د داعـ.ش ۲۴ افغان غړي هم له سوریې څخه عراق ته ولېږدول شول

د روسیې د ملي امنیت شورا منشي سرګي شویګو د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) له اینټرفکس خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، له پولو ها خوا د نړۍوالې ترهګرۍ، سخت‌دریځۍ، د نشه‌يي توکو او وسلو د قاچاق، ناقانونه کډوالۍ او سازمان شویو جرایمو پر وړاندې مبارزه د ډله‌ییز امنیت سازمان په لومړیتوبونو کې ځای لري.

روسیه د روان زېږیز کال له پیل راهیسې د «ډله‌ییز امنیت تړون سازمان» دوره‌يي مشري پر غاړه لري.

سرګي شویګو د ډله‌ییز امنیت تړون د غړو هېوادونو په لویدیځې او سویلي پولو کې د ګواښونو پر ډېرېدو له اندېښنې څرګندولو سربېره وویل: «سویلي سرحد او په ځانګړې توګه له افغانستان سره سرحد لا هم د ننګونو مرکز دی». د هغه په وینا، د افغانستان او تاجکستان په ګډه پوله کې وضعیت د یاد سازمان د امنیتي اندېښنو په سر کې ځای لري.

شویګو څرګنده کړه، چې لا هم له افغان خاورې په ناقانونه توګه ورتګ دوام لري او ځینې وختونه د تاجکستان له پوله ساتونکو سره د نښتې لامل هم کېږي.

هغه له افغان خاورې د احتمالي ګواښونو پر وړاندې د اقداماتو په تړوا ټینګار کړی: «زموږ اصلي ماموریت د ترهګرۍ له نفوذ او د نشه‌يي توکو له قاچاق څخه مخنیوی دی».

د روسیې د ملي امنیت شورا منشي زیاته کړې، د افغانستان او تاجکستان د ګډې پولې د خوندینې پروګرام د ۲۰۲۴ کال په نومبر کې تصویب شوی او اوس د عملي کېدو په درشل کې دی.

نوموړي د یاد سازمان په چوکاټ کې د افغانستان په تړاو د یوه ګډ کنفرانس د جوړېدو لپاره له هڅو خبر ورکړ او موخه یې هم د ګډو ګواښونو پر وړاندې د ډله‌ییز امینت سازمان د غړو هېوادونو تر منځ د همغږیو زیاتېدل په ګوته کړي دي.

د ۲۰۲۵ کال د نومبر پر ۲۶مه د افغانستان له بدخشان ولایت څخه د ډرون او سپکو وسلو په وسیله د تاجکستان په ختلون سیمه کې د سرو زرو د کان پر یوه مرکز برید وشو او په پایله کې یې ۳ چینايي کارګر ووژل شول. له دغې پېښې څلور ورځې وروسته له افغان خاورې یو شمېر وسله‌وال تاجکستان ته واوښتل او هلته یې د چین د یوه دولتي شرکت دوه نور کارکوونکي ووژل او ۵ نور یې ټپيان کړل.

د تاجکستان چارواکو په وار وار ویلي، چې له افغان خاورې له امنیتي ستونزو سره مخ دي، خو طالب چارواکو دغه ادعاوې رد کړي او ویلي یې دي، چې افغان خاوره د ګاونډیانو په ګډون د هېڅ هېواد لپاره ګواښ نه‌ده.

د یادونې وړ ده، چې د ډله‌ییز امنیت تړون یو نظامي اېتلاف دی او په ۲۰۰۲ کال کې د ګډ دفاعي بلاک په توګه جوړ شو. دغه تړون چې مشري یې روسیه کوي، تر یوه بریده د ناټو د سیال سازمان په بڼه جوړ او رامنځته شوی دی. بلاروس، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان او ارمنستان یې غړي هېوادونه دي.

عاصم افتخار احمد د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ناسته کې ویلي، چې د ګاونډیو هېوادونو پر ضد د افغان خاورې د نه‌کارېدو ترڅنګ باید هېڅ افغان په خپل هېواد د ترهګریزو فعالیتونو ملاتړ ونه‌کړي.

په ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازي د امنیت شورا په نننۍ ناسته کې له طالبانو غوښتنه کړې، چې له ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې پر خپلو ژمنو عمل وکړي او د ترهګرو ډلو د فعالیتونو مخه ونیسي.

نوموړي په خپلو خبرو کې په اسلام اباد کې وروستي ځانمرګي برید ته په اشارې ویلي، چې پاکستان د ټي‌ټي‌پي او بلوڅ ازادۍ پوځ ډلو له‌خوا سخت زیانمن شوی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې پاکستان له تېرو څلورو کلونو راهیسې افغان طالبان پر دې تورنوي، چې د ټي‌ټي‌پي ملاتړ کوي، خو طالبانو بیا تل د اسلام‌اباد دغه ډول تورونه او ادعاوې رد کړې دي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) پر طالبانو د بندیزونو د څارنې ډلې او د افغانستان د سولې او امنیت ګواښکوونکو بنسټونو ماموریت تر یو بل کاله وغځاوه.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په یاده ناسته کې د امریکا استازې ټینګار وکړ، چې طالبان باید د یرغمل او توقیفونو ټول ډولونه ودروي.

په ملګرو ملتونو کې د امریکا استازې تمي بروس زیاته کړې: «طالبانو د هغو امریکایانو په بدل کې چې اوسمهال ورسره بندیان دي، په ښکاره ډول په ګوانتانامو کې د القاعده د یوه بندي غړي د خوشې کېدو غوښتنه کړې ده».

نوموړې همدارنګه ویلي، چې د ملګرو ملتونو د بندیزونو ډله باید طالبان د یادو تکتیکونو کارولو له امله مسوول وګڼي.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې رييس نورالدین ترابي د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) په همدې تړاو جوړ شوي خبري کنفرانس کې وویل، دغه مرستې چې د روژې مبارکې میاشتې په مناسبت د احتمالي زیانمنو او اړمنو کورنیو د ملاتړ لپاره ځانګړي دي نن ور وسپارل شوې.

ترابي وویل: «دا مرستې د مسکو ښار د افغان بزنس سنټر د سوداګریز مرکز رییس، حاجي نادرشاه، له لوري برابرې شوي او په‌کې ۱۰۰۰ بورۍ ۲۵ کیلويي اوړه، ۱۰۰۰ بورۍ ۱۰ کیلويي وریجې او ۱۰۰۰ بوتله ۵ لیټره غوړي شامل دي، چې ټول وزن یې ۴۰ ټُنو ته رسېږي».

نوموړي زیاته کړې، افغان سوداګر نادرشاه له کومې تمې پرته له دغې ادارې سره مرستې کړي او همداراز یې ډاډ ورکړ، چې دا مرستې به په شفاف او عادلانه ډول په روژې میاشت کې پر اړمنو او زیانمنو کورنیو ووېشل شي.

نورالدین ترابي په دې خبري کنفرانس کې له نورو سوداګرو، مرستندویه او خیریه بنسټونو وغوښتل، چې په داسې حساسو شرایطو کې د نادرشاه په څېر د خلکو ترڅنګ ودرېږي او د اړمنو د ملاتړ په برخه کې خپله ونډه ادا کړي.

په هېواد کې یو شمېر اړمنې کورنۍ د طالبانو له لوري د دغه ډول مرستو د وېشنې پر څرنګوالي نیوکې لري او وايي، له مستحق‌والي سره سره تر اوسه ورسره مرستې نه‌دي شوي.

په ملګرو ملتونو کې د چین استازي فو تسونګ د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) د امنیت شورا په ناسته کې په ټینګار سره ویلي، چې طالبان باید له داعش، ټي‌ټي‌پي، القاعده او نورو ترهګرو ډلو سره مبارزه وکړي. فو تسونګ له طالبانو وغوښتل، چې یادې ډلې له افغانستان څخه وباسي.

د چین استازي همداراز پر طالبانو د «یو اړخیزو او غیرقانوني» بندیزونو د لغو کېدو غوښتنه وکړه او په ټینګار سره یې وویل، چې دا بندیزونه باید لرې شي.

د چین استازي د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ناستې ته د خبرو پر مهال له طالبانو غوښتي، چې د ټولو افغانانو او په ځانګړي توګه د ښځو حقونو ته درناوی وکړي.

د چین استازي زیاته کړې، چې د امنیت شورا د ۱۹۸۸ کال د بندیزونو رژیم باید تازه شي، څو د افغانستان له اوسني واقعیت سره همږغی شي.

دا په داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غړو د پنجشنبې په ورځ پر طالبانو د بندیزونو د څارنې ډلې او د افغانستان د سولې او امنیت ګواښونکو بنسټونو ماموریت د یو بل کال لپاره وغځاوه.

د امنیت شورا ټولو غړو د یاد پرېکړه لیک مسودې ته چې د امریکا له‌خوا چمتو شوې وه، مثبتې رایې ورکړې.