د هبت الله په حکم د افغانستان او سعودي عربستان ترمنځ ګډ اقتصادي کمیسیون بیا فعالېږي

یو شمېر افغان ښځينه او نارینه سندرغاړو د پېښور محکمې ته په خپلو عرېضو کې لیکلي، چې افغانستان ته په تګ به یې ژوند د مرګ له ګواښ سره مخ شي.

په پېښور کې یو شمېر سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي چې شاوخوا ۱۵۰ افغان هنرمندانو محکمې ته عریضي کړې او په پاکستان کې یې د پاتې کېدو غوښتنه کړې.

په یو شمېر عریضو کې لیکل شوي: «که دغه هنرمندان په جبري ډول افغانستان ته واستول شي نو ژوند به یې له جدي ګواښ سره مخ شي نو ځکه دې د بشري خواخوږۍ او بنسټیزو حقونو له مخې خوندیتوب ورکړل شي.»

محکمې او قاضیانو یاده موضوع جدي ګڼلې او زیاته کړې، چې پر همدې عرض پاڼو او غوښتنو به غور کوي. د قاضیانو په خبره، چې د فبروري په ۱۸مه به محکمې په دې اړه وروستۍ پرېکړه اعلانوي.

واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته په افغانستان کې پر سندرو، ساز او موسیقۍ بندیز ولګېد او دغه ډلې د موسیقی اورېدونکو او وینونکو ته سزاوي هم ورکړي. د طالبانو تر واک لاندې افغانستان څخه ډېری سندرغاړي او د نورو هنرونو پنځوونکي له دغه هېواده وتلي دي.

دغه سازمان نن پنجشنبه د سلواغې په ۲۳مه، په خپور کړي راپور کې ویلي چې یاده مرسته به د زلزله‌ځپلو ټولنو سره مرسته وکړي څو د خوړو خوندیتوب بېرته ورغوي، د خلکو تغذیه ښه کړي او د عاید سرچینې خوندي وساتي.

د راپور له مخې، دا پروژه د فرانسې له لوري د خوړو خوندیتوب او تغذیې موسسیې (FIFSAN) تر چتر لاندې تمویلېږي.

د یادې پروژې موخه د کورنیو د خوړو د تولید پیاوړتیا، مغذي خوړو ته د لاسرسي ښه کول، اساسي خدمتونو ته په ځانګړي ډول د ښځو او ماشومانو ترمنځ د لاسرسي پراخول او د خوارځواکۍ کمول دي.

ټاکل شوې چې دا پروګرام په کنړ ولایت کې د څوکۍ او نورګل ولسوالیو او په ننګرهار ولایت کې د دره‌نور ولسوالۍ کې پلی شي.

د ایف ای او په وینا، له دې پروژې څخه به ۵۱ زره او ۸۷۰ کسان په مستقیم ډول ګټه واخلي، او نږدې ۱۹۰ زره نور کسان به هم په غیرمستقیم ډول ترې برخمن شي.

همدا ډول، د فرانسې د اروپا او بهرنیو چارو وزارت د نړیوالو همکاریو مشرې ویلي چې د خوارځواکۍ له منځه وړل د فرانسې له لومړیتوبونو څخه دي. هغې زیاته کړې چې دا پروژه ښيي، نړیواله ټولنه کولای شي د افغانانو، په ځانګړي ډول د زیانمنو ښځو او ماشومانو لپاره عملي حللارې وړاندې کړي.

په همدې حال کې د یونیسف استازي ډاکټر تاج‌الدین اویوال خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې ډېر ماشومان د خوارځواکۍ له ګواښ سره مخ دي، چې نږدې ۸۰ سلنه یې تر دوو کلونو کم عمره ماشومان دي. هغه ټینګار کړی چې د زلزلو او پرله‌پسې بحرانونو وروسته د مغذي خوړو او درملنې اړتیا لا پسې زیاته شوې ده.

د افغانستان د ازادۍ جبهې په خپله ایکس پاڼه لیکلي، چې تېره شپه شاوخوا ۶:۳۰ بجې یې د تخار ولایت د مرکز تالقان ښار د شپږمې ناحیې اړوند د تخار پوهنتون پر سړک د طالبانو د ځواکونو پر یوې ډلګۍ چټک عملیاتي برید ترسره کړی دی.

د یادې جبهې په وینا، په دې برید کې د طالبانو دوه غړي وژل شوي او دوه نور ټپیان شوي دي.

ازادۍ جبهې همداراز ادعا کړې چې په دې هدفمندو عملیاتو کې د طالبانو اړوند یو پوځي موټر هم زیانمن شوی دی.

تر اوسه د طالبانو له لوري د دې ادعا په اړه څه نه دي ویل شوي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۲مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې دواړو خواوو د پخوانیو موافقو په اړه وروستي پرمختګونه هم شریک کړي.

امیرخان متقي ویلي چې دواړه هېوادونه کولای شي د سیاسي، اقتصادي او سوداګریزو برخو د پراختیا لپاره رامنځته شوي فرصتونه په ښه ډول وکاروي.

نوموړي زیاته کړې: «هېڅوک نه شي کولی د دواړو ګاونډیو هېوادونو ترمنځ دوستانه اړیکو او اعتماد فضا ته زیان ورسوي.»

د خبرپاڼې له مخې، د تاجکستان سفیر ویلي، چې پر ګډه پوله د اقتصادي پروژو پلانونه لري. نوموړي زیاته کړې: «تاجیکستان د دواړو هېوادونو په ګډه پوله کې مهم اقتصادي پروګرامونه او پروژې لري، د افغانستان سره د اقتصادي همکاریو د لا پیاوړتیا په موخه او د ریښتیني نیت او موجودو شرایطو په اساس د کابل سره د اړیکو پراختیا غواړي.»

له ۲۰۲۱ کال وروسته، د سیاسي بدلونونو له امله د دواړو هېوادونو اړیکې په ځینو پړاوونو کې له احتیاطه ډکې وې، خو وروستیو کې د ډېپلوماټیکو اړیکو او اقتصادي همکاریو د بیا فعالېدو هڅې زیاتې شوې دي.

سرحدي امنیت، د نشه‌يي توکو قاچاق مخنیوی، د ترهګرۍ ضد همکاري او سوداګریز ترانزیټ د دواړو هېوادونو د اړیکو مهم محورونه بلل کېږي.

محمد صادق په ایکس لیکلي، چې په دې ناسته کې یې په افغانستان کې د ترهګرۍ په اړه د پاکستان دریځ وړاندې کړی او ټینګار یې کړی چې په افغانستان کې مېشتې ترهګرې ډلې د سیمې امنیت ته جدي ګواښ پېښوي.

نوموړي همداراز پر دې ټینګار کړی چې باید ډاډ ترلاسه شي څو د افغانستان خاوره د هېڅ هېواد پر ضد ونه کارول شي، او د دې ګډ ګواښ پر وړاندې د سیمه‌ییزو او نړیوالو همغږو هڅو اړتیا یې مهمه بللې ده.

د ښاغلي صادق په وینا دواړو لورو د سیمې د ټیکاو پیاوړتیا، بشردوستانه مرستو، د ترهګرۍ ضد همغږۍ او دوامداره اقتصادي پرمختګ لپاره د تل پاتي تعامل او همکاریو پر ارزښت ټینګار کړی.