طالبان وايي له پاکستان څخه یې افغانستان ته د جعلي افغانیو د قاچاق مخه نیولې

دغې کونسلګرۍ د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، نور محمد متوکل په دې کتنه کې په ایران کې له مېشتو افغان پانګوالو وغوښتل، چې افغانستان ته لاړ شي او هلته پانګونې وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې ډېریو پانګوالو او سوداګرو له دغه هېواد څخه خپلې پانګې اېستلي دي. ځينو دغو پانګوالو د دغې چارې لامل په افغانستان کې د اقتصادي ثبات نشتوالی او همداراز پر بانکونو یې د نړۍوالو بندیزونه په ګوته کړي دي.

په مشهد کې د طالبانو کونسلګرۍ همداراز ویلي، نور محمد متوکل په ایران کې د مېشتو افغان پانګوالو او سوداګرو د ستونزو د حل په موخه د یوې مشورتي شورا د جوړېدو وړاندیز وکړ او د افغان پانګوالو او سوداګرو له هر کلي سره مخ شو.

ملګرو ملتونو د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره له ۱۸ کلنۍ څخه په کم عمر کې د نجونو پر ودېدو اندېښنه ښودلې او په وینا یې، سره له دې چې نږدې ټول هېوادونه د ماشومانو ودونو د ختمولو ژمنې لري، خو لا هم شاوخوا ۱۹ سلنه نجونې له ۱۸ کلنۍ او همداراز نږدې ۴ سلنه نجونې له ۱۵ کلنۍ څخه مخکې ودېږي.

د اعلامیې له‌مخې، دمګړی په نړۍ کې شاوخوا ۶۴۰ میلیونه نجونې او ښځې چې ژوندۍ دي له ۱۸ کلنۍ مخکې واده شوې دي.

ملګري ملتونه وايي: «هر کال نږدې ۱۲ میلیونه تنکۍ نجونې له ۱۸ کلنۍ څخه مخکې ودېږي. په هرو درې ثانیو کې په نړۍ کې یوه تنکۍ نجلۍ واده کوي».

دغه سازمان خبرداری ورکړی، چې له ۱۸ کلنۍ مخکې د نجونو ودونه د نجونو ژوند او روغتیا ګواښي او د هغوی راتلونکي فرصتونه محدودوي.

اعلامیه کاږي: «هغه نجونې چې په کم عمر کې ودېږي، په همدې کم عمره کې ډېری وخت امیندواره کېږي، چې د امیندوارۍ او زېږون پر مهال د خطرناکو ستونزو احتمال زیاتوي، حال دا چې د زېږون ستونزې د تنکیو نجونو د مړینې له مهمو لاملونو څخه دي».

تر دې مخکې د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې ویلي، چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته او په ځانګړي ډول د نجونو زده‌کوونکو پر مخ د ښوونځيو د تړل کېدل او د بې‌وزلۍ د زیاتېدو له امله د کم عمره نجونو د ودونو ګراف ډېر لوړ شوی دی. یادې ادارې زیاته کړې، هغه نجونې چې له زده‌کړو پاتې کېږي، ډېری یې د جبري ودونو او تر واده وروسته په همدې کوچنیوالي کې د امېندوارۍ له ګواښ سره مخ کېږي او په وینا یې، دغه لړۍ د وړو نجونو د امېندوارۍ کچه لوړوي چې په پایله کې د مېندو د مړینې لامل کېږي.

د یادې ادارې د اټکل له‌مخې، په روان ۲۰۲۶ کال کې به په افغانستان کې د کم عمره مېندو د امېندوارۍ کچه ۴۵سلنه ډېره شي او د مېندو د مړینې ګواښ به تر ۵۰ سلنې هم لوړ شي.

د یونېسف د اټکل له‌مخې، د افغان نجونو زده‌کوونکو پر مخ د ښوونځيو د تړل کېدو له امله به هر کال ۱۶۰۰ میندې د ولادت پر مهال خپل ژوند له لاسه ورکړي او تر ۳۵۰۰ زیات نوي زیږېدلي ماشومان به مړه شي.

پاکستانۍ رسنۍ جيونیوز د پارلماني چارو د فدرالي وزیر طارق فضل چودري له قوله راپور ورکړی، چې فدرالي حکومت د عمران خان د درملنې په موخه له اډیاله زندان څخه روغتون ته د هغه د لېږدولو پرېکړه کړې ده، خو نوموړي د دغه لېږد د دقیق وخت په اړه څه نه دي ویلي.

طارق فضل چودري ویلي، حکومت دغه پرېکړه د عمران خان روغتیايي حالت ته په کتو کړې ده. نوموړي همداراز زیاته کړې، چې له خپلو زامنو سره د عمران خان د خبرو اسانتیا هم برابره شوې ده.

طارق چودري زیاته کړې: «حکومت بشري خواخوږۍ او قانوني غوښتنو ته لومړیتوب ورکوي؛ دا د حکومت مسوولیت دی چې هر بندي ته د قانون سره سم اسانتیاوې برابرې کړي».

