نن د فبرورۍ ۱۳مه د راډیو نړۍواله ورځ ده؛ په افغانستان کې راډیو په لومړي ځل په ۱۳۰۹ لمریز کال د وخت د پاچا غازي امان الله خان په دوره کې خپرونې پیل کړې، چې هغه مهال د «کابل راډیو» په نوم یادېده.
له هماغه پیله بیا د شلمې پېړۍ تر پایه همدغې راډیو په بېلابېلو نومونو د دولت په اډانه کې خپرونې کولې؛ خو د ۲۰۰۱ کال وروسته چې په افغانستان کې نوی بدلون رامنځته شو او د بیان د ازادۍ تر سیوري لاندې شخصي راډیوګانو ته هم د فعالیت موکه برابره شوه؛ نو د راډیوګانو شمېر تر ۳۰۰ زیات شو.
د فبرورۍ ۱۳مه د راډیو نړۍواله ورځ په ۲۰۱۱ کال کې د یونسکو لهخوا په رسمي توګه ونومول شوه، چې له هغې وروسته دغه ورځ هر کال د رسنیو د کارکوونکو لهخوا نمانځل کېږي. خو له نن څخه ۱۳۱کاله وړاندې لومړنۍ راډیویي خپرونه په ۱۸۹۵ زېږدیز کال کې د هوا په څپو خپره شوه.
نن سبا د ټلویزیوني چېنلونو، وېبپاڼو، کېبلي او انټرنېټي شبکو د خپرونو سره، سره بیا هم د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې راډیو خپل مینهوال لري او ډېر خلک د ورځنیو پېښو په اړه اطلاعات او خبرونه د راډیو د څپو له لارې تر لاسه کوي.
په افغانستان کې د رسنیو او راډیوګانو پر وړاندې ننګونې
پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو مخکې په ټول افغانستان کې کابو ۴۹۰ ټلویزیوني شبکو، راډيوګانو او چاپي ورځپاڼو فعالیت لاره، چې له دغه شمېر څخه ۱۴۷ ټلوېزیونونه، ۳۰۷ راډیوګانې او ۳۶ چاپي ورځپاڼې وې.
خو واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته، دغې ډلې په ګڼو ولایتونو کې راډیوګانو ته خبرداری ورکړی و، چې د ښځو غږونه او موسیقي به نه خپروي. د جمهوریت له پرځېدو او واک ته د طالبانو له رسېدو سره د ۷۴ ټلوېزیونونو، ۱۱۹ راډیوګانو او ۳۲ ورځپاڼو فعالیتونه بند شول. طالبانو څو ځلې ځینې سیمهییزې راډیوګانې د ښځو د غږونو او موسیقۍ خپرولو په تور د لنډې مودې لپاره تړلې وې.
د دې ترڅنګ د رسنیو کارکوونکي او خبریالان اطلاعاتو ته د نه لاسرسي او د طالبانو لهخوا د پراخه محدودیتونو له امله سرټکوي.
