طالبانو په کابل او هرات کې ۱۳ کسان د نشه‌یي توکو د پلور او قاچاق په تور نیولي

په هرات کې د ایران سرکونسل هم ویلي، چې تېرکال د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه درې نیم مېلیارد ډالره وه؛ خو سږکال دغه اندازه پنځه مېلیارده ډالرو ته لوړه شوې ده.

که څه هم د روان کال لپاره کره او رسمي شمېرې لا نه‌دي خپرې شوې؛ خو د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د تېر زېږدیز کال په نومبر میاشت کې اعلان کړی و، چې یوازې په تېرو شپږو میاشتو کې له ایران سره د شاوخوا یو مېلیارد ډالرو په ارزښت سوداګري شوې ده.

یوازې د روان لمریز کال له پیله تر اوسه، افغانستان ته د دوغارون-اسلام‌کلا بندر له لارې ټول ۷۱۴زره او ۶۷۹ټنه توکي صادر شوي. د دوغارون د ګمرک د چارواکو په وینا؛ د یادو صادر شویو توکو ټولیز ارزښت شاوخوا ۲۳۰ میلیونه او ۳۵۵ زره او ۳۰۸ امریکايي ډالر اټکل شوی دی.

یاد کمېسیون په خپل راپور کې ویلي، چې دغه کورنۍ د تورخم، سپين بولدک، ورېښمو پله، اسلام‌کلا او بهرامچې له لارو افغانستان ته ستنې شوې دي. د راپور له مخې؛ ۳۸۰نورې کورنۍ چې د وګړو شمېر یې ۲زره او ۱۳۶ کسانو ته رسېده، خپلو مېنو ته لېږدول شوې دي.

د طالبانو دغه کمېسیون زیاته کړې، چې د کډوالو سره یې په بېلابېلو برخو کې لومړنۍ مرستې هم کړې دي. تازه د پاکستان ډان ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د راولپنډۍ پولیسو د بې‌اسناده افغان کډوالو پرضد عملیات پراخ کړي دي. د راپور له مخې؛ دامهال په یاد ښار کې ۵زره او ۴۳۹ افغانان نیول شوي، چې د نیول شویو افغان کډوالو لنډمهالي مرکز کې ساتل کېږي.

له بل پلوه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، چې په تېرو درېیو میاشتو کې نږدې ۹۴زره کډوالې کورنۍ له ایران، پاکستان او ترکیې نه افغانستان ته ستنې شوې دي. د دغه وزارت په وینا؛ په دغه موده کې ۲۵۴زره او ۲۱۸ کسان له کورنیو پرته په جبري توګه ستانه کړای شوي دي.

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت زیاته کړې، چې په ورته موده کې ۳زره او ۶۴۸ بندیان د پاکستان له بېلابېلو زندانونو خوشې شوي دي.

پولیسو ویلي، چې په پلازمېنې اسلام‌اباد کې هم د بې‌اسناده افغان کډوالو پر ضد ځانګړي عملیات روان دي. د پولیسو په وینا؛ امنیتي ځواکونه هره ورځ د بې‌اسناده افغانانو، ناقانونه کرایه‌ورکوونکو، هوټلونو او د ټرانسپورټ ادارو پرضد اقدام کوي.

همدارنګه په راولپنډۍ کې د کرایه‌ورکوونکو پر وړاندې عملیات هم روان دي، چې افغانانو ته کورونه په کرایه ورنه‌کړي. د راپور له مخې؛ تر اوسه پورې په دې برخه کې ۳۸ کسان نیول شوي دي.

راپور زیاتوي، چې دغه عملیات په نصیراباد، چکلاله، جاتلي، سدر بروني، راوت، چونتره، چکري، کهوټه او کلر سیدان سیمو کې ترسره شوي دي. د راولپنډۍ د پولیسو مشر ویلي، چې دغه عملیات د ورځنیو پلټنو او څارنې په چوکاټ کې پر مخ ځي.

د یاد وزارت له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې د سیدعلي موسوي په حواله راغلي، ایراني پانګه‌وال او د دغه هېواد خصوصي استخراجي شرکتونه لېوالتیا لري چې په افغانستان کې د کانونو د استخراج او د کاني سرچینو د پروسس په برخه کې پانګونه وکړي.

هغه زیاته کړې، ایران په دې برخو کې شاوخوا سل کلنه تجربه لري او چمتو دی چې د کانونو او پټرولیم وزارت انجینران د نفت، ګاز، تصفیې او جامدو کانونو په بېلابېلو برخو کې وروزي.

بل خوا عبدالرحمان قانت هم له ایراني لوري سره ژمنه کړې، چې د کان‌کېندنې د قوانینو او کړنلارو له مخې به داسې اسانتیاوې برابرې شي چې ایراني پانګه‌وال وکولای شي په یادو برخو کې پانګونه وکړي.

له هغه وخت راهیسې چې طالبان بیا واک ته رسېدلي، ایران له دوی سره ښې اقتصادي او سوداګریزې اړیکې ساتلې دي. که څه هم ایران تر اوسه طالبان په رسمیت نه‌دي پېژندلي؛ خو تر دې وړاندې په کابل کې د ایران سفیر علي‌رضا بېکدلي ویلي و، چې ایران به ډېر ژر طالبان په رسمیت وپېژني.

د یاد سفارت د خبرپاڼې له مخې؛ په اماراتو کې د طالبانو سفیر مولوي بدرالدین حقاني د اتحاد هوايي شرکت د سوداګریزو او پراختیايي چارو له پلاوي سره چې مشري یې راحیل صدیق کوله، ناسته کړې ده.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د اتحاد شرکت چارواکو په دغه لیدنه کې کابل ته د نوو الوتنو د مهالوېش، ترانسپورټي اسانتیاوو او د کابل او ابوظبي ترمنځ د هوايي تګ‌راتګ په اړه معلومات وړاندې کړل. په خبرپاڼه کې د یاد شرکت د استازي په حواله راغلي، اتحاد دا مهال ۹۹ ښارونو ته الوتنې لري او تمه ده چې د کابل–ابوظبي الوتنې به د دواړه هېوادونو د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو په پیاوړتیا کې مهم رول ولوبوي او له نړۍ سره د تګ‌راتګ زمینه هم پراخه کړي.

د خبرپاڼې په حواله؛ بدرالدین حقاني کابل ته د اتحاد د الوتنو له پیل هرکلی کړی او ټینګار یې کړی، چې مساپرو ته دې هر اړخیزې اسانتیاوې برابرې شي. هغه په ځانګړي ډول د ټکېټونو د بیو او د سفر اړوندو لګښتونو د کمښت غوښتنه کړې ده.