یاد پاکستاني چارواکي ویلي، چې حکومت خپلو مسوولیتونو ته متوجه دی او د تحریک انصاف ګوند باید له بې‌بنسټه تبلیغاتو ډډه وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د تحریک انصاف ګوند اعلان وکړ چې د پخواني لومړي وزیر عمران خان د یوې سترګې لید ۸۵ سلنه کم شوی دی. ورسره سم د پاکستان اپوزیسیون ګوندونو د عمران خان د روغتیايي وضعیت په اړه د اندېښنې او روغتون ته د هغه د لېږد په پار د پارلمان مخې ته پرلت وواهه.

سراج‌الدین حقاني د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) په کابل کې د پولیسو د بنسټیز مسلکي کورس د شپږمې دورې په فراغت غونډه کې وویل، هغه افسران چې د اسلامي عقیدې او مسلکي روزنې په روحیه سمبال وي، کولی شي ولس ته ارزښتمن خدمتونه وړاندې کړي.

نوموړي د امنیت ټینګښت، د جرمونو د مخنیوي او د نظام د پیاوړتیا په برخو کې د پولیسو رول مهم وباله او ویې ویل، چې د پولیسو مسلکي کېدل د ټول هېواد د ثبات لپاره بنسټیز ارزښت لري.

هغه د هېواد امنیت او ثبات د سیمې او نړۍ لپاره مهم وباله او زیاته یې کړه، چې نړۍوال او ګاونډي هېوادونه باید له دې بهیر څخه ملاتړ او د دوام په برخه کې یې همکاري وکړي.

سراج‌الدین حقاني زیاته کړه: «موږ په تکرار دا خبره کړې چې د افغانستان امن د سیمې او نړۍ امن دی او نا امني یې د سیمې او ټولې نړۍ نا امني ده. باید زموږ ګاونډیان، سیمه او نړۍوال د افغانستان دغه اهمیت ته په کتو داسې تګلاره او پالیسي غوره کړي، چې په افغانستان کې له شته امن او ثبات سره مرسته وکړي».

حقاني د افغانستان «ثبات» د ټولې سیمې او نړۍ لپاره یو ښه فرصت یاد کړ.

هغه همداراز ادعا وکړه، چې دمګړی په افغانستان کې د اختطاف یوه پېښه هم نه‌شته، د نشه‌يي توکو کرکېله صفر ته رسېدلې او په هېواد کې سراسري امنیت ټینګ شوی دی.

سراج‌الدین حقاني همداراز وویل: «د همدې مسلکي پولیسو پر مټ په ټول افغانستان کې د اختطاف یوه پېښه هم نه‌لرو، د دې ترڅنګ په هېواد کې د نشه‌يي توکو کښت صفر ته رسېدلی او هېواد کې سراسري امنیت ټينګ شوی دی».

د امنیت په تړاو د نوموړي دغه ادعاوې په داسې حال کې دي، چې همدا پرون ماښام د ازادۍ جبهې غړو د بدخشان په بهارک ولسوالۍ کې دوه طالبان وژلي او یو بل یې ټپي کړی دی.

ورته مهال، پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته د هېواد ګڼ شمېر پانګه‌وال او سوداګر د سړي تښتونې پېښو د زیاتېدو له امله د هېواد پرېښودو ته اړ شوي دي.

د یادونې وړ ده، چې د پولیسو بنسټیز مسلکي کورس له شپږمې دورې د کابل په ګډون له یو شمېر ولایتونو څخه ۳۴۰ افسران له دوه میاشتنیو زده‌کړو وروسته فارغ شول.

په هرات کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په هرات کې د طالبانو د والي مولانا اسلام‌جار په مشرۍ د بادغیس، غور، هرات، فراه او نیمروز ولایتونو والیانو، امینه قوماندانانو، د استخباراتو رییسانو، د نظامي محکمو مسولینو او د لواوو رییسانو نن د شنبې په ورځ په هرات کې د همغږغۍ ناسته کړې او د لوېدیځ زون د ولایتونو عمومي امنیتي، پراختیايي، اقتصادي او ټولنیز وضعیت، د راستېدونکو کډوالو د اولادونو لپاره د دیني مدرسو جوړولو، د قاچاق د مخنیوي، د نشه‌يي توکو د کر او تولید د مخنیوي او د کډو ننګونو د حل په اړه خبرې کړې دي.

د هرات والي د یادې ناستې پرمهال د لوېدیځ زون د ولایتونو ترمنځ د سیمه‌ييزو او امیتي مسوولینو ترمنځ پر همغږۍ ټینګار کړی او وايي، چې ټول مسوولین باید د یادې ډلې د مشر هبت‌الله د فرمانونو د پلي کېدو په موخه بشپړه همکاري وکړي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د فراه، نیمروز، غور او بادغیس والیانو او نورو طالب چارواکو د امنیت د ټینګښت، د جرمونو د مخنیوي، د قاچاق پروړاندې د مبارزې او د راستنېدونکو کډوالو د اولادونو لپاره د مدرسو جوړولو په برخه کې پر ګډې همکارۍ ټینګار کړی دی.