوا، د کرمانشاه، سمنان او د خلیج ساحل ته نږدې د ځمکې لاندې توغندیز مرکزونه لري.

د ایران سمندري بې‌پیلوټه الوتکو وړونکې بېړۍ د جنورۍ په ۲۷مه د بندر عباس څخه شاوخوا ۵ کیلومتره لرې په سمندر کې د سپوږمکۍ په انځورونو کې لیدل شوې وه. دا بېړۍ د فبرورۍ په ۱۰مه هم د بندر عباس ته نږدې لیدل شوې ده.

د ټرېنډ خبري اژانس د راپور له‌مخې، جي‌ډي‌ونس دا څرګندونې د اذربایجان د ولسمشر الهام علي‌اوف سره د یوې ګډې خبري ناستې پر مهال وکړې. نوموړي په افغانستان کې د باکو او واشنګټن ترمنځ پوځي همکاریو ته په اشارې وویل، چې دا ملګرتیا له کلونو راهیسې تر هغه کچې کمه یاده شوې ده، چې ارزښت یې لري، حال دا چې د امریکا متحده ایالتونو ته یې خورا ستر اهمیت درلود.

د امریکا مرستیال ولسمشر زیاته کړه: «کېدای شي ډېر امریکایي وګړي په دې نه وي خبر چې اذربایجاني ځواکونه په افغانستان کې د امریکا د سمندري پوځیانو (مېرینز) تر څنګ جنګېدل او د دې هېواد له تر ټولو زړورو، کلکو او سرسختو پوځي ځواکونو څخه ګڼل کېدل».

ونس ټینګار وکړ، چې اذربایجان د نړۍوالو ځواکونو د حضور پر مهال په افغانستان کې د ترهګرۍ پر ضد عملیاتو ته پراخ ملاتړ ورکړی و او د دې هېواد د ځواکونو دوامداره حضور تر وروستیو وتلو پړاوونو پورې د دې ماموریت پر وړاندې د باکو جدي ژمنتیا ښيي.

هغه په پای کې وویل: «موږ نن دلته راغلي یو، څو د دې دوستۍ او همکارۍ مننه وکړو او په عین حال کې د دواړو هېوادونو په اړیکو کې نوې پاڼه پرانیزو او د ګډو همکاریو یو نوی پړاو پیل کړو».