د طالبانو د چاپېریال ساتنې اداره: د څه باندې ۱۷ میلیونو نیالګیو کېنولو کمپاین پیل شو

د دې ادارې په وینا، یوازې د روان ۲۰۲۶ میلادي کال له پیل راهیسې تر ۱۵۰ زرو ډېر افغانان له ګاونډیو هېوادونو بېرته افغانستان ته راغلي دي. دغه سازمان خبرداری ورکړی چې هره ورځ د زرګونو کسانو راستنېدل د مرستو بهیر له سخت فشار سره مخ کړی او موجود ظرفیتونه تر پوښتنې لاندې دي.

یادې کمېشنرۍ ویلي چې د راستنېدونکو او داخلي بې‌ځایه شوو کسانو د ملاتړ لپاره ۲۱۶ میلیونو ډالرو بېړنۍ مرستې ته اړتیا ده، خو تر اوسه یوازې ۸ سلنه بودیجه برابره شوې ده. د دوی په خبره، که اضافي مالي ملاتړ برابر نه شي، د مرستو رسولو بهیر به لا ډېر زیانمن شي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو د عالي کمېشنرۍ استازي عرفات جمال په جنیوا کې یوې خبري غونډې ته ویلي، د راستنېدو چټکتیا او پراخوالی افغانستان لا ژور بحران ته ټېل وهي. هغه زیاته کړې چې د میلیونونو افغانانو ناڅاپي بېرته راتګ، چې شاوخوا ۱۲ سلنه نفوس جوړوي، هېواد یې «د ناتوانۍ تر پولې رسولی دی.»

افغانستان دا مهال د لوږې له مخ پر زیاتېدونکي بحران سره مخ دی؛ هغه وضعیت چې له ایران او پاکستان څخه د افغانانو د پراخو اخراجونو، د بهرنیو مرستو کمېدو او اقتصادي رکود له امله نور هم سخت شوی دی.

د تازه راپور له مخې چې د نړیوال بانک له خوا خپور شوی، له راستنېدونکو سره د نفوس چټک زیاتوالی په ۲۰۲۵ کال کې د سړي سر ناخالص کورني تولید ۴ سلنه کمښت رامنځته کړی دی.

د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو د عالي کمېشنرۍ د نوې سروې موندنې ښيي چې له نیمايي څخه زیاتې راستنېدونکې کورنۍ هېڅ ډول هویتي اسناد نه لري او له ۹۰ سلنې ډېر یې په ورځ کې له ۵ ډالرو څخه په کمو عوایدو ژوند کوي.

سربېره پر دې، ۵ سلنه راستنېدونکو ویلي چې غواړي بېرته له افغانستانه ووځي او له ۱۰ سلنې ډېرې کورنۍ وايي چې د دوی خپلوان یا د ټولنې غړي تر راستنېدو وروسته بیا له هېواده وتلي دي.

ملګرو ملتونو ټینګار کړی چې د افغانستان د خراب بشري وضعیت او د نفوس د چټک زیاتوالي له امله په ۲۰۲۶ کال کې بېړنۍ اړتیا ده چې نړیواله ټولنه خپل ملاتړ پراخ کړي، څو هم بیړنۍ مرستې زیاتې شي او هم د راستنېدونکو د بیا ادغام په بهیر کې پانګونه وشي.

ادرنه ښار د ترکیې له هغو مهمو سرحدي لارو څخه دی چې کډوال یې د اروپا د تګ لپاره کاروي. ډیری کډوال هڅه کوي چې د دې لارې اروپایي هیوادونو ته ځان ورسوي.

د ترکیې پولیس وایي چې د غیرقانوني کډوالۍ د مخنیوي څارنې عملیات په دوامداره توګه روان دي.

د ترکیې د کډوالو ادارې د معلوماتو له مخې، یوازې په تیر یوه کال کې شاوخوا ۱۵۲زره بې اسنادو کډوال ونیول شول، چې له دې ډلې ۴۲زره افغان کډوال وو. یوازې د جدی میاشتې په جریان کې ۳,۰۵۳افغان کډوال ونیول شول.

د دوبۍ دولتي رسنیو دفتر په مستقیم ډول د بن سلیم نوم نه دی یاد کړی، خو اعلان یې کړی چې عیسی کاظم د هییت مشر او یووراج نارایان د اجرایوي مشر په توګه ټاکل شوي دي. دا بدلونونه وروسته له هغه وشول چې نړیوالو کمپنیو د اپسټین اړوند اسنادو خپرېدو وروسته له «ډي پي‌ ورلډ»سره خپلې مالي اړیکې پرې کړې. د کاناډا دویم لوی تقاعدي صندوق «لا کس» اعلان وکړ چې په دې شرکت کې خپلې پانګونې دروي او یو بریتانوي پانګونې پلیټ‌فارم هم د راتلونکو پانګونو پلان لغوه کړ.

سلطان احمد بن سلیم د اماراتو یو مشهوره تجارتي څېره ده، چې په دوامداره توګه د دوبۍ واکمن ترڅنګ څرګندیږي او د دونالډ ټرمپ سره هم عکسونه لري. بن سلیم له ۲۰۰۷ کال راهیسې د «ډي پي‌ ورلډ»د هییت مشر او له ۲۰۱۶ کال راهیسې د دې شرکت د لویو بندرونو مدیر دی.

له اپسټین سره اړیکې او د طالبانو قراردادونه

د امریکا د عدلي وزارت اسناد ښيي چې سلطان احمد بن سلیم د کلونو راهیسې له جفري اپسټین سره اړیکې لرلې. سره له دې، بن سلیم تر اوسه کوم جرم نه دی کړی.

د «ډي پي‌ ورلډ»استازي د ۱۴۰۴ کال د لېندۍ په ۱۶مه د طالبانو د مرستیال اقتصادي وزیر عبدالغني برادر په دفتر کې د «پانګونې د شرطنامې سند» له مالیې وزارت سره لاسلیک کړ. په دې مراسمو کې د ملا برادر د دفتر مشر عبدالله عزام وویل چې دا تړون به د افغانستان د بندرونو او سوداګریزو لارې چارو پراختیا زمینه برابره کړي.

د تړون له مخې، یاد شرکت ژمنه وکړه چې د افغانستان د شمال په حیرتان بندر او د ختیځ په تورخم بندر به عصري کړي. سره له دې چې دغه قراردادونه ډېر مهم دي، طالبان تر اوسه د دې حقوقي جزییاتو او شفافو معلوماتو په اړه څه نه دي ویلي. د طالبانو د مالیې وزارت هم کوم رسمي اعلامیه نه ده خپره کړې، یوازې د مرستیال اقتصادي دفتر ځیني خبرونه خپاره کړي.

میلیونونه پاڼې ایمیلونه او اسناد ښيي چې د جفري اپسټین د اړیکو شبکه له سرحدونو هاخوا وه. که څه هم تر اوسه د افغانستان کوم پېژندل شوی سیاستوال یا پانګوال په دې اسنادو کې نه دی لیدل شوی، خو اپسټین د منځني ختیځ له شتمنو کسانو سره نږدې اړیکې لرلې.

د امریکا د عدلي وزارت ایمیلونه ښيي چې سلطان بن سلیم د اپسټین د ۲۰۰۸ کال د جنسي قاچاق او ماشومانو د ځورونې د محکومیت وروسته هم د هغه سره نږدې اړیکه ساتلې وه. دغه اړیکې تر ۲۰۱۹ کال د اپسټین د ځان وژنې پورې دوام درلودې.

دا استعفا د «ډي پي‌ ورلډ»لپاره لوی بدلون ګڼل کېږي، ځکه چې شرکت د نړیوالو اړیکو او پانګونو په برخه کې له شدیدو ننګونو سره مخ دی.

د روسیې سفیر، سرګي واکونوف، ویلي چې په کانت هوایي اډه کې مېشت ځواکونه د قرغیزستان له امنیتي ارګانونو سره د ترهګرۍ، افراط‌ګرۍ، د مخدره توکو د قاچاق او پلان شویو جرمونو پر وړاندې مبارزه کې همکاري کوي.

د هغه په وینا، دغو ځواکونو د ټولنیز امنیت تړون سازمان له نورو غړو هېوادونو سره ګډ پوځي تمرینونه هم ترسره کړي دي.

نوموړي زیاته کړې چې دغه اډې د «مرز-۲۰۲۵» په نوم د قوماندې او پوځي مانورو په ترسره کولو کې، چې د ایسیک‌کول په ولایت کې ترسره شوي، فعاله ونډه لرلې ده.

د روسیې سفیر ټینګار کړی چې مسکو به د کانت هوايي اډه په پرمختللو پوځي تجهیزاتو او عصري ټکنالوژۍ لا سمبالولو ته دوام ورکړي.

د کانت هوايي اډه له شلو کلونو راهیسې فعاله ده او په مرکزي اسیا کې د ټولنیز امنیت تړون سازماند چټک غبرګون ځواکونو د هوايي ملاتړ مهم مرکز بلل کېږي. دا اډه په سیمه کې د امنیت په ټینګښت کې کلیدي رول لري، په ځانګړي ډول د افغانستان اړوند د وسله‌والو ډلو د فعالیتونو له احتمالي ګواښونو سره د مقابلې په برخه کې.

د بلخ ولایت د طالبانو د والي دفتر ویلي، دا پرېکړه د شمال‌لوېدیځ زون د والیانو د همغږۍ په غونډه کې شوې، چې د فاریاب ولایت په مرکز میمنه کې جوړه شوې وه.

د چارواکو په وینا، دغه قطعات به د هبت‌الله اخندزاده د لارښوونې پر بنسټ او د هر ولایت د اړتیا له مخې جوړ شي.

د طالبانو په دې پلان کې نه یوازې د پوځي جوړښت پراختیا شامله ده، بلکې د راستنېدونکو افغانانو لپاره د دیني زده‌کړو پر پروګرامونو هم ټینګار شوی دی. د غونډې د پرېکړې له مخې، د حج او اوقافو ریاستونه به راستنېدونکو ته دیني روزنه ورکوي او په بلخ کې به د راستنېدونکو ماشومانو لپاره یوه لویه دیني مدرسه هم جوړه شي.

طالبانو ویلي چې دا زر کسیز قطعات به د هېواد په اوو زونونو کې جوړ شي، چې مهم اداري مرکزونه یې په کابل، هرات، ننګرهار، کندز، پکتیا او کندهار کې موقعیت ولري.

تر اوسه طالبانو د دغو نویو قطعاتو د جوړښت، دندو او دقیق ماموریت په اړه نور جزییات نه دي ورکړي، خو شنونکي وايي چې دا اقدام ښيي طالبان هڅه کوي خپل پوځي حضور منظم او مرکزي کړي او همدارنګه د راستنېدونکو پر ټولنیز او فکري چاپېریال هم اغېز زیات کړي.