عبدالسلام حنفي: طالبان نه د ختیځ او نه هم د لوېدیځ پلوي دي بلکې ازاد او بې‌طرفه دي

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یادې ادارې رييس نورالدین ترابي او په کابل کې د قزاقستان سفیر ګازیز اکباسوف سره د لېدنې پرمهال ویلي، چې د افغانستان په ډېرو سیمو کې وچکالي ده او خلک د وقایوي پروژو ترڅنګ خوراکي او غیر خوراکي مرستو ته اړتیا لري.

نوموړي ویلي، چې قزاقستان دې د خلکو د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو پر بنسټ مرستې وکړي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د قزاقستان سفیر ګازیز اکباسوف په دې کتنه کې ویلي، چې له افغانانو سره د اړیکو پیاوړتیا لپاره به خپلې مرستې دوامداره وساتي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې پر ۲۳مه د خوست په مستربل کې د خپل پخواني ډلګیمشر د جنازې په مراسمو کې د هغه ستاینه وکړه او ویې ویل، چې کله د القاعدې څلور غړي له بګرام زندان نه وتښتېدل، له دوی سره یې اړیکه نیولې وه.

حقاني وویل چې دغه څلور کسان وروسته د عبدالستار سدو په مرسته [میرانشاه] ته ولېږدول شول.

د ۲۰۰۵ کال په جولای کې د القاعدې شبکې څلور جګپوړي غړي ابو یحیی اللېبي، عمر فاروق، محمد جعفر جمال القحطاني او عبدالله هاشمي الشامي له بګرام زندان څخه وتښتېدل.

یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې له دغو کسانو سره د حقاني شبکې یو بل غړی مولوي قادر هم تښتېدلی و او لومړی د خوست متون سیمې ته لاړل او بیا د سدو کوچي په مرسته د شمالي وزیرستان مرکز میرانشاه ته لاړل.

د القاعدې شبکې دغه څلور غړي وروسته د جنوبي وزیرستان په مکین او کانیګرم سیمو کې اوسېدل.

ابو یحیی اللېبي، چې د ۲۰۱۲ کال په جولای کې په شمالي وزیرستان کې د امریکا بې پیلوټه الوتکې وواژه، د القاعدې «عمومي مدیر» بلل کېده.

د سپینې ماڼۍ د هغه وخت د رپوټونو له مخې، لیبي له ایمن الظواهري وروسته د القاعدې دویم مشر و.

لیبي، چې د حسن قاید په نوم هم پېژندل کېده، له بن لادن سره له یوځای کېدو وړاندې د ليبيا د اسلامي جګړه مارې ډلې غړی و.

هغه له بګرام زندان نه تر تېښتې وروسته د القاعدې دمخکښ مذهبي عالم په توګه را څرګند شو. لېبي په خپلو ویډیوګانو کې ځان د مذهبي عالم په توګه وړاندې کاوه او د یادې ډلي غړو ته یې د مهمو نړیوالو مسایلو په اړه خبرې کولې.

له دغه شرکت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې ملا همکار په دې انلاین غونډه کې د نړیوالو تمویل کوونکو له لوري د نیمګړو پراختیايي پروژو بشپړول او د ځنډېدلو چارو بیا پیل اړین بللي او ټینګار یې کړی چې د برېښنا انرژۍ او نورو عامه خدماتو برخې باید سیاسي نه شي.

هغه له مرستندویه هېوادونو غوښتي چې خپلې همکارۍ بېرته پیل او لا پراخې کړي.

نوموړي همداراز په هېواد کې د برېښنا د تولید، د تاسیساتو د جوړونې، روانو او پلان شویو پروژو د پرمختګونو، اړتیاوو او شته ستونزو په اړه معلومات وړاندې کړي دي.

بل خوا د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لنډسي د کاسا-۱۰۰۰پروژې په ګډون د برېښنا د تولید او بنسټیزو تاسیساتو د جوړونې په برخه کې د همکارۍ او ملاتړ ډاډ ورکړی دی.

خبرپاڼه زیاتوي، چې په دې ویډیو کنفرانس کې د برېښنا شرکت مشر ټینګار کړی چې افغانان د برېښنا انرژۍ ته جدي اړتیا لري او په اوسنیو شرایطو کې، چې پر افغانستان نړیوال بندیزونه لګېدلي، د نړیوالو همکاریو دوام خورا مهم دی.

د یادونې وړ ده، چې دا مهال په هېواد کې د برېښنا اړوند ګڼې لویې پراختیايي پروژې د نړیوالو ملاتړو د همکاریو د ځنډېدو له امله په ټپه ولاړې دي. د افغانستان برېښنا شرکت په وار وار د دغو پروژو د بیا پیل او بشپړولو غوښتنه کړې ده.

افغانستان انټرنشنل ته د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي په لاسلیک یو مکتوب رسېدلی، چې نوموړي پکې د طالبانو اړوندو ادارو ته خبر ورکړی، چې د طالبانو د مشر هبت الله د ۵۳۷۷/۷۱۷ حکم له مخې د دې ډلې د غصب شویو ځمکو د استرداد کمیسیون په وزارت بدل شوی او نوی تشکیل یې منظور شوی دی.

د حکیم شرعي په ۶۷۶۵ ګڼه مکتوب کې ویل شوي، چې د طالبانو مشر د غصب شویو ځمکو د استرداد وزارت لپاره نوی وزیر ټاکي، خو تر هغه به ددغه کمیسیون کفالت د دې ډلې د قضاياوو عمومي رییس مولوی احسان الله وثيق پرغاړه وي.

وثیق دمګړۍ د ځمکو له غصب څخه د مخنيوي او د غصب شویو ځمکو د استرداد کمیسیون د سکرتریت چاری هم پرمخ وړي.

شرعي په خپل مکتوب کې ویلي، چې نوموړی به د خپلې اصلي دندې ترڅنګ د کمیسیون د کفیل په توګه کار کوي او د طالبانو د مشر د فرمانونو او د کمیسیون د کړنلار له مخې به دنده پرمخ وړي.

د طالبانو د عدلیې وزیر په دغه مکتوب کې د کمیسیون د نوي کفیل او سکرتر د لاسلیک بېلګه هم د طالبانو اړوندو ادارو ته ور معرفي کړې ده.

دغه مکتوب د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت، د کور او ښار جوړونې وزارت، د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت، د طالبانو سترې محکمې، د مرکزي زون غصب شويو ځمکو ته د رسیده ګۍ اختصاصي محکمې او نورو اړوندو ادارو ته استول شوی دی.

د طالبانو ویندویانو تراوسه ددغه مکتوب او د نوي وزارت د جوړېدو په اړه څه نه دي ویلي.

د دغې ادارې په راپور کې راغلي، سره له دې چې په افغانستان کې د نشه‌یي توکو د درملنې یو شمېر مرکزونه فعال دي، خو ډېری یې یوازې نارینه‌وو ته خدمات وړاندې کوي.

اټکل کېږي چې نږدې دوه پر درېیمه برخه دغه مرکزونه د ښځو لپاره اسانتیاوې نه لري، او یوازې له درېیمې برخې لږ څه زیات روغتیايي تاسیسات ښځو ته بېل دي یا مناسب خدمات برابروي.

ملګري ملتونه وایي، د درملنې ځانګړو مرکزونو کمښت، د ښځینه متخصصینو نشتوالی، اقتصادي ستونزې او ټولنیز خنډونه هغه عوامل دي چې ښځې له درملنې محروموي.

په راپور کې ټینګار شوی، که د ښځو لپاره ځانګړي او خوندي چاپېریالونه رامنځته نه شي، د روږدو ښځو وضعیت به لا پسې کړکېچن شي.

یادې ادارې ویلي چې په افغانستان کې د نشه‌یي توکو د کښت، تولید او قاچاق تر څنګ، د اعتیاد د پراخېدو ټولنیزې اغېزې هم د اندېښنې وړ دي او اړتیا ده چې د درملنې او بیا رغونې پروګرامونه په ځانګړي ډول د ښځو لپاره پراخ شي.

په ورته وخت کې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ټینګار کوي چې په ټول هېواد کې د معیاري روغتیايي خدمتونو وړاندې کولو ته ژمن دی، خو د ملګرو ملتونو راپور ښيي چې د نشه‌یي توکو کاروونکو ښځو لپاره د ځانګړو او معیاري مرکزونو شمېر لا هم د اړتیا په پرتله کم دی.