اسراييلي رسنۍ: ایراني چارواکي د افغانستان له لارې د تېښتې لپاره له طالبانو مرسته غواړي

د پاکستاني رسنیو د راپور له‌مخې، دغه ۳ ځوانان چې اصغر علي، عبدالواسط او حمزه احسان نومېدل، د تېر کال په ډسمبر میاشت کې یې غوښتل په ناقانونه توګه ایران او بیا عراق ته لاړ شي، خو د لارې په اوږدو کې په ایران خاوره کې د واورې او توپان له امله مړه شوي دي.

د راپور له‌مخې، اصغر علي او عبدالواسط د خپلو کورنیو له لوري تر پېژندنې وروسته خاورو ته سپارل شوي، خو د حمزه احسان کورنۍ وايي، ورسپارل شوی جسد یې زوی نه‌دی او له اړوندو چارواکو یې غوښتي، چې د دوی د زوی مړی یا ژوندی ورته ومومي.

له دې سره سم، د پاکستان امنیتي ادارو بیا ویلي، چې په دغې پېښه کې د ښکېلو انساني قاچاق کوونکو پر ضد لا هم عملیات روان دي او تر اوسه د احسان‌شاه په نوم یو انساني قاچاقبر نیول شوی دی.

د پاکستان د تحریک انصاف ګوند پر رسمي اېکس‌پاڼې د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) ویلي، د پخواني لومړي وزیر عمران خان د روغتیايي وضعیت په اړه اندېښمنونکي معلومات خپاره شوي او زیاته کړې یې ده، چې د عمران خان ښي سترګې ۸۵ سلنه لید له لاسه ورکړی دی.

د تحریک انصاف ګوند پر اېکس‌پاڼې لیکل شوي، چې د پخواني لومړي وزیر عمران خان د درملنې په برخه کې غفلت شوی او نوموړی په زندان کې بیړنۍ طبي درملنې ته اړتیا لري.

د عمران خان پلویانو پر ټولنیزو رسنیو په ځانګړي توګه پر اېکس‌پاڼو پراخ کمپاین پیل کړی او له نړۍوالو بشري بنسټونو یې غوښتنه کړې، چې د خان د ژوند ژغورلو لپاره پر پاکستاني چارواکو فشار ډېر کړي.

د پاکستان اپوزیسیون د عمران خان د روغتیايي اندېښنو په اړه سبا احتجاجي پرلت کوي | افغانستان انټرنشنل پښتو

له دې سره سم، د پاکستان اپوزیسیون اعلان کړی، چې نن د جمعې په ورځ د پاکستان د‌ پارلمان مخې ته د عمران خان د روغتیايي اندېښنو په اړه احتجاجي پرلت کوي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره د یو بل کال لپاره د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د غړو له‌خوا په متفقه رایو سره پر طالبانو د بندیزونو څار ډلې ماموریت له غځولو هرکلی کړی دی.

په اعلامیه کې راغلي، چې د امنیت شورا د ټولو غړو له‌خوا د یاد پریکړه لیک تصویب دا څرګندوي، چې افغانستان لا هم د نړۍوالې ټولنې په منځ کې دی او د نړۍوالې سولې او امنیت لپاره د دغه هېواد وضعیت جدي پاملرنې ته اړتیا لري.

په اعلامیه کې زیاته شوې: «دا پرېکړه لیک په ډاکه ټینګار کوي، چې د افغانستان خاوره باید د بل هېواد پر وړاندې ونه‌کارول شي او پر طالبانو غږ کوي، چې د ترهګرو پر وړاندې عملي ګامونه پورته کړي».

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازولۍ د امنیت شورا له‌خوا په افغانستان کې د ټولګډوني حکومت، د ښځو او نجونو او همداراز د مذهبي او قومي لږکیو د حقونو پر رعایتولو ټینګار، هم ستایلی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې نن د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غړو پر طالبانو د بندیزونو د څار ډلې او د افغانستان د سولې او امنیت ګواښوونکو بنسټونو ماموریت د یو بل کال لپاره وغځاوه.

العربیه شبکې د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) راپور ورکړی، چې د امریکا، عراق او سوریې ترمنځ د شوې هوکړې پر بنسټ، له سوریې څخه عراق ته د داعش بندیانو د لېږد بهیر ترسره شوی دی. د راپور له‌مخې، په یادو بندیانو کې د افغان وګړو ترڅنګ، د اروپايي هېوادونو، مرکزي اسیا، سوریې، عراق او ایران وګړي هم شامل دي.

عراقي چارواکو ویلي، چې یاد بندیان به د دغه هېواد په بېلابېلو زندانونو کې وساتل شي او دوسیې به یې د عراق په قضايي سیستم کې وڅېړل شي. د چارواکو په وینا، د ټولو بندیانو له نیمايي ډېره برخه یې سوریايي وګړي دي.

یوه عراقي چارواکي ویلي، چې د چهارشنبې تر ورځې د داعش ۵۰۴۶ بندیان د عراق خاورې ته لېږدول شوي دي. د هغه په وینا، په یادو بندیانو کې ۳۲۴۵ تنه سوریایان او ۲۷۱ عراقیان دي، همدارنګه ۲۰۸ تنه د ټونس، ۱۶۰ تنه د ترکیې، ۱۴۲ د مراکش او ۱۰۰ تنه یې مصریان دي.

امریکا تر دې وړاندې ویلي وو، چې له سوریې څخه عراق ته د داعش بندیانو د لېږد په عملیاتو کې به د داعش شاوخوا ۷۰۰۰ غړي عراق ته ولېږدوي، څو «ډاډ ترلاسه شي چې دا کسان په خوندي زندانونو کې ساتل کېږي».

د داعش یاد غړي له تېرو څو کلونو راهیسې د سوریې په شمال ختیځ کې په هغو زندانونو او نظامي کمپونو کې ساتل کېدل چې د «سوریې د ډیموکراتیکو ځواکونو» له‌خوا اداره کېدل.

په راپور کې د عراق د یوه امنیتي چارواکي له قوله ویل شوي، چې ټاکل شوې د یادو بندیانو لویه برخه د «ذی‌قار» ولایت په ناصریه او د بغداد هوايي ډګر ته نږدې په «کرخ» زندانونو کې وساتل شي او ځینې به یې د کردستان د سلیمانیه زندانونو ته ولېږدول شي.

عراقي چاواکو د داعش یادو غړو پر محاکمه کېدو ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې د ځینو بندیانو د دوسیو د پرانېستلو بهیر یې پیل کړی دی.

د روسیې د ملي امنیت شورا منشي سرګي شویګو د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) له اینټرفکس خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، له پولو ها خوا د نړۍوالې ترهګرۍ، سخت‌دریځۍ، د نشه‌يي توکو او وسلو د قاچاق، ناقانونه کډوالۍ او سازمان شویو جرایمو پر وړاندې مبارزه د ډله‌ییز امنیت سازمان په لومړیتوبونو کې ځای لري.

روسیه د روان زېږیز کال له پیل راهیسې د «ډله‌ییز امنیت تړون سازمان» دوره‌يي مشري پر غاړه لري.

سرګي شویګو د ډله‌ییز امنیت تړون د غړو هېوادونو په لویدیځې او سویلي پولو کې د ګواښونو پر ډېرېدو له اندېښنې څرګندولو سربېره وویل: «سویلي سرحد او په ځانګړې توګه له افغانستان سره سرحد لا هم د ننګونو مرکز دی». د هغه په وینا، د افغانستان او تاجکستان په ګډه پوله کې وضعیت د یاد سازمان د امنیتي اندېښنو په سر کې ځای لري.

شویګو څرګنده کړه، چې لا هم له افغان خاورې په ناقانونه توګه ورتګ دوام لري او ځینې وختونه د تاجکستان له پوله ساتونکو سره د نښتې لامل هم کېږي.

هغه له افغان خاورې د احتمالي ګواښونو پر وړاندې د اقداماتو په تړوا ټینګار کړی: «زموږ اصلي ماموریت د ترهګرۍ له نفوذ او د نشه‌يي توکو له قاچاق څخه مخنیوی دی».

د روسیې د ملي امنیت شورا منشي زیاته کړې، د افغانستان او تاجکستان د ګډې پولې د خوندینې پروګرام د ۲۰۲۴ کال په نومبر کې تصویب شوی او اوس د عملي کېدو په درشل کې دی.

نوموړي د یاد سازمان په چوکاټ کې د افغانستان په تړاو د یوه ګډ کنفرانس د جوړېدو لپاره له هڅو خبر ورکړ او موخه یې هم د ګډو ګواښونو پر وړاندې د ډله‌ییز امینت سازمان د غړو هېوادونو تر منځ د همغږیو زیاتېدل په ګوته کړي دي.

د ۲۰۲۵ کال د نومبر پر ۲۶مه د افغانستان له بدخشان ولایت څخه د ډرون او سپکو وسلو په وسیله د تاجکستان په ختلون سیمه کې د سرو زرو د کان پر یوه مرکز برید وشو او په پایله کې یې ۳ چینايي کارګر ووژل شول. له دغې پېښې څلور ورځې وروسته له افغان خاورې یو شمېر وسله‌وال تاجکستان ته واوښتل او هلته یې د چین د یوه دولتي شرکت دوه نور کارکوونکي ووژل او ۵ نور یې ټپيان کړل.

د تاجکستان چارواکو په وار وار ویلي، چې له افغان خاورې له امنیتي ستونزو سره مخ دي، خو طالب چارواکو دغه ادعاوې رد کړي او ویلي یې دي، چې افغان خاوره د ګاونډیانو په ګډون د هېڅ هېواد لپاره ګواښ نه‌ده.

د یادونې وړ ده، چې د ډله‌ییز امنیت تړون یو نظامي اېتلاف دی او په ۲۰۰۲ کال کې د ګډ دفاعي بلاک په توګه جوړ شو. دغه تړون چې مشري یې روسیه کوي، تر یوه بریده د ناټو د سیال سازمان په بڼه جوړ او رامنځته شوی دی. بلاروس، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان او ارمنستان یې غړي هېوادونه دي